William James Sidis, cái tên với chỉ số IQ dao động từ 250-300, lặn lội cuộc đời đến hơi thở cuối cùng năm 1944, ở tuổi 46 khi phải trốn tránh sự săn đuổi của cả cha mẹ lẫn giới truyền thông...

Hãy tưởng tượng, ở tuổi 9, bạn đã đỗ vào Đại học Harvard trong khi đồng đội đang chơi với đồ chơi. Dường như là một khởi đầu thuận lợi, nhưng với William James Sidis, cuộc sống không bao giờ đạt đến sự viên mãn.
Là thiên tài thế kỷ 20, Sidis trở nên nổi tiếng khi biết đọc báo trước cả khi biết đi và là người trẻ tuổi nhất đỗ vào Harvard. Thế nhưng, câu chuyện của ông cũng là cảnh báo về hậu quả của việc rời khỏi đám đông.
Một tâm hồn thiên tài... được lập trình
Sinh ngày 1/4/1898, không có gì ngạc nhiên khi nói rằng William James Sidis “ra đời với một cuốn sách trong tay”. Là con của gia đình nhập cư, cả bố mẹ của Sidis đều là học giả xuất sắc, quyết tâm biến con trai thành thiên tài từ khi còn rất nhỏ.

Dù có tranh luận về việc nên hay không dạy kiến thức học thuật cho trẻ từ khi còn bé, không thể phủ nhận rằng William đã đọc tờ New York Times khi mới 18 tháng tuổi. Đứa bé này nắm vững nhiều ngôn ngữ và tạo ra ngôn ngữ riêng là Vendergood từ tiếng Latin và Hy Lạp khi mới 8 tuổi.
Với sự xuất sắc đó, Sidis thu hút sự chú ý từ nhỏ. Người ta còn tin rằng chỉ số IQ của ông có thể lên tới 250-300, con số khó tin. IQ 150 đã là xuất sắc, thậm chí vượt cả nhà Einstein với IQ khoảng 160. Sidis được coi là người có IQ cao nhất từng được ghi nhận và hy vọng sẽ đạt được những thành công vĩ đại.
Cô đơn ở Harvard
Khi 9 tuổi, cha Sidis đăng ký cho cậu vào Harvard, nhưng bị từ chối vì quá nhỏ. 11 tuổi, Sidis trở thành sinh viên trẻ nhất của trường. Tuy nhiên, những năm tháng ở Harvard không như người ta nghĩ.
Sinh viên khác coi Sidis như một kẻ kỳ lạ, từ chối tôn trọng cậu, dù có trí óc siêu việt. Cậu ăn mặc như giáo sư, kiểm tra đồng hồ sau mỗi bài giảng...

Cậu nhận bằng cử nhân ở tuổi 16 và cam kết sống một cuộc sống độc thân để theo đuổi sự nghiệp học thuật.
Tuy nhiên, cuộc đời của Sidis đột ngột thay đổi. Trong thời gian học tại Harvard, cha mẹ ông quyết định chuyển đến Portsmouth, New Hampshire để thành lập một viện dưỡng lão đặc biệt cho những người có vấn đề tâm thần. William bị bỏ lại một mình trong kí túc xá Harvard, nơi ông phải đối mặt với sự châm chọc và trêu ghẹo từ các sinh viên khác. Cảm giác cô đơn và thiếu hiểu biết về phụ nữ khiến cho cuộc sống của Sidis trở nên khó khăn hơn.
Khoảng thời gian này đã tạo nên sự tức giận sâu sắc và lòng căm ghét đối với mọi người trong tâm hồn Sidis. Ngay cả khi chuyển từ kí túc xá đến sống ở nhà trọ trên phố Brattle, Sidis vẫn không thể xóa nhòa những kí ức đau lòng đó. Năm 1914, ông nói với tờ Boston Herald: “Tôi luôn căm phẫn. Đó là cách để tôi không phải giải quyet với thế giới xung quanh mình. Đó là cách để duy trì sự bình tĩnh”.
Chặng đường trưởng thành đầy khó khăn
Sau khi làm giảng viên tại Đại học Rice ở tuổi 17, Sidis quay trở lại Boston và cố gắng hòa nhập, ít nhất là một phần, vào cuộc sống tại Harvard. Ông rời trường Luật Harvard trước khi tốt nghiệp và tham gia vào các biểu tình bạo lực vào năm 1919, nơi ông bị bắt vì là người lãnh đạo. Sidis phải đối mặt với tòa án với cáo buộc chống lại chính phủ Mỹ.
Nhận án tù 18 tháng, cha mẹ Sidis đã phải đấu tranh để giữ cho con không phải ngồi tù trong thời gian chờ đợi khi có cơ hội kháng án. Trong khoảng thời gian đó, Sidis bị giam giữ tại viện dưỡng lão dành cho những người tâm thần do bố mẹ ông thành lập ở New Hampshire trước khi chuyển đến sống 1 năm ở một viện điều dưỡng tại California.
Sau khi được xuất viện vào năm 1921, dù mọi người kỳ vọng Sidis sẽ quay về Boston và tiếp tục cuộc sống học thuật, thế nhưng, cậu đã rời khỏi và đến New York, sẵn lòng làm những công việc đơn giản nhất có thể tìm được. Để giữ bí mật và tránh rủi ro bị bắt, Sidis giữ khoảng cách với mọi người và hoàn toàn tránh liên lạc với gia đình.
Thậm chí, khi ai đó biết về quá khứ của Sidis, cậu sẽ ngay lập tức nghỉ việc để tìm một công việc mới mà không để lộ danh tính.

Cuộc sống ẩn dật và kết cục đắng cay của một thiên tài
Với chỉ số IQ đồn đại từ 250 đến 300, Sidis được đánh giá có trí não xuất sắc hơn cả Albert Einstein và Isaac Newton. Tuy nhiên, ông chọn sống như một người ẩn mình, tránh xa cả gia đình và truyền thông. Ông luôn cho rằng cuộc sống của một thiên tài trẻ là vô nghĩa và các kiểm tra trí tuệ là 'hoàn toàn không chính xác'.
Sống ẩn mình, Sidis hi vọng sẽ được quên lãng. Nhưng ông đã đánh lừa. Năm 1937, tạp chí New Yorker đăng một bài báo nói rằng Sidis sống trong điều kiện khó khăn. Sidis đã kiện tờ báo về tội vu khống. Tuy nhiên, năm 1940, một tòa án tuyên bố rằng Sidis nổi tiếng từ nhỏ và ông sẽ mãi là người nổi tiếng, nên vụ kiện bị từ chối.
Đầu những năm 1940, Sidis viết báo dưới bút danh giả. Năm 1944, ông qua đời yên tĩnh do xuất huyết não ở tuổi 46, khi đang làm công việc văn phòng. Sự ra đi của ông đóng lại cuộc đời của một thiên tài, người suốt thời thơ ấu mang trách nhiệm trở thành vĩ nhân nhưng khi trưởng thành, phải đối mặt với những điều bình thường nhất.
Tham chiếu: Lịch sử Hàng ngày
