Cuộc sống hiện đại khiến con người quên mất bài tập thể dục đã xuất hiện từ thời kỳ nào. Chúng ta hãy cùng nhau khám phá lịch sử rèn luyện cơ bản của loài người qua các thời đại.

Dường như, tập thể dục không chỉ là nhu cầu làm đẹp hiện đại. Nó đã tồn tại từ hàng thế kỷ trước, khi máy móc và phòng tập chưa có. Hãy đắm chìm trong hành trình của ông cha ta, không chỉ là việc luyện tập, mà còn là cách sống.

Nếu bạn là người thích xem phim cổ trang, bạn có thể nhận thấy việc tập thể thao không mới mẻ. Thực sự, nó đã tồn tại từ rất lâu. Hãy cùng nhau khám phá lý do mà văn hóa thể dục hiện đại ngày nay có xuất phát từ quá khứ xa xôi.

Thời kỳ ban đầu: Bài tập cơ bản theo bản năng con người đã mở đầu cho hành trình rèn luyện thể dục.

Cách đây 10.000 năm, người đàn ông đã bắt đầu hành trình 'Chạy cho cuộc sống' - phát triển thể chất để đối mặt với môi trường hoang dã, đẩy lùi đe dọa và tăng cơ hội sống sót.

Vào thời kỳ xa xôi 10.000 năm trước Công nguyên, tâm huyết của người đàn ông đã hướng về 'Chạy cho cuộc sống' (Ảnh: Whatculture)

Nhu cầu vận động ngày nay bao gồm nhiều hoạt động như vận động cơ bản, sử dụng dụng cụ và phòng thủ. Để tồn tại trong môi trường khắc nghiệt với thách thức từ thú hoang dã và con người, người đàn ông phải nắm vững kỹ thuật cơ bản như chạy, nhảy, bơi, leo, mang, nâng, ném, bắt và chiến đấu. Ngày xưa, những điệu nhảy vui tươi của bộ tộc cổ đại cũng là phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày.

Tuy nhiên, lúc bấy giờ, vận động không được hình thành thông qua kế hoạch cụ thể mà chủ yếu là sự rèn luyện qua các hoạt động hàng ngày, tuân theo bản năng và khả năng thích ứng cao trong cuộc sống.

Thời kỳ Đồ đá mới - Thời đại Nông nghiệp: Sự bắt đầu của một văn hóa mới.

Từ 10.000 đến 8.000 năm trước Công nguyên, cuộc cách mạng nông nghiệp đánh dấu sự mở đầu cho kỷ nguyên mới của nền văn minh.

Chuyển động của con người từ thợ săn du mục sang nông dân mang lại sự thay đổi lớn trong hoạt động thể chất. Với nhu cầu trồng trọt và chăn nuôi gia súc tăng cao, hoạt động lao động hàng ngày trở nên tăng nhiều hơn. Điều này dẫn đến việc giảm thiểu các hoạt động phức tạp như chạy, nhảy, bò,... từ thời kỳ trước và thay vào đó là các động tác đơn giản hơn, đồng thời chú ý đến môi trường đồng bằng.

Sự chuyển đổi từ thợ săn du mục sang nông dân không chỉ thay đổi nền văn hóa mà còn ảnh hưởng đến hoạt động thể chất. Việc trồng trọt và chăn nuôi gia súc tăng cao tạo ra nhu cầu lao động hàng ngày lớn hơn, dẫn đến giảm thiểu các hoạt động phức tạp như chạy, nhảy, bò,... từ thời kỳ trước và chuyển sang các động tác đơn giản hơn, phù hợp với môi trường đồng bằng.

Thời kỳ cổ đại: Sẵn sàng cho cuộc chiến

Từ 4.000 năm trước Công nguyên đến sự suy tàn của Đế chế La Mã vào năm 476 sau Công nguyên, các nền văn minh trải qua thời kỳ chiến tranh. Người Babylon, Ai Cập, Ba Tư và sau đó là người Hy Lạp và La Mã, đều huấn luyện thể chất cho thanh niên để họ sẵn sàng cho chiến tranh.

Huấn luyện quân sự cổ đại chia sẻ nhiều điểm tương đồng với các hoạt động tự nhiên như đi bộ, chạy địa hình đồi núi, nhảy, bò, leo trèo, mang vác vật nặng, chiến đấu không vũ trang và đào tạo vũ khí.

