Cuộc chiến thế giới thứ hai: Hành trình của những dòng xe huyền thoại từ hai phe Xô – Đức (Phần 2)

Nguyên tắc thiết kế của những chiếc ô tô thời chiến từ cả hai phe Xô - Đức đều có điểm chung: loại bỏ mọi thứ không cần thiết khỏi một chiếc xe thông thường để biến chúng thành phương tiện quân sự.

(Tiếp theo)

Phe Đức

Tại Đức, hầu hết các nhà máy đều sản xuất xe cho Wehrmacht. Trong danh sách của quân Đức, có nhiều loại xe từ xe phổ thông đến sedan, thậm chí là limousine. Kể từ khi Chiến tranh thế giới II bùng nổ, việc sản xuất xe du lịch dần dần bị hạn chế. Nhà máy cuối cùng sản xuất dòng xe này cho đến năm 1943 là Mercedes-Benz.

Cuộc chiến trở nên khó khăn và kéo dài hơn so với dự tính của sĩ quan Đức. Dần dần, các loại xe chuyên dụng cho quân đội bắt đầu xuất hiện, thay thế cho xe du lịch và xe tải dân dụng trong lực lượng cơ giới của Đức.

Kể từ giữa những năm 1930, nhiều công ty Đức đã sản xuất các phương tiện chỉ huy và xe trinh sát hạng nhẹ với phần thân được đơn giản hóa. Người Đức gọi những chiếc xe này là Kübelwagen (từ tiếng Đức kübel nghĩa là 'cái chậu') do hình dạng độc đáo của chúng.

Nguyên tắc thiết kế của những 'cái chậu gắn động cơ' này rất đơn giản: loại bỏ mọi thứ không cần thiết khỏi một chiếc xe thông thường. Thân xe càng đơn giản càng tốt, cửa và hai bên hông thẳng, thậm chí nhiều chiếc xe không có cửa; không có kính cửa sổ hai bên, mui xe được làm đơn giản bằng vải. Tuy nhiên, bánh xe lại mang vẻ mạnh mẽ hơn rất nhiều so với những chiếc xe dân dụng.

Có tin đồn rằng một mẫu xe tương tự đã từng được chế tạo tại nhà máy KIM ở Moscow từ một chiếc mui trần KIM-10-51 vào mùa thu năm 1941. Tuy nhiên, thông tin chi tiết về chiếc xe này hiện không thể tìm lại được nữa.

Ý tưởng về một chiếc xe 'hình cái chậu' ở Đức đã được phòng thiết kế của Ferdinand Porsche áp dụng và cải tiến. Trên cơ sở mẫu xe nhỏ gọn với động cơ đặt sau rất phổ biến là Volkswagen KDF Kafer (hay còn được biết đến với tên gọi Volkswagen Beetle - Bọ cánh cứng), người ta đã tạo ra chiếc KDF 82 bốn cửa với thiết kế tối giản. Chiếc xe này có các tấm panel trên thân và mui được làm thẳng, mỏng và động cơ đặt phía sau cho công suất 23,5 mã lực. Những yếu tố này giúp cho KDF 82 nổi bật hơn bởi khả năng sửa chữa đơn giản, độ tin cậy cao và trọng lượng nhẹ.

Phe Liên Xô

Quay về phe Liên Xô, loại xe động cơ 4 bánh dựa trên mẫu 'Emka' đã từng xuất hiện trước chiến tranh. Các nhà chế tạo ô tô Liên Xô đã xây dựng một loạt xe đa dạng bao gồm sedan, mui trần và bán tải. Nhưng quá trình chuẩn bị sản xuất tốn nhiều thời gian nên đến năm 1941 mới có những chiếc sedan GAZ-61 đầu tiên xuất hiện. Trong toàn bộ chiến tranh, chỉ có chưa đến 200 chiếc loại này được sản xuất.

