Buzz
Lịch sử của loài người chưa từng là một dòng thẳng lặng, luôn tồn tại những biến động đan xen. Những gì đã xảy ra trong quá khứ chính là nguồn dữ liệu đáng tin cậy nhất mà con người có thể dựa vào, và quyết định xem họ muốn thực hiện phiên bản nào trong vô số khả năng đang mở ra.
Có lẽ vì vậy mà từ thời xa xưa, con người đã có ý thức muốn ghi chép lại những biến cố của quá khứ như là bài học cho thế hệ sau. Trải qua nhiều thăng trầm, chỉ có một phần nhỏ những ghi chép và nghiên cứu lịch sử từ xưa đã được lưu lại, phần lớn là chưa hoàn thiện hoặc không đầy đủ, nhưng cũng có những tác phẩm đã vượt qua thời gian để vẫn còn nguyên vẹn đến ngày nay.
' Cuốn sách của 'Cha đẻ của môn Lịch sử' '
Tác phẩm này tổng hợp các nghiên cứu về lịch sử, văn hóa, phong tục, thiên nhiên, khí hậu, địa hình... của những vùng đất mà tác giả đã thăm dò, trong đó tập trung vào việc hình thành đế chế Ba Tư cũng như nguyên nhân và diễn biến của cuộc chiến tranh Hy Lạp - Ba Tư vào đầu thế kỷ V TCN.
Kết quả là không ít câu chuyện kỳ quặc, phi lý, thậm chí hoang đường cũng được Herodotus ghi lại trong tác phẩm của mình, một trong những lý do khiến ông được gọi là 'Cha đẻ của dối trá' cùng với việc được gọi là 'Cha đẻ của sử học'. Có thể ông đã quá cam kết với vai trò của một nhà nghiên cứu, ghi chép, đồng thời cũng đủ tỉnh táo để nhận ra hạn chế của con người trong việc giải thích thế giới vào thời của mình.
Có lẽ ông đã tự nhủ khi đối mặt với một câu chuyện khó tin, mà ông không đủ khả năng kiểm chứng: 'Ồ, câu chuyện này thật không tin được, nhưng có lẽ hậu thế sẽ giải thích được, tốt nhất là chúng ta nên ghi lại như đã nghe được'.
Việc phân chia quyển, chia tiết này được thực hiện từ bao giờ, liệu Herodotus đã thực hiện hay người sau này, cho đến bây giờ vẫn chưa rõ. Tuy nhiên, có nhiều khả năng Historiai cũng như nhiều tác phẩm cổ Hi - La khác đã được các thư viện Byzantine ở Constantinople thực hiện việc phân chia chương, tiết một cách hệ thống dưới thời Đế quốc Byzantine.
Historiai là tác phẩm của một tác giả cổ đại viết về thời kỳ cách đây đã 25 thế kỷ, vì vậy trong quá trình chuyển ngữ, trong một số trường hợp, người dịch đã sử dụng một cách gọi mới để dịch một số thuật ngữ chưa có từ tương ứng trong tiếng Việt.
Ví dụ, từ “oracle” trong bản tiếng Anh vừa dùng để chỉ những người có năng lực giao tiếp với thần linh và truyền đạt câu trả lời của vị thần, vừa dùng để chỉ lời phán của thần hay những ngôi đền nơi lời phán của thần được đưa ra. Trong bản Việt, để nhấn mạnh sự khác biệt này, “oracle” sẽ được dịch là “dự ngôn giả” khi chỉ người, là “thần dụ” khi chỉ lời phán của thần linh và “thần miếu” khi chỉ ngôi đền nơi dự ngôn giả sinh hoạt và trông nom, tùy theo bối cảnh cụ thể.
Tất cả tên nhân vật, địa danh trong bản dịch mới phát hành ở Việt Nam giữ nguyên tên gốc trong tiếng Hy Lạp cổ (ngoại trừ “Herodotus” như đã viết), một số tên gọi này có thể hơi khác so với các tên gọi hay dùng trong tiếng Anh, tiếng Pháp, ví dụ như Kroisos thay vì Croesus, hoặc Athenai thay vì Athens...
Theo Zing News
