Buzz
Cuộc chiến tinh tinh tại Gombe kéo dài từ năm 1974 đến năm 1978, là một cuộc xung đột bằng vũ lực giữa hai bầy tinh tinh tại công viên quốc gia Gombe Stream, Tanzania.
Chúng ta đều biết rằng loài tinh tinh cũng có những gia đình êm ấm và tinh vi như con người. Hầu hết thời gian, chúng sẽ ăn uống cùng nhau, vuốt ve nhau, hoặc cùng nhau đi đường dài để hái trái cây... Tuy nhiên, loài vật trông có vẻ rất thân thiện này cũng có một mặt tàn nhẫn. Ví dụ, đã có những quan sát cho thấy một bầy tinh tinh vây hãm, săn đuổi và giết khỉ, sau đó ăn thịt chúng.
Tuy nhiên chúng cũng có mặt tối khác mà khi phát hiện ra sẽ làm nhiều người bất ngờ. Các thành viên trong cùng một bầy tinh tinh cũng có thể bắt đầu những cuộc chiến tranh giành quyền lực giống như con người, với độ đẫm máu và thời gian kéo dài xa hơn trí tưởng tượng của con người. Trong đó, chiến tranh tinh tinh tại Gombe là một ví dụ điển hình.
Bắt đầu từ một bầy tinh tinh có mối quan hệ gia đình, nhưng khi xảy ra mâu thuẫn, chúng đã cắt đứt mọi mối quan hệ và dấn thân vào cuộc đấu tranh sinh tử kéo dài 4 năm. Trong cuộc chiến này, chúng đã thể hiện những 'âm mưu thâm độc' mà loài người thường nghĩ chỉ riêng con người mới có.
Vào những năm 1960, kiến thức của con người về tinh tinh vẫn còn hạn chế đến mức họ gần như không biết chúng sống như thế nào trong tự nhiên.
Và khi mới 26 tuổi, Jane Goodall đã đến một mình vào các khu rừng nguyên sinh ở Châu Phi từ Vương quốc Anh và bắt đầu nghiên cứu thực địa về tinh tinh.
Ban đầu, các tinh tinh không thể hiện sự thân thiện khi nhìn thấy cô, chúng nhanh chóng chạy trốn và biến mất vào rừng rậm.
Vì vậy, cô phải leo lên những ngọn núi cao mỗi ngày và quan sát chúng từ xa bằng ống nhòm, nhưng phương pháp này không hiệu quả. Trong tình thế tuyệt vọng, cô quyết định hành động giống như chúng để được chấp nhận bởi bầy tinh tinh.
Do đó, cô bắt đầu ngủ trong rừng, ăn những trái cây mà tinh tinh đã ăn, leo cây và hành động giống như chúng.
Cô thậm chí còn tưởng tượng mình là một con tinh tinh cái, bắt chước tiếng gọi và chuyển động của chúng để dần dần tiếp cận chúng.
Nhờ cách làm này, sau 15 tháng, cô đã giành được lòng tin của bầy tinh tinh và hòa nhập vào nhóm của chúng.
Sau khi Jane quan sát kỹ lưỡng từng đặc điểm của mỗi con tinh tinh, cô bắt đầu đặt cho chúng những cái tên thân thiện. Và đây là những nhân vật chính trong câu chuyện của chúng ta: 'Niche', 'Humphrey', 'Charlie' và những con tinh tinh khác.
Sau khi hòa nhập vào bầy tinh tinh, Jane đã khám phá ra một số bí mật mới về loài vật này. Ví dụ, khi hai con tinh tinh bạn bè gặp nhau, chúng sẽ hôn, ôm, bắt tay và vỗ nhẹ lưng nhau.
Một ngày nọ, một con tinh tinh chạy đến gần Jane, đưa ra tay nhỏ và cố gắng nắm lấy tay cô.
Jane cũng quan sát thấy tinh tinh sử dụng công cụ tự chế tạo như véo cành cây để lấy thức ăn. Điều này là một phát hiện quan trọng về hành vi của loài vật này.
Không giống với ấn tượng trước đó về sự hiền lành và ăn chay của tinh tinh, Jane phát hiện ra hành vi săn mồi của chúng, thậm chí là xé lẻn khỉ để ăn thịt.
Mọi phát hiện mới về tinh tinh đã gây chấn động trong cộng đồng khoa học và thay đổi cách nhìn của mọi người về loài vật này.