Nhờ khả năng vượt địa hình tuyệt vời và thiết kế 'kín đáo' của mình, mẫu xe GAZ-61 để lại ấn tượng đặc biệt trong lòng các lái xe nổi tiếng như Nguyên soái Zhukov và ông Alexander Buchin.

Trên nền tảng của sedan này, các kỹ sư Xô Viết đã phát triển một phương tiện quân sự xuất sắc là GAZ-61-417 vào đầu thời kỳ chiến tranh. Đây là một chiếc bán tải mui trần động cơ 4 bánh toàn thời gian, với cabin được thiết kế cực kỳ đơn giản: không có mui, không có cửa. Mặc dù đã được tối ưu hóa tối đa nhưng nhà máy Gorky vẫn không thể sản xuất mẫu xe này hàng loạt. Vì vậy, trong năm 1941 chỉ có chưa đến 40 chiếc GAZ-61-417 được sản xuất.

Tình hình tương tự xảy ra với các mẫu SUV GAZ-64 và GAZ-67. Quản lý không có đủ năng lực để tổ chức sản xuất hàng loạt các mẫu xe như vậy cùng một lúc, vì vậy họ tổ chức một cuộc thi vào năm 1941 để chọn ra một mẫu xe để sản xuất trên quy mô lớn. Đối thủ cạnh tranh của GAZ-64 là mẫu xe NATI-AR với động cơ xăng công suất 57 mã lực – được đánh giá cao hơn động cơ của GAZ-64.

Chiếc xe GAZ-64 với động cơ nối tiếp có công suất 54 mã lực, không có hộp số giảm tốc. Nhưng những điểm yếu này lại được bù đắp bởi khả năng hoạt động như một chiếc 'máy kéo'. Ban đầu, chỉ khuyến nghị sử dụng khả năng kéo pháo trên đường tốt. Sau đó, các kỹ sư đã cải tiến thiết kế để tất cả các mẫu xe sản xuất hàng loạt đều có khả năng này.

Tuy nhiên, khó khăn vẫn chưa kết thúc ở đó. Tất cả tài nguyên của nhà máy đều tập trung vào các mẫu xe GAZ-MM 'tấn rưỡi', GAZ-AAA ba trục và các loại xe tăng hạng nhẹ. Cho đến năm 1943, chỉ có 762 chiếc GAZ-64 được chế tạo. Sau khi được nâng cấp và tăng kích thước lốp, mẫu xe này trở thành GAZ-67, và từ năm 1944 trở đi là GAZ-67B.

Mẫu xe này không tồi, nhưng không có sự nổi bật trong chiến tranh. Cho đến năm 1945, chỉ có khoảng năm nghìn chiếc được sản xuất, trong khi có gần 40 nghìn chiếc Willys MB 'lừng danh toàn cầu' của Mỹ được sử dụng trong Hồng quân Liên Xô dưới chính sách Lend-Lease* của Mỹ.

Willys MB là mẫu xe rất thành công với hộp số giảm tốc, động cơ mạnh mẽ 60 mã lực, và hệ thống phanh xuất sắc. Những chiếc Willys MB từ Mỹ được tôn trọng trên toàn thế giới, kể cả ở Liên Xô.

Sau chiến tranh, GAZ-67 tiếp tục sản xuất cho đến năm 1952. Cùng với Willys MB, 2 mẫu xe này tiếp tục phục vụ trong nhiều thập kỷ tại nhà máy, xí nghiệp và thậm chí là cho các cá nhân.

*Lend-Lease là một đạo luật được Quốc hội Mỹ thông qua vào ngày 11/03/1941, cho phép Tổng thống Mỹ cung cấp quân sự, tiền bạc và vật liệu chiến tranh cho các quốc gia được xem là quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Từ năm 1941 đến tháng 8 năm 1945, Mỹ đã cung cấp miễn phí thực phẩm, dầu mỏ và trang thiết bị quân sự cho các đồng minh như Vương quốc Anh, Pháp, Trung Quốc và Liên Xô.