Buzz
'Tất cả cái gọi là ‘giáo dục’ này là gì?”, Krishnamurti bắt đầu bằng lời chất vấn, “Đâu là lý do cho tất cả công cuộc phấn đấu này - phấn đấu để học hành, để thi cử, để sống xa nhà? Lẽ nào thầy cô không nên giúp các em truy vấn tất cả mọi điều này, thay vì chỉ chuẩn bị cho thi cử sao?”
Triết gia, nhà tư tưởng người Ấn Độ mạnh mẽ chỉ trích nền giáo dục cũ kỹ, băng hoại. Từ đó, ông mô tả về môi trường học tập đích thực, trong đó, học sinh không phải học trong sợ hãi, không bị so sánh, không nuôi dưỡng tham vọng thành đạt.
“Giáo dục không chỉ đơn thuần là nhồi nhét thông tin, kiến thức vào trí não, giáo dục phải giúp học sinh hiểu mà không sợ hãi cái mênh mông phức tạp của cuộc sống này”, một nền giáo dục chân chính, theo Krishnamurti, sẽ giúp học sinh vượt qua nỗi sợ để sống và tư duy trong tự do. Đó cũng là năng lực cốt lõi duy nhất giúp mỗi người tự tin đối mặt với cuộc đời.
' Nỗi sợ trong giáo dục tạo ra những 'cái máy' '
Thi cử, đánh giá, bảng điểm; kỷ luật, so sánh, khen thưởng; các quy định và lệnh lẻo mà các em phải tuân thủ từ gia đình, trường học, xã hội... tất cả đều bị Krishnamurti gọi là 'sự cưỡng bách'.
Sự cưỡng bách hiện diện dưới nhiều hình thức khác nhau, nhưng cuối cùng, đều 'đấm' vào nỗi sợ hãi và tham vọng trong mỗi cá nhân. “Có phải các em cảm thấy căng thẳng khi phải thi cử không?”, Krishnamurti đặt câu hỏi, “Có thấy thần kinh căng thẳng, lo lắng không? Có biết thử thách đó ảnh hưởng đến cuộc sống của các em như thế nào không?”
Nỗi sợ hãi, như chúng ta thấy, giam giữ học sinh trong bức tường của kiến thức, tư duy, giáo điều... Vì sợ hãi, học sinh dễ rơi vào sự phụ thuộc, sao chép, tuân theo.
Sợ hãi cũng tạo ra tham vọng. Khi sợ hãi, khi so sánh, học sinh cố gắng làm mọi thứ chỉ để đạt được sự chấp nhận và phần thưởng. Khi trưởng thành, họ cũng sẽ chọn nghề nghiệp dựa trên lòng tham chứ không phải vì đam mê với nghề nghiệp đó.
Và chính nỗi sợ hãi làm con người mất đi khả năng tự tìm hiểu và khám phá mọi điều một cách độc lập. Quá trình tư duy và cách nhìn nhận cuộc sống của họ đều bị hạn chế trong một giới hạn vô hình. “Tất cả những điều đó tạo thành một loại rào cản, và chúng ta sống trong đó; liệu có thể tự do khi sống trong tù ngục không?”, nhà tư tưởng đặt câu hỏi.
'Nền giáo dục thực sự sẽ tạo ra con người tự do'
Trong “Cuộc đời phía trước”, ngôn từ của Krishnamurti thẳng thắn, sắc bén, đôi khi cay độc khi chỉ trích lối giáo dục cũ kỹ, “phi nhân tính” - điều gần như tất cả chúng ta đã hoặc đang trải qua.
Krishnamurti cho rằng việc học đúng đắn nhất cần bắt đầu từ việc loại bỏ nỗi sợ; học sinh cần được đắm mình trong môi trường an toàn, thoải mái, được thầy cô yêu thương.
