Cuộc Chiến Thế Giới II: Hành Trình của Những Chiếc Xe Nổi Tiếng của Đức và Liên Xô

Nếu so sánh sức mạnh quân sự của Đức và Liên Xô với một cơ thể, thì lực lượng xe hơi dân dụng và xe tải nhẹ chính là xương sống của nó.

Không thể phủ nhận rằng trong một cuộc chiến, yếu tố quyết định chiến thắng không chỉ nằm ở các quyết định chiến lược và trên chiến trường. Các nhà khoa học, kỹ sư cũng tham gia vào cuộc chiến, cùng với các phòng thiết kế trang bị cho quân đội. Chiến tranh thế giới thứ hai là minh chứng cho vai trò quan trọng của các phương tiện cơ giới, trong đó có những chiếc ô tô.

Nếu xem sức mạnh quân sự của Đức và Liên Xô như một cơ thể, thì lực lượng ô tô dân dụng và xe tải nhẹ chính là xương sống. Dù được điều chỉnh theo nhu cầu của quân đội ở từng giai đoạn, ngành công nghiệp ô tô của Đức vẫn vượt trội hơn hẳn so với Liên Xô.

Phe Đức

Đến đầu những năm 1940, Wehrmacht (quân đội Đức Quốc xã) đã có gần một trăm mẫu xe khác nhau từ ô tô hạng nhẹ đến xe tải chuyên dụng. Điều này không ngạc nhiên khi công ty công nghiệp nào cũng cố gắng đáp ứng nhu cầu về đơn đặt hàng quân sự.

Tuy nhiên, lượng lớn không phải lúc nào cũng là lợi thế. Các trận đánh ở mặt trận phía Đông đã khiến lãnh đạo Đức nhận ra cần giảm lực lượng cơ giới, vì không phải tất cả xe của họ đều có thể vượt qua địa hình nước Nga (Liên Xô).

Thêm vào đó, việc bảo dưỡng và sửa chữa các loại xe cơ giới đa dạng sẽ tạo ra một gánh nặng; hơn nữa, cuộc chiến đã kéo dài hơn so với dự kiến của phát xít Đức. Nó không chấm dứt chỉ sau ba tháng hoặc thậm chí sáu tháng như những gì người Đức đã tự tin tuyên bố lúc ban đầu.

Lực lượng Liên Xô

Trong khi đó, ở Liên Xô chỉ có ba nhà máy sản xuất ô tô với khoảng 15 mẫu xe và các biến thể. Do đó, cột sống của lực lượng xe cơ giới Liên Xô chủ yếu là những chiếc xe 'thương mại' - mặc dù vào thời điểm đó ở Liên Xô, thuật ngữ này không được áp dụng cho xe tải.

Mẫu xe có số lượng lớn nhất vào thời điểm đó ở Liên Xô là xe tải một tấn rưỡi 'polutorka' - GAZ-MM, và cho đến năm 1938 là mẫu GAZ-AA. Mẫu xe tải có tải trọng 1,5 tấn này có cấu tạo đơn giản, thực tế là một mẫu xe Ford từ cuối những năm 1920 đã được nâng cấp. 

Mặc dù động cơ của nó chỉ có 50 mã lực nhưng ưu điểm quan trọng của chiếc xe khiến cho các lái xe rất hài lòng là thiết kế đơn giản của nó. Nhờ vậy, ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt nhất, chiếc xe vẫn có thể được sửa chữa và nhanh chóng đưa vào hoạt động.

Lực lượng Đức

Trong khi đó, vào đầu những năm 1940, loại xe tải một tấn rưỡi chỉ được sản xuất với số lượng ít ở Đức. Trong lực lượng cơ giới thương mại và quân sự của phát xít Đức, đa số là các mẫu xe tải có tải trọng từ 2,5 đến 3 tấn.

Chẳng hạn, một trong số những mẫu xe phổ biến nhất (mặc dù không được rộng rãi biết đến) là dòng xe Ford G-series với động cơ V8 dung tích 3,6 lít tạo ra công suất 90 mã lực. Đến năm 1939, mẫu xe này đã được điều chỉnh đặc biệt để phục vụ cho nhu cầu quân sự và tiếp tục được sản xuất cho đến năm 1945.

Tuy nhiên, mẫu xe phổ biến nhất là Opel Blitz nổi tiếng (tên Blitz trong tiếng Đức có nghĩa là 'tia chớp'). Nó có thiết kế đơn giản, mạnh mẽ, bền bỉ và đáng tin cậy. Opel Blitz trang bị động cơ 6 xi-lanh dung tích 3,6 lít và sản sinh công suất 75 mã lực. Trước chiến tranh, loại động cơ xupap trên này đã từng được sử dụng cho mẫu xe hạng sang Opel Admiral.

Các xe vận tải 'tia chớp' được sản xuất hàng loạt tại một nhà máy đặc biệt của hãng Opel ở Brandenburg, trong khi mẫu xe tương tự có tên là Mercedes-Benz 701 thì được sản xuất bởi Daimler-Benz.

Sau trận đánh bom tàn khốc của quân Đồng minh vào nhà máy Brandenburg vào tháng 8 năm 1944, chỉ còn lại duy nhất nhà máy của Daimler-Benz vẫn hoạt động và tiếp tục sản xuất mẫu xe tải Mercedes-Benz 701. Hơn nữa, vào thời điểm này, khi nước Đức đang gặp khó khăn trên nhiều mặt, các chiếc xe xuất xưởng chỉ được trang bị cabin đơn giản bằng gỗ.

Lực lượng Liên Xô

Trên các mẫu xe của Liên Xô, loại cabin tương tự đã bắt đầu được lắp đặt ngay sau khi chiến tranh bắt đầu. Mẫu xe tải GAZ-MM tấn rưỡi được sản xuất với trang bị 'giản dị' nhất có thể: chắn bùn bị cắt giảm, cabin không có cửa và chỉ có một đèn pha. Loại cabin bằng gỗ này cũng được lắp đặt trên các mẫu xe 'ba tấn' ZIS-5 thời chiến.

ZIS là mẫu xe tải 3 tấn chủ lực (hoặc nói đúng hơn là mẫu xe duy nhất) của Liên Xô. Tuy nhiên, 'đường dài mới biết ngựa hay' – trong khi cuối chiến tranh ở Đức chỉ còn lại một nhà máy sản xuất mẫu Mercedes-Benz 701 thì ở Liên Xô lại có ba nhà máy chế tạo mẫu xe với động cơ 73 mã lực này: đó là Moscow ZIS tại Moscow, Ulyanovsk UlZIS ở thành phố Ulyanovsk và UralZIS ở thành phố Miass. Đây cũng là nơi nhà máy ô tô ở Moscow đã được sơ tán đến vào năm 1941.

Trong giai đoạn đầu của Cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, hầu hết các xe dành cho sĩ quan Liên Xô đều là những mẫu xe dân dụng phổ thông. Ngoài ra, có một số ít xe 'sĩ quan' GAZ-M1 Emka được sản xuất cho đến năm 1943. Đây là mẫu xe lớn nhất và cũng là duy nhất trong phân khúc này.

(tiếp)