Vào những năm 1970, Jane đã nghiên cứu tại khu rừng nguyên sinh ở Gombe, Châu Phi, và trở nên thân thiết với các tinh tinh. Trong đó, cô đã đặc biệt yêu thích một bầy tinh tinh có tên Kasakra - một gia đình đoàn kết. Cô đã đặt tên cho nhiều thành viên trong bầy tinh tinh này.
Niche, một con tinh tinh đực già mạnh mẽ, có thể xem là lãnh đạo của bầy. Sự ra đi của Niche đã làm thay đổi hoàn toàn tình hình của bầy vào cuối những năm 1970.
Tình hình trong bầy bắt đầu thay đổi, một con tinh tinh tên là Humphrey trở thành con đầu đàn mới.
Tuy nhiên, không phải tất cả các con tinh tinh đều hài lòng với điều này, nên chúng đã chia thành hai phe. Humphrey dẫn bầy về phía bắc, trong khi Hugh và Charlie dẫn bầy về phía nam.
Jene nhận thấy sự chia rẽ trong đàn, một số theo Humphrey đến phía bắc, số còn lại theo Hugh và Charlie đến phía nam.
Ban đầu Jane rất thích thú với tình huống này và đặt tên cho bầy phía bắc là Kasakela, bầy phía nam là Kahama.
Mặc dù chúng phân chia rõ ràng về lãnh thổ, nhưng đôi khi chúng cũng xảy ra xích mích nhỏ trong việc giành thức ăn. Tuy nhiên, phần lớn thời gian chúng tuân thủ nguyên tắc không gây rối.
Vào đầu tháng 1 năm 1974, Jane thấy sáu con tinh tinh đực trưởng thành trong bầy Kasakela thường xuyên tụ tập lại với nhau, dường như đang họp mặt.
Một tuần sau, một con tinh tinh đực trưởng thành của bầy Kahama bị sáu con tinh tinh của bầy Kasakela tấn công và giết chết khi nó đang tìm kiếm thức ăn một mình.
Jane bị sốc khi biết điều này. Liệu đây có phải là một vụ giết người được lên kế hoạch từ trước không?
Bầy tinh tinh phía nam tỏ ra rất tức giận sau khi biết điều này, và sau đó chúng bắt đầu cuộc chiến giữa hai bầy.
Bầy tinh tinh phía bắc có 8 con đực trưởng thành, 12 con cái trưởng thành và một số con trẻ vào thời điểm đó. Trong khi đó, bầy phía nam có 7 con đực trưởng thành, 3 con cái trưởng thành và một số con trẻ.
Trong cuộc chiến, một số con tinh tinh đã sử dụng răng để xé rách da đùi đối phương; một số con tinh tinh đực còn cắn đứt bộ phận sinh dục của kẻ thù.
Trong trận chiến, ngay cả tinh tinh cái cũng tham gia, nhưng về tổng số, bầy Kasakela ở phía bắc có ưu thế tuyệt đối. Do đó, bảy con tinh tinh đực trưởng thành của bộ tộc Kahama, kể cả Hugh và Charlie, đã bị giết.
Một con tinh tinh cái trưởng thành khác cũng bị giết, và hai con tinh tinh cái trưởng thành khác đã mất tích.
Bốn năm sau, Jane không thấy bất kỳ con tinh tinh nào thuộc bầy phía nam xuất hiện, chúng có thể đã chết hoặc mất tích.
Sau đó, bầy tinh tinh phía bắc bắt đầu xâm chiếm lãnh thổ của đàn ban đầu để tìm kiếm thức ăn. Mỗi khi nhớ lại trận chiến đẫm máu này, Jane vẫn cảm thấy sợ hãi.
Jane cũng phát hiện rằng sau cuộc chiến kéo dài 4 năm kết thúc, hàng loạt xung đột mới nổ ra giữa bầy tinh tinh phía bắc với một bầy tinh tinh khác là Kalande. Tuy nhiên, lần này, chúng không may mắn như vậy, vì con đầu đàn của bầy Kalande, Callander, mạnh mẽ hơn con đầu đàn của bầy phía bắc, Humphrey, và đã bị giết vào năm 1981.
Theo quan điểm của Jane, các nhóm tinh tinh giết nhau và cách hành động của chúng phù hợp với định nghĩa của con người về 'chiến tranh'.
Chúng thực sự sử dụng các phương pháp thường được sử dụng trong chiến tranh của con người: các cuộc tấn công có kế hoạch, tổ chức để giảm rủi ro, và mục đích của những cuộc chiến này là để giành lãnh thổ, thức ăn, và thậm chí là bạn tình...
Hành động bạo lực của chúng không phải là ngẫu nhiên, chúng được tính toán trước giống như hành động của con người.
