Đến đêm 30 Tết hàng năm, việc cúng giao thừa là không thể thiếu. Do đó, mọi gia đình luôn chuẩn bị cẩn thận cho nghi thức này để chào đón một năm mới tươi sáng.

Lễ Trừ Tịch (hay còn gọi là lễ giao thừa)
Theo phong tục truyền thống của người Việt, vào lúc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mọi gia đình thường tổ chức lễ trừ tịch. Lễ này được tổ chức vào khoảnh khắc giao thoa của đất trời để xua đuổi điều không may và mang lại nhiều điều tốt lành cho năm mới.
Lễ cúng giao thừa dành cho ai?
Theo truyền thống dân gian, vào lúc chuyển giao giữa các thần thì lễ giao thừa không chỉ là việc tiễn thần cũ mà còn là sự đón thần mới. Trong lúc này, quân đến và quân đi rất vội vã, nên lễ cúng ngoài trời được tổ chức để ghi nhận sự thành kính của gia chủ.
Trong thời khắc giao thừa, trên bàn cúng ngoài trời, các gia đình sắp xếp các món ăn nguội như xôi, bánh trái, gà luộc để tỏ lòng biết ơn và chào đón thần mới. Các thần không thể vào nhà mà chỉ đi qua ăn nhanh chóng hoặc mang theo, và chỉ kịp chứng kiến sự thành kính của gia chủ.
Lễ cúng giao thừa cần chuẩn bị những gì?
Vào đêm giao thừa, người ta có thể tổ chức lễ cúng tại nhiều địa điểm khác nhau như: nhà, miếu, đình hay các văn chỉ trong làng, xóm.
Khi sắp xếp lễ cúng, cần lưu ý rằng:
– Bàn cúng phải được đặt ở vị trí trung tâm.
– Hai ngọn đèn dầu (hoặc nến) và bình hương được đặt trên chiếc hương án.
Trang bị cúng gồm: Lợn (hoặc gà), Bánh chưng, trầu cau, vàng mã, mứt kẹo và rượu nước. Nhiều gia đình còn thêm một chiếc mũ cho Đại Vương hành khiển. Gà trống thường được chọn vì biểu tượng cho ngũ đức và mặt trời, được trang trí thêm hoa hồng đỏ trong miệng.
Ở các ngôi chùa, lễ cúng giao thừa chỉ sử dụng đồ chay. Tại nhà, bàn thờ thường được đặt trước cửa hoặc ngoài sân. Khi nghe tiếng chuông hoặc trống vang lên, gia chủ và mọi người khấu lễ, cầu mong một năm mới bình an, sung túc.
Lý do tổ chức lễ cúng giao thừa ngoài trời?
Giây phút giao thừa là thời khắc thiêng liêng, kết nối giữa đất và trời, tượng trưng cho sự thay đổi về quyền lực và trách nhiệm. Dân gian tin rằng, nếu năm nào có mùa màng bất ổn, thì đó là do quản lý trời không tốt.
Như đã nói, các thần không thể vào nhà để cúng mà chỉ đi qua nhanh chóng. Việc này diễn ra vì sự bàn giao công việc của các thần diễn ra vô cùng khẩn cấp.
Lễ cúng Thổ Công sau cúng giao thừa
Sau khi tổ chức lễ cúng giao thừa, gia đình thường tiếp tục làm lễ cúng Thổ Công và chuẩn bị mâm cúng tương tự như lễ cúng Giao Thừa.
Tục lệ đêm Trừ tịch:
Theo truyền thống của người Việt, sau lễ cúng giao thừa, các gia đình thường thực hiện một số tục lệ sau đây:
– Đi lễ chùa (đình, đền): Sau lễ cúng giao thừa, gia đình thường đi lễ tại các đình, miếu, chùa để cầu may mắn và xin phù hộ cho một năm mới đầy sức khỏe và thịnh vượng. Đồng thời, họ cũng thường rút quẻ đầu năm.
– Chọn hướng ra khỏi nhà: Trước khi ra ngoài, người ta thường chọn giờ và hướng xuất phát, tin rằng đi vào giờ tốt và hướng đúng sẽ mang lại may mắn.
– Hái lộc: Ngày đầu năm, mọi người thường hái cành lộc để mang về làm lộc trên bàn thờ, biểu tượng cho sự phát đạt và may mắn được ban xuống.
– Hương lộc: Thay vì hái lộc, một số người chọn xin lộc tại các đình, đền bằng cách đốt hương và cầu nguyện trước bàn thờ, hy vọng được ban phước lành trong năm mới.
– Xông đất, xông nhà: Gia đình thường chọn một người xông đất vào sáng mồng một, đem lại may mắn và điều tốt lành cho năm mới.
