Buzz
Cuộc đua phát triển chip điện tử đang sôi động hơn bao giờ hết.
Theo Business Insider (BI), thế giới đang “đói” chip điện tử. Từ điện thoại thông minh đến tủ lạnh, từ tên lửa quân sự đến xe điện, mọi thứ đều cần chip.
Hiện nay, mọi mặt của cuộc sống con người đều dựa vào sản phẩm nhỏ bé này của ngành công nghiệp chất bán dẫn.
Mặc dù quan trọng nhưng việc sản xuất chip điện tử không dễ dàng, đặc biệt là những dòng chip mới hiện đại. Yêu cầu sự kỹ lưỡng, máy móc tinh tế, vật liệu quý và những kỹ thuật tiên tiến.
Vì thế, sản xuất chip điện tử hiện nay phụ thuộc vào một mạng lưới cung ứng toàn cầu và chỉ một số tập đoàn nắm giữ được ưu thế. Ví dụ, TSMC của Đài Loan kiểm soát 90% sản lượng chip cấp cao.
Với tầm quan trọng và khó khăn trong sản xuất, không ngạc nhiên khi BI dự báo cuộc đua phát triển chip sẽ leo thang. Nếu chiến tranh lạnh là cuộc đua vũ khí hạt nhân giữa Liên Xô và Mỹ, thì chip điện tử có thể sẽ tạo nên cuộc đua mới giữa các cường quốc kinh tế.
“Cả Bắc Kinh và Washington đều nhận thức rằng mọi công nghệ hiện đại, từ tên lửa đến Drone quân sự và thiết bị vận tải, đều cần đến chip điện tử,” phó giáo sư Chris Miller của trường đại học Tufts University, tác giả cuốn sách “Chiến tranh chip điện tử”, nhận định.
Với tình hình phức tạp của đại dịch ở Trung Quốc và tình trạng thiếu chip điện tử hiện nay, Mỹ có cơ hội để tăng cường đua trong lĩnh vực bán dẫn này. Tuy nhiên, thực tế không dễ dàng như vậy.
Trái tim của Thung lũng Silicon
Vị thế sản xuất chip điện tử của Mỹ đã suy giảm qua nhiều thập kỷ. Báo cáo của Hiệp hội công nghiệp bán dẫn Mỹ (SIA) cho thấy thị phần sản xuất chip điện tử của Mỹ đã giảm từ 37% năm 1990 xuống còn 12% năm 2020.
Để cứu vãn tình hình này, chính phủ Mỹ đã nỗ lực đưa nhà máy sản xuất chip điện tử trở lại. Tháng 8/2022, Nghị viện Mỹ thông qua đạo luật “CHIPS Act”, cấp 280 tỷ USD cho nghiên cứu về chất bán dẫn.
Sự đầu tư lớn từ cấp liên bang đến chính quyền bang đã khiến nhiều công ty quay trở lại Mỹ. Intel, nhà sản xuất chất bán dẫn hàng đầu, chi 20 tỷ USD xây dựng nhà máy sản xuất chip lớn nhất thế giới tại bang Ohio. Dự kiến, nhà máy này sẽ tuyển dụng ít nhất 3.000 lao động vào năm 2025.
“Chúng tôi đã đóng góp vào việc xây dựng Thung lũng Silicon. Bây giờ, chúng tôi sẽ tạo ra trái tim cho nó,” CEO Pat Gelsinger của Intel nói với tờ Time trong buổi công bố dự án vào tháng 1/2022.
Sau khi thăm thảo 38 địa điểm khác nhau tại Mỹ, Intel đã quyết định chọn New Albany-Ohio làm địa điểm cho nhà máy mới của mình. Ngoài việc đảm bảo nguồn nước làm mát cho quá trình sản xuất chip, sự dồi dào của lao động trung lưu cũng là một yếu tố quan trọng.
Bên cạnh đó, sự tập trung của các trung tâm dữ liệu lớn như Amazon, Google và Facebook tại vùng ngoại ô đã làm cho New Albany trở nên hấp dẫn hơn.
Theo nhiều báo cáo nghiên cứu, những người lao động tại nhà máy mới có thể mong đợi mức lương trung bình là 135.000 USD/năm, với khoảng 70% công việc liên quan đến kỹ thuật và đòi hỏi bằng cấp hoặc trình độ tương đương.
Dự án tư nhân lớn nhất trong lịch sử bang Ohio này đã nhận được sự chào đón nồng nhiệt từ chính phủ địa phương. Trước khi công ty công bố dự án, bang Ohio đã thông qua một ngân sách mới vào tháng 6/2021 nhằm thu hút các khoản đầu tư siêu khổng lồ.
Trong bản ngân sách tài khóa 2022-2023, Ohio tiếp tục cung cấp các biện pháp hỗ trợ như ưu đãi thuế, giảm hoặc miễn thuế bất động sản cho các dự án có giá trị hơn 1 tỷ USD...
Chỉ sau một tuần kể từ khi Intel công bố dự án, bang Ohio đã tiếp tục công bố một gói hỗ trợ trị giá 2 tỷ USD, đây là khoản hỗ trợ lớn nhất từ trước đến nay của bang này. Gói hỗ trợ này bao gồm 700 triệu USD để mở rộng và nâng cấp hạ tầng đường cao tốc, 600 triệu USD đầu tư cho dự án của Intel và 650 triệu USD ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.