Bên cạnh đó, mỗi học sinh phải biết bất mãn, biết tự phản kháng. “Bạn không phải là một cục bột để nhào nặn, không phải là một loại thạch cao để đổ khuôn”, ông gay gắt. Theo Krishnamurti, người học cần không ngừng chú ý đến chính mình để nhận ra nỗi sợ bên trong cũng như từ môi trường bên ngoài.
Khi nỗi sợ hãi không còn, những thiên tính, xúc cảm và sự nhạy cảm mới được đánh thức. Họ sẽ nhìn thấy năng lực thực sự sâu xa của mình, sẽ làm việc vì đam mê chân thành chứ không phải vì tham vọng.
Đồng thời, người không sợ hãi sẽ đủ mở và sáng tạo để đối mặt với vấn đề, sự kiện tức thời - và họ cũng sẽ đối mặt với cuộc đời bằng trí não biết truy vấn và tư duy tự do. Cuộc sống là như dòng sông, không ngừng trôi chảy, chỉ có sự nhạy cảm và tự do mới giúp ta đối mặt với nó, không phải bằng khuôn khổ hay kiến thức nào.
Và người tự do chính là người có trí tuệ thực sự, theo Krishnamurti, là “con người được phát triển toàn diện” mà mọi hệ thống giáo dục cần hướng đến.
Trong học tập thực sự, vai trò của sự yên lặng nội tâm rất quan trọng. Một trí não yên bình mới đủ sáng suốt để nhìn thấy nỗi sợ hãi của chính mình, thấy được sự vô hạn của cuộc sống và từng vấn đề trước mắt, “hiểu ‘cái đang là’, cái thực tế và không ngừng tìm kiếm để khám phá sâu hơn, xa hơn, rộng hơn”.
Qua 23 chương sách, người đọc sẽ đối mặt với những thách thức từ Krishnamurti về cốt lõi của giáo dục và những vấn đề khác như lựa chọn ngành học, bằng cấp, sự hợp tác giữa phụ huynh và nhà trường, trách nhiệm kiếm sống, cái đẹp, phẩm chất của tình yêu…
Đây là cuốn sách mà mọi học sinh, sinh viên cần đọc một lần, để những câu chữ của Krishnamurti thúc đẩy họ suy nghĩ về con đường và cuộc sống sắp tới. “Cuộc đời phía trước” cũng là tác phẩm cần thiết với bất kỳ giáo viên, phụ huynh hoặc người làm giáo dục nào, những người tạo ra “môi trường không sợ hãi” cho học trò.
Cuốn sách này cũng hữu ích cho tất cả chúng ta, những người học ở mọi lĩnh vực, những cá nhân luôn muốn tự do để tự tin đối mặt với những thách thức của cuộc sống.
Về tác giả cuốn sách Cuộc đời phía trước - J. Krishnamurti
Đức Đạt Lai Lạt Ma xem Krishnamurti là một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất, được tôn trọng ở cả Phương Đông và Phương Tây. Tuy nhiên, Krishnamurti tự xưng mình không thuộc quốc gia, tôn giáo hay truyền thống nào, đồng thời đặt mình ngoài mọi tư tưởng và ý thức.
Trong suốt gần 60 năm, Krishnamurti đã tổ chức vô số buổi nói chuyện về mọi đề tài, từ những cuộc trò chuyện riêng tư với một vài cá nhân đến các buổi hội thảo với hàng ngàn người, ở bất cứ đâu có ai muốn lắng nghe.
Krishnamurti thường thảo luận về các chủ đề như mục đích của thiền định, mối quan hệ con người và cách tạo ra sự thay đổi tích cực cho xã hội. Các tựa sách của ông đã được xuất bản tại Việt Nam như: “Tự do đầu tiên và cuối cùng”, “Bạn đang làm gì với cuộc đời mình”, “Giáo dục và ý nghĩa cuộc sống”, “Tự do vượt trội trên kiến thức”, và “Thế giới trong bạn”.
First News
