Không có gì là khổ, có gì rồi cũng là khổ. Đó là bản ngã của chúng ta. Có rồi thì sợ mất, chưa có thì sợ thua thiệt hoặc lo lắng về việc mất điều gì đó. Nói chung, 90% nỗi khổ chỉ là do tâm trạng ảo của chúng ta tạo ra.
Mỗi buổi sáng thức dậy, trong đầu chúng ta bắt gặp những ý nghĩ rối bời, lang thang không hướng. Đi từ quá khứ đến tương lai, môi trường tư duy như một chiếc lá rơi không ngừng. Đôi khi, ta cảm thấy mình đang nghĩ những điều kỳ quặc.
Bực bội lan tỏa, không muốn làm gì cả. Tưởng tượng về những chuyến phiêu lưu sắp tới, hoặc chìm đắm trong tình trạng bận rộn để tránh xa cảm giác cô đơn và mất mát. Cuộc sống không ngừng dao động giữa những cảm xúc đối lập.
Tâm hồn tự do bay cao, hoặc có thể gọi là tâm hồn 'phiêu lưu', luôn đầy những ý nghĩ nhảy múa từ điểm này sang điểm khác. Đầu óc lúc đó chứa đựng những kí ức và tưởng tượng, nói một cách gần gũi hơn là đầu óc 'bùng nổ' hay đầu óc bị sương mù.

Khi tâm trí đầy ắp kí ức, nó dễ tạo ra những ý niệm sai lầm, suy nghĩ lạc lõng, hoặc thậm chí là suy nghĩ quá mức (overthinking), tạo ra những ý nghĩ tiêu cực, và tưởng tượng về nhiều tình huống khác nhau để khiến bản thân lo lắng hơn, tự tạo ra nhiều nỗi sợ. Điều bà con thường nói, 'rảnh rỗi làm ác' là đúng, khiến tâm hồn trở nên nông nổi.
Để hiểu rõ về bản ngã của mình, ta cần quan sát tâm hồn 'phiêu lưu' này, nhận thức làm thế nào nó đang chi phối ta, và kiểm soát lý trí của chúng ta như thế nào. Hậu quả của tâm 'phiêu lưu' là gì? Đó là khiến ta khó có thể trải nghiệm hạnh phúc hiện tại, vì tâm hồn luôn rơi vào những điều chưa có.
Bản ngã của chúng ta rất phức tạp nhưng cũng dễ quan sát, vì nó thường tập trung vào những điều sau đây: Một là những điều chưa đạt được hoặc chưa có. Hai là những điều chưa hoàn hảo. Ba là những thứ không đúng ý nó hoặc không đúng kỳ vọng của nó. Bản ngã sẽ dành 24/7 để tập trung tâm trí chúng ta vào những điều đó. Bạn có cảm thấy mệt mỏi không?
Một câu chuyện thú vị để mọi người hiểu. Trong công ty tôi, có một người phụ nữ Việt, đã qua 50 tuổi, có ông chồng và 4 đứa con. Chị ấy thường than phiền rằng ông chồng không giúp đỡ gì cả. Tôi hỏi ông ta tại sao lại như vậy, và có phải ông ta thích nghệ sĩ lắm không?
Ông ta chối bỏ hoàn toàn, không hứng thú với những thứ đó. Thay vào đó, ông ta thích chơi bingo kiểu Mỹ và mỗi cuối tuần, ông ta xin chị ấy 2 tiếng buổi sáng (cả thứ 7 và Chủ nhật), tổng cộng là 4 tiếng để tham gia trò chơi. Nếu không cho ông ta đi, ông ta sẽ làm loạn.
Tôi gợi ý rằng, thay vì 2 tiếng, ông nên đi 3 tiếng luôn. Đây không phải là vấn đề lớn cả. Ví dụ, nếu bạn cho ai đó 10 chiếc bánh, và có ai đó chạy ngang mất 2 chiếc, liệu bạn có đuổi theo để lấy lại 10 chiếc không, hay là bạn thư giãn và tận hưởng 8 chiếc còn lại? “Tất nhiên, là tận hưởng 8 chiếc, chứ đuổi theo làm gì”, chị ấy nói với nụ cười.
