
Tôi được xúc động bởi niềm đam mê của chàng Lennie trong việc nuôi đàn thỏ.
Lennie thích sờ vào những vật mềm mại, thậm chí là những con chuột đã chết. Vì thế, dù sau tất cả, anh ta vẫn cần một cái chạm tay nhẹ nhàng, như một chú thỏ, để cảm thấy an lòng.
Cuộc sống chỉ cần như vậy là đã đủ hạnh phúc rồi.
Sinh ra sau John Steinbeck một năm và qua đời trước John Steinbeck cũng đúng một năm, văn hào người Nhật Yamamoto Shugoro (1903-1967) viết truyện ngắn 'Nhà có bể bơi' cũng với chủ đề tương tự. Đó là câu chuyện về hai cha con gã ăn mày đặc biệt.
Trên những con đường hoang tàn, khi họ nhặt nhạnh để kiếm miếng cơm hoặc mỗi khi trở về túp lều tạm bợ, họ luôn ước mơ về việc xây dựng một ngôi nhà. Cuối cùng, sau tất cả, đứa bé con đã thêm một yếu tố mới vào ngôi nhà: một cái bể bơi. Tự nhiên, người cha gật đầu đồng ý.
Nhưng rồi, khi cậu bé trải qua một cơn ốm do ăn đồ hỏng, bị tiêu chảy nhiều ngày dẫn tới kiệt sức. Tuy nhiên, giống như anh chàng Lennie, cậu bé ăn mày đáng yêu đó cũng đã rời bỏ cuộc sống, với ước mơ vẫn chỉ là... mơ ước.
Câu chuyện về ước mơ tại hai quốc gia lớn có vẻ như rất xa xôi, nhưng cũng có thể là một phần của cuộc sống ở bất kỳ quốc gia nào, đặc biệt là với một quốc gia nghèo như Việt Nam.
Tôi chưa từng đọc một tác phẩm của một nhà văn Việt Nam có chủ đề tương tự, nhưng tôi biết rằng những câu chuyện giống như vậy ở quốc gia này rất phổ biến.
Mỗi ngày trên đường phố, nhìn thấy những người bán hàng rong, những người bán vé số dạo, tôi cảm nhận được nỗi buồn sâu thẳm trong ánh mắt họ về tương lai. Một buổi sáng lạnh giá, tôi bắt gặp một người mẹ trẻ ôm con nhỏ trong vòng tay, nhưng vẫn đưa ra tay một xấp vé số.
Quảng cáo bởi AdAsia
Đi dọc trên lề đường, thỉnh thoảng người mẹ trẻ dừng lại, nhìn sâu vào gương mặt của đứa con, như muốn thổ lộ điều gì đó, một cách ôn hòa và âu yếm. Khi tôi bất ngờ xuất hiện, cô ấy giật mình, nhanh chóng đưa ra xấp vé số mà chưa kịp giấu đi.
Người mẹ trẻ kia đã nói gì với đứa con nhỏ đang ngủ say của mình?
Tôi không biết chắc. Nhưng tôi nghĩ rằng cô ấy không dám mơ về một trang trại với đàn thỏ, một ngôi nhà có bể bơi, thậm chí là một căn nhà ở thành phố này. Có thể cô ấy chỉ mơ về việc quay về căn nhà quê cũ, nơi có giếng nước và mảnh vườn.
Mỗi khi nghĩ về ước mơ có một ngôi nhà, tôi lại nhớ đến cái chết của đôi vợ chồng trẻ bán bánh mì ở Quảng Ngãi trong căn phòng trọ không cửa sổ ở Bình Dương. Họ đã tự sửa xe máy và để nó chạy khi đang ngủ, không ngờ khí độc đã cướp đi cả hai.
Tôi không ngừng nghĩ về căn phòng tối tăm, không có cửa sổ, không có lỗ thông gió. Liên tục nghĩ về cái chết bi thảm của đôi vợ chồng trong tiếng rè rè của chiếc xe máy cũ. Họ ra đi để lại những đứa trẻ mồ côi, cô đơn, đau lòng.
Nếu vào Sài Gòn gia nhập hàng xóm bán vé số, lau xe... chắc chắn chúng sẽ rất buồn vì không có cha mẹ để cùng mơ về ngôi nhà ấm cúng. Hoặc nếu sau này thành công, giàu có, có nhà cao cửa rộng, thì cũng không còn cơ hội để báo hiếu.
“Kế hoạch của chuột và con người thường không thành công”. Đó là câu thơ của Robert Burns mà John Steinbeck đã lấy làm đề tài cho Cuốn Sách Của Chuột và Người.
Đáng tiếc rằng điều này là sự “hoàn hảo của ước mơ”. Vậy nên, dù không bị đánh thuế, hãy tránh mơ về những điều hoàn hảo.
Hãy mơ một điều nhỏ bé: một căn phòng có một cái cửa sổ để thông hơi.
TRẦN NHÃ THỤY (Tạp chí Tuổi Trẻ)