Bắt đầu công nhận rèn luyện thể chất như một lý tưởng triết học và một phần quan trọng của giáo dục (Ảnh: Daily Care)

Ngày xưa, các cuộc thi thể thao bắt nguồn từ Ai Cập cổ đại và đặc biệt, người Hy Lạp cổ đại nổi tiếng với sự sáng tạo ra các trò chơi Olympic đầu tiên. Tuy nhiên, rèn luyện thể thao thời kỳ này chủ yếu phục vụ cho chiến tranh. Người Hy Lạp và sau này là người La Mã không chỉ đào tạo quân sự mà còn tôn vinh vẻ đẹp và sức mạnh của cơ thể, coi rèn luyện thể chất như một lý tưởng triết học và một phần không thể thiếu của giáo dục.

Thời kỳ Đại kỳ: Lời từ bỏ về việc rèn luyện cơ thể

Trải qua thời kỳ từ thế kỷ 5 đến thế kỷ 15, thời Trung Cổ là một giai đoạn hỗn loạn với nhiều vương quốc, đế chế, xâm lược và dịch bệnh. Giáo lý của Kito giáo tuyên bố rằng chuẩn bị cho thế giới bên kia là ưu tiên hàng đầu, khiến cơ thể trở nên tội lỗi và không quan trọng. Giáo dục kết nối chặt với giáo hội, tập trung vào tu luyện tâm trí thay vì đào tạo cơ thể.

Giáo dục lúc này chặt chẽ liên kết với giáo hội và đặt trọng tâm vào tu luyện tâm hồn thay vì rèn luyện cơ thể
(Ảnh: Rsroleplay Wikia)

Thời kỳ phong kiến: Quân đội chỉ huấn luyện thể chất cho quý tộc và lính đánh thuê. Dân số chủ yếu là nông dân, làm việc cực nhọc trên đất lãnh chúa với công cụ thô sơ.

Thời kỳ phục hưng: Bắt đầu một thời kỳ mới

Thời kỳ phục hưng thúc đẩy quan tâm lớn hơn đến giáo dục thể chất, sinh học và sức khỏe. Năm 1553, Cristobal Mendez, người Tây Ban Nha, xuất bản cuốn sách đầu tiên về tập thể dục và lợi ích của nó. Cuốn sách này chi tiết phân loại bài tập, trò chơi và thể thao, đồng thời cung cấp lời khuyên phục hồi sau chấn thương. Một số chương thậm chí hướng dẫn cụ thể về tập trận và trò chơi đặc biệt cho phụ nữ, trẻ em và người già.

Sau 16 năm, Mercurialis, một bác sĩ người Ý, công bố De Arte Gymnastica. Kết quả của nghiên cứu về văn học cổ điển và y học, đặc biệt là phương pháp tiếp cận an toàn vệ sinh, chế độ ăn uống và tập thể dục của người Hy Lạp và La Mã cổ đại. Công trình đưa ra nguyên tắc vật lý trị liệu lần đầu tiên và kèm theo hình minh họa đẹp (mặc dù chỉ là suy đoán và tưởng tượng), được coi là cuốn sách đầu tiên về y học thể thao, góp phần mạnh mẽ vào làn sóng giáo dục thể chất và phương pháp đào tạo tại châu Âu hai thế kỷ sau.

Ảnh đầu tiên về y học thể thao (Nguồn: Vialibri)

Sau đó, tại châu Âu, những trò chơi và sự quan tâm đặc biệt dành cho thể dục thể chất liên tục xuất hiện. Điển hình là sự ra đời của nhiều phòng tập thể dục và trường quân sự chuyên nghiệp:

Thế kỷ 20 đến nay

Phát triển mạnh mẽ, đến thế kỷ 20, các môn thể thao chuyên nghiệp và ngành công nghiệp thể dục trở nên quan trọng. Sự xuất hiện của tạp chí thể dục, chuỗi câu lạc bộ thể dục, trung tâm thể dục… mở ra lối sống tối giản, tập trung vào việc rèn luyện thể lực hàng ngày và loại bỏ rượu, cà phê, và bánh mì trắng từ chế độ ăn dinh dưỡng. Chúng ta chuyển sang việc xây dựng cơ thể theo tiêu chuẩn thẩm mỹ, sử dụng máy tập thể dục hiện đại và thậm chí là tập thể dục công nghệ cao với nhiều ứng dụng thể dục.

Xuất hiện các tạp chí thể dục, chuỗi câu lạc bộ thể dục và trung tâm thể dục​ (Nguồn: Ladies Fitness Gym)

Vì vậy, hãy trang bị cho bản thân những kỹ năng vận động, sức mạnh, và tinh thần cần thiết để đáp ứng hiệu quả với nhu cầu của thời đại. Bởi vì ngày nay, cả nội dung bên trong và bên ngoài đều quan trọng như nhau.

Hải Anh (CALIPSO)

Người đăng: Hằng Ngô

Nhìn nhận: Lịch sử con người và thói quen tập thể dục theo thời kỳ