Buzz
Hơn 100 năm trước, nhà văn Marcel Proust (1871 – 1922) đã nhận giải Prix Goncourt, giải thưởng văn học hàng đầu tại Pháp. Để tưởng nhớ sự kiện này, Nhà xuất bản Editions de Fallois ở Paris (Pháp) đã quyết định phát hành một số tác phẩm chưa từng được công bố của ông.
Đó là 9 truyện ngắn trước đây bị mất của tác giả 'Tìm kiếm thời gian đã mất', được xuất bản dưới tựa đề chung 'Le Mystérieux Correspondant (Người tương ứng bí ẩn)'. Có giả thuyết cho rằng Marcel Proust đã giữ những tác phẩm này bí mật vì tính “táo bạo” của chúng. Các truyện ngắn này được Bernard de Fallois, một chuyên gia về Proust, phát hiện vào những năm 1950.
Giấu kín vì... quá táo bạo?
Trong một khoảng thời gian, những tác phẩm đó thuộc bộ sưu tập của Bernard de Fallois, người sáng lập Editions de Fallois. Ông qua đời vào tháng 1.2018 và trong di chúc, ông tuyên bố có 7 hộp bản thảo của Proust trong kho lưu trữ của mình. Sau một cuộc phỏng vấn trên France Culture, giáo sư tại Trường Đại học Strasbourg và nhà phê bình văn học Luc Fraisse được giao nhiệm vụ sắp xếp các bản thảo.
Có nhiều dấu hiệu cho thấy Proust đã viết những câu chuyện này cho tiểu thuyết đầu tay Pleasure And Days (Les Plaisirs Et Les Jours – 1896) khi ông khoảng 20 tuổi. Tuy nhiên, ông quyết định không sử dụng chúng trong tiểu thuyết đầu tay của mình.
Fraisse đưa ra hai lý do cho điều này. Đầu tiên, Proust đơn giản không hài lòng với tác phẩm - vì hầu hết các văn bản đều chưa hoàn chỉnh. Thứ hai, có thể vì những câu chuyện này liên quan đến quan hệ đồng tính và Proust cảm thấy bối rối với quan điểm bảo thủ về chủ đề này trong xã hội thời ông.
“Câu hỏi được đặt ra là: Tại sao Proust lại loại bỏ các câu chuyện này ra khỏi Pleasure And Days dù đã đề cập đến chúng trong bản tóm tắt ban đầu?” - Fraisse viết - “Không có nghi ngờ gì nữa, Proust đã quyết định như vậy vì sự táo bạo của các câu chuyện, chúng có thể tác động mạnh đến một môi trường xã hội đang gắn với các giá trị đạo đức truyền thống”.
Fraisse cho biết, chủ đề chính của các câu chuyện là phân tích về “tình yêu thể xác bị từ chối một cách bất công” mà Proust viết trong cuốn Đi tìm thời gian đã mất (In Search Of Lost Time; 1913-1927), trong tập thứ 4 của bộ truyện này nhà văn cũng đề cập đến mối tình đồng giới.
Thực tế, Proust không giấu diếm sự ưa thích của mình đối với đàn ông. Những bức thư mà ông viết cho nhà soạn nhạc Reynaldo Hahn là minh chứng rõ ràng cho điều này.
Theo nhà xuất bản Fallois, những câu chuyện ngắn này được xem như “một loại nhật ký” của tác giả, được viết trên “bìa của một cuốn tiểu thuyết”. Khác biệt với cuốn tiểu thuyết Đi tìm thời gian đã mất, với nhiều phần hài hước lặp lại, quan điểm của Proust về quan hệ đồng tính là “một điều gì đó bi thảm và đáng nguyền rủa”.
Trái lại, Bernard de Fallois cũng cho rằng nếu Proust thêm những câu chuyện về đồng tính vào cuốn Pleasures And Days, thì chủ đề này sẽ trở thành trọng tâm của tác phẩm.
