Buzz
Một ngày trên Sao Hoả kéo dài hơn 39 phút so với trái đất, đặt ra thách thức không nhỏ trong việc quản lý giấc ngủ cho phi hành gia. Các nhà khoa học phải tính toán kỹ lưỡng cà phê cần thiết để đảm bảo họ tỉnh táo và không gặp vấn đề về ngủ trước khi có nguồn tiếp tế.
Việc đưa con người lên Sao Hoả đòi hỏi sự đầu tư lớn và hàng nghìn công việc khác nhau. Trong số đó, việc quản lý giấc ngủ của phi hành gia đặt ra vấn đề lớn, vì nếu họ không nghỉ đủ, hiệu suất làm việc và nghiên cứu của họ sẽ giảm sút, tất cả sẽ làm tiêu tốn nhiều nguồn lực kinh tế.
Trong không gian, vấn đề của giấc ngủ trở thành một thách thức lớn đối với các phi hành gia. Những bài học từ quá khứ có thể sẽ trở thành chìa khóa cho tương lai, khi chúng ta dự kiến gửi con người đến Sao Hoả.
Mỗi 6 tháng, các nhóm phi hành gia thay phiên nhau bay đến Trạm Vũ trụ Quốc tế để nghiên cứu trong khoảng 23 năm. Họ không tránh khỏi vấn đề giấc ngủ như mọi người trên Trái Đất. Cảm giác giống như làm việc theo ca, và môi trường không trọng lực gây ra những thách thức đặc biệt.
Trong thực tế, không trọng lực không phải là vấn đề chính. Điều lớn nhất phi hành gia phải đối mặt là môi trường đặc biệt của không gian và ảnh hưởng của nó đối với chu kỳ sinh học giấc ngủ. Dù có dây đai đặc biệt, nhưng họ vẫn phải đối mặt với những thách thức độc đáo này.
Mỗi buổi sáng chào đón 16 bình minh, làm thế nào để có một giấc ngủ hoàn hảo?
Thường lệ, mọi phi hành gia đều sở hữu một cabin riêng tư, nơi yên tĩnh và tối tăm, giúp họ có giấc ngủ sâu đêm.
Ví dụ, khoang tàu Orion trong hành trình Artemis đến mặt trăng có không gian nhỏ hẹp, không đủ chỗ cho cả đội bay và túi ngủ.Trong chuyến phiêu lưu đó, phi hành gia báo cáo mọi thứ giống như một kì nghỉ cắm trại. Nếu ở bên nhau một, hai ngày thì không có vấn đề gì, nhưng sống chung trong điều kiện như vậy trong thời gian dài có thể trở thành một thách thức.
Một nhà nghiên cứu người Nhật Bản đang nằm trong một căn phòng ngủ trên trạm vũ trụ. (Ảnh: NASA)Một điều thú vị khi lưu trú trên không gian là bạn có cơ hội ngắm nhìn toàn bộ hành tinh xanh biếc, một trải nghiệm khó diễn đạt. Tuy nhiên, việc mặt trời mọc và lặn 16 lần mỗi ngày sẽ có tác động đáng kể đến chu kỳ sinh học của phi hành gia.Mỗi quãng đời của trạm vũ trụ bay quanh hành tinh xanh mỗi 90 phút, tạo ra chuỗi thời gian ban ngày và đêm vô cùng kỳ diệu. Thay vì đòi hỏi phi hành gia phải thích nghi với nhịp điệu phức tạp này, các chuyên gia tại NASA đã điều chỉnh ánh sáng trên trạm vũ trụ sao cho nó tuân theo nhịp sống tự nhiên trên trái đất.Khi bóng tối buông trải dài (theo giờ trái đất), mọi người nỗ lực giữ cho ánh đèn không chiếm lấy trạm. Ngược lại, vào ban ngày, họ khai thác mọi nguồn sáng từ cửa sổ và tối đa hóa công suất đèn. Điều này giúp mô phỏng đúng chu kỳ ngày đêm như trái đất để phù hợp với sinh học của phi hành đoàn.Khi bay lên không gian, thời gian được tính theo giờ GMT, đảm bảo một đồng hồ thời gian đồng đều cho những người đến từ các quốc gia khác nhau.
Trên trạm vũ trụ, một phương pháp độc đáo là tinh chỉnh đèn xanh, chẳng hạn như giảm độ sáng vào những khoảnh khắc phi hành gia cần thư giãn.
Lịch trình làm việc của phi hành gia thường được xác định trước, nhưng những người mới hay những nhiệm vụ đặc biệt có thể mất thời gian để thích nghi. Chuyên gia đề xuất họ nên thực hiện giấc ngủ ngắn trong ngày hoặc thức dậy muộn hơn để điều chỉnh nhịp sinh học.
Các biện pháp giúp phi hành gia ngủ sâu thực sự là những thứ mà chúng ta cũng có thể áp dụng trên Trái Đất: Tuân thủ giờ đi ngủ và thức dậy, tránh ánh sáng xanh trước khi đi ngủ (ví dụ như tránh TV, smartphone,…)
Xây Dựng Trung Tâm Siêu Nhân
Các nhà nghiên cứu thu thập dữ liệu về giấc ngủ từ các thiên hà xa xôi, sau đó họ bắt tay vào xây dựng một trung tâm mô phỏng siêu vũ trụ tại trái đất. Trung tâm này có tên là Nhiệm Vụ Siêu Hành Tinh (Super Space Missions).
Một khu vực nghỉ ngơi tại trung tâm mô phỏng SIÊU HÀNH TINH. (Ảnh: Bill Stafford/NASA)Chuẩn bị cho chuyến phiêu lưu trên Sao Hoả
Mỗi ngày trôi qua trên Sao Hoả kéo dài thêm 39 phút so với thời gian trái đất. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi đêm, những người phi hành gia sẽ phải thức khuya hơn bình thường 39 phút.
Tình hình trở nên phức tạp khi phải duy trì thói quen thức khuya như vậy trong một khoảng thời gian dài.Trải qua 5 ngày, sự chệch pha này tương đương với việc bạn trải qua 6 múi giờ khác nhau, tạo cảm giác như thời gian đang chạy ngược. Điều này thách thức phi hành gia phải điều chỉnh giấc ngủ của mình theo cách sáng tạo.Đến nay, vẫn còn nhiều bí ẩn xoay quanh 'giờ Sao Hoả' và tác động của nó lên cơ thể con người. Mọi người chưa thể hiểu rõ sự ảnh hưởng của nó như thế nào.Vì vậy, trước khi đưa con người đến hành tinh đỏ, nghiên cứu về tác động của 'giờ Sao Hoả' trên cơ thể con người là quan trọng. Các nhà khoa học đang tính toán mọi thứ từ giờ ngủ đến ánh sáng và tiếng ồn, nhằm đảm bảo rằng phi hành gia có thể ngủ một cách thoải mái khi ở Sao Hoả.
Ngoài việc đo lường cẩn thận lượng caffeine cần thiết để đảm bảo những phi hành gia luôn tỉnh táo trong khi thực hiện nhiệm vụ, chúng tôi còn đặt biệt chú trọng vào việc tránh tình trạng thiếu cà phê khi nguồn cung không kịp thời.
“Giấc ngủ ảnh hưởng sâu sắc đến khả năng làm việc, tinh thần tỉnh táo, giao tiếp và mối quan hệ. Vì vậy, chúng tôi cam kết đảm bảo những phi hành gia có thời gian ngủ đầy đủ nhất”, nhà nghiên cứu chịu trách nhiệm cho dự án này nhấn mạnh.
Theo CNN