Trong việc hỗ trợ dự án của Intel, chính quyền New Albany đã quyết định miễn thuế bất động sản trong thời gian dài nhất từ trước đến nay, kéo dài đến 30 năm. Họ còn thực hiện việc sáp nhập các khu đất xung quanh để đảm bảo rằng có đủ đất để xây nhà máy cho Intel.
Thách thức
Theo báo cáo của BI, việc cung cấp ngân sách lớn và ưu đãi thuế cho Intel sẽ tạo ra áp lực lên Ohio cũng như New Albany, buộc họ phải đánh đổi với những yếu tố khác vì nguồn lực địa phương là có hạn.
Lý thuyết cho thấy, việc hoàn thành dự án siêu khổng lồ của Intel sẽ tạo ra hàng nghìn việc làm, và sẽ thu hút nhiều doanh nghiệp nhỏ và người nộp thuế đến Ohio. Ước tính cho thấy nhà máy của Intel có thể tạo ra tới 10.000 việc làm, tăng thu nhập thuế và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Mặc dù dự án này dự kiến mang lại lợi ích cho cộng đồng, nghiên cứu của trường đại học bang Ohio chỉ ra rằng nó có thể gây ra sự cạnh tranh về nguồn lực cho địa phương.
Trong vài năm trước khi Intel đến, bang Ohio đã phải đối mặt với sự phản đối từ cộng đồng khi chính quyền địa phương cung cấp quá nhiều ưu đãi cho các nhà phát triển bất động sản.
Các báo cáo dân số cho thấy rằng dân số trung tâm bang Ohio dự kiến tăng từ 2 triệu người vào năm 2010 lên 3 triệu vào năm 2050, điều này đã trở thành lý do chính quyền bang ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp bất động sản.
Tuy nhiên, với ngân sách hạn chế, chỉ trong năm 2021, các trường học ở bang này đã mất tới 51 triệu USD từ ngân sách thuế do các chương trình ưu đãi.
“Những chính sách ưu đãi hầu như chỉ làm lợi cho tầng lớp giàu có ở khu vực trung tâm, trong khi ngân sách cho hơn 30.000 em nhỏ, hơn một nửa trong số đó là từ hộ gia đình thu nhập dưới mức nghèo, bị cắt giảm”, báo cáo của trường đại học bang Ohio nói.
Với việc Intel tiếp tục nhận được nhiều hỗ trợ lớn, tình trạng thiếu nhà ở và ngân sách cho các dịch vụ công tại Ohio đang trở nên ngày càng nghiêm trọng. Điều này dẫn đến các cuộc biểu tình vào năm 2022, khi 4.500 giáo viên đã biểu tình vào tháng 8.
Cuộc biểu tình của công đoàn giáo viên bang Ohio này, lần đầu tiên kể từ năm 1975, chỉ kết thúc khi chính quyền địa phương cam kết thỏa hiệp.
Bên cạnh đó, việc xây dựng dự án của Intel cũng làm tăng giá nhà ở tại Columbus-New Albany, bang Ohio. Mức giá thuê căn hộ một phòng ngủ tại đây đã tăng từ 600 USD vào năm 2015 lên 1.000 USD vào năm 2023.
Để triển khai dự án, Intel dự kiến sẽ cần sử dụng khoảng 7.000 lao động xây dựng và sau đó là 3.000 công nhân nhà máy.
Thiếu nước
Ohio không phải là duy nhất được hưởng lợi từ các dự án xây dựng nhà máy chip điện tử. Nhờ vào CHIPS Act, New York, Texas và thành phố Phoenix-Arizona cũng đã nhận được các dự án tương tự.
Tuy nhiên, sản xuất chip đòi hỏi lượng nước khổng lồ mỗi ngày, và ở những nơi như Arizona, thiếu nước là một thách thức lớn.
Tuy vậy, Intel đã tuyển dụng hơn 10.000 lao động và đóng góp 3,9 tỷ USD cho GDP của bang Arizona trong năm 2019. Về vấn đề nước, họ cho biết 80% lượng nước sử dụng tại nhà máy vào năm 2020 đã được tái chế, giảm lượng nước tiêu thụ từ nguồn nước chung.
Do đó, thay vì tiêu thụ 14 triệu gallon nước mỗi ngày, nhà máy của Intel chỉ cần khoảng 2,8 triệu gallon (tương đương khoảng 10,36 triệu lít).
Tuy những nhà máy chip điện tử đã được xây dựng ở Mỹ, nhưng Mỹ vẫn chưa có nhiều ưu thế. Công việc lắp ráp và đóng gói vẫn thường được thực hiện ở nước ngoài, không phải ở Mỹ.
Ngoài ra, Mỹ cũng đang đối mặt với sự chậm chạp trong công nghệ sản xuất chip điện tử so với các tập đoàn ở Châu Á. Cũng không ít nhà sản xuất khác đang đầu tư hàng tỷ USD để tiếp tục phát triển trong cuộc đua này.
*Nguồn: BI