“Tất cả những câu chuyện này vẫn còn kín đáo, nhà văn không bao giờ nói về chúng” – theo Nhà xuất bản Editions de Fallois – “Proust lúc đó đã 20 tuổi và hầu hết các văn bản này đều gợi lên một sự bi thảm mà ông cho là một phần của cuộc sống của mình”.
Đóng góp vào việc giải mã “Đi tìm thời gian đã mất”
Trong thực tế, Proust thích thử nghiệm với nhiều hình thức kể chuyện khác nhau. Ông tập trung tất cả tâm trí vào các chủ đề ông đã đề cập và chúng có phong cách rất giống với các tác phẩm chính của ông sau này. Nhà xuất bản Fallois tuyên bố: “Với bộ sưu tập tiểu thuyết ngắn này, chúng ta sẽ hiểu được nguồn gốc của tiểu thuyết Đi tìm thời gian đã mất”.
Proust bắt đầu viết tiểu thuyết Đi tìm thời gian đã mất vào năm 1909, khi ông 38 tuổi. Cuốn tiểu thuyết này có 3.200 trang, với hơn 2.000 nhân vật và được phát hành thành 7 cuốn.
Graham Greene đã gọi Proust là “nhà văn vĩ đại nhất của thế kỷ 20” và W.Somerset Maugham đánh giá Đi tìm thời gian đã mất là “tiểu thuyết hay nhất cho đến nay”. Riêng Andre Gide (nhà văn Pháp từng đoạt giải Nobel Văn học) ban đầu không thấy hấp dẫn với tác phẩm này và Nhà xuất bản Gallimard đã từ chối in tập đầu tiên theo lời khuyên của Gide. Sau đó, Gide viết thư xin lỗi Proust về sự từ chối của mình và xem đây là một trong những sai lầm nghiêm trọng nhất trong cuộc đời ông.
Proust qua đời vào ngày 18.11.1922, ở tuổi 51 vì bệnh phổi, trước khi ông kịp hoàn thành việc xem xét các bản thảo của các tập cuối cùng. 3 trong số đó đã được xuất bản sau khi Proust qua đời và được em trai ông là Robert chỉnh sửa.
Cuốn tiểu thuyết này đã được C.K.Scott Moncrieff dịch sang tiếng Anh và được xuất bản với tựa đề Remembrance Of Things Past từ năm 1922 đến năm 1931. Moncrieff đã dịch từ tập 1 đến tập 6 và đã qua đời trước khi hoàn thành tập cuối. Tập cuối cùng này được các dịch giả khác xúc tiến vào các thời điểm khác nhau. Khi bản dịch của Scott Moncrieff được sửa đổi sau đó, tựa đề cuốn tiểu thuyết đã được đổi thành Đi tìm thời gian đã mất (In Search Of Lost Time).
Vào năm 1995, Nhà xuất bản Penguin đã phát hành một bản dịch mới của cuốn tiểu thuyết, được biên tập bởi Christopher Prendergast và 7 dịch giả từ 3 quốc gia, dựa trên văn bản tiếng Pháp mới nhất và đầy đủ nhất.
Tạp chí Time đã bầu chọn Đi tìm thời gian đã mất vào vị trí thứ 8 trong danh sách những cuốn sách vĩ đại nhất mọi thời. Năm 1995, tuần báo Pháp L’Evenement du Jeudi cùng với Đài Phát thanh và Trung tâm Văn hóa Pompidou ở Paris đã tổ chức cuộc thăm dò ý kiến để chọn ra 10 cuốn sách hay nhất trong văn học Pháp cho thế hệ năm 2000. Và cuốn Đi tìm thời gian đã mất đã đứng đầu danh sách.
Bên cạnh những tác phẩm văn học hoàn chỉnh, Proust còn có một số tác phẩm khác và hàng ngàn lá thư, mà ông đã bắt đầu viết từ khi mới 17 tuổi.
Tổng hợp bởi VIỆT LÂM/TTVH
Theo thông tin từ Van.vn