Vậy nếu mỗi tuần chị ấy có 7 ngày và mỗi ngày 24 giờ, loại trừ thời gian ngủ và làm việc, thì cặp vợ chồng chỉ có khoảng 4-5 tiếng để dành cho nhau mỗi ngày, tổng cộng khoảng 28-30 tiếng mỗi tuần. Vậy ông chồng đi chơi (không gái gú, không rượu bia, không gây hậu quả xấu) 4 tiếng mỗi tuần có chấp nhận được không?
Chị chỉ nói, 'Không, tôi muốn ông ở nhà để chăm sóc 4 đứa con, chẳng lẽ tôi phải một mình chăm sóc hết à!'
“Thì tâm hồn chị tự làm mình khổ, vì chị luôn đuổi theo và tập trung vào những điều chưa thỏa mãn. Đặc biệt là tập trung vào 4 tiếng của ông chồng, quên mất rằng vợ chồng chị còn nhiều thời gian hơn 20-25 tiếng để tận hưởng cùng nhau!”
Một lâu sau đó, khoảng 3-4 tháng, chị mới thú nhận với tôi rằng đã áp đặt quá nhiều lên ông chồng, và quyết định cho ông ta đi 3 tiếng luôn. Kết quả là ông ta về nhà với tinh thần vui vẻ hơn và có vẻ 'sủng ái' chị hơn.
Anh em thân mến, bản ngã của chúng ta chính là như vậy. Nó chỉ quan tâm đến những điều nó chưa có, chưa đúng ý nó, ít khi để ý đến những điều nó đang sở hữu ngay lúc này.
Nhiều người đã sở hữu đầy đủ, nhưng chỉ vì thiếu 1-2 điều mà họ trở nên đau khổ. Ví dụ, có 10 triệu đô nhưng không có người yêu, hay sở hữu tất cả nhưng vẫn thua kém người khác về quyền lực và danh tiếng, điều này khiến họ cảm thấy khổ sở. Sự bất hạn của lòng người khiến cho nỗi khổ trở nên vô tận.
Các anh em đi làm, khi gặp phiền toái từ sếp, chỉ cần chịu đựng khoảng 30 phút là mọi thứ sẽ qua. Tập trung vào công việc và trách nhiệm trong 7,5 tiếng còn lại. Khổ là khi chúng ta quá chú tâm vào 30 phút khó khăn, quên mất 7,5 tiếng còn lại.
Thêm vào đó, khi về nhà, anh em thường đưa ra biểu hiện cảm xúc, làm mất bình tâm trong 4-5 tiếng cuối ngày, không thể thưởng thức những khoảnh khắc tận hưởng. Khổ đến từ đó, anh em ạ.
Ngày có 24 tiếng, giống như anh em có 24 chiếc bánh. Dù có 2-3 chiếc bánh hỏng hoặc bị mất, vẫn còn lại 20-22 chiếc, tại sao lại bỏ lỡ tất cả? Có phải là quyết định thiếu sáng tạo không?
Khi tâm trạng của anh em đang chìm đắm trong tâm 'trạo cử', nghĩa là bản ngã đang tập trung vào những thứ chưa hoàn hảo. Để thay đổi tâm hồn này, hãy nhớ lại bình tĩnh, ngoài những gì bản ngã chưa đạt được, chúng ta vẫn có rất nhiều điều khác để tận hưởng.
Anh em thử không tin đi, lấy tờ giấy ra, chia thành hai cột. Trong cột một, ghi những điều anh em đang sở hữu và mang lại hạnh phúc. Cột hai, ghi những điều đang gây khổ cho anh em, chưa mang lại hạnh phúc. Hãy viết đi, nhưng hãy giữ tâm trạng bình tĩnh.

Còn sự sống, còn khả năng hành động, đó cũng là điều kiện để hạnh phúc. Có công việc để nuôi sống bản thân, cũng là một điều kiện hạnh phúc. Có gia đình với cha mẹ, là một điều kiện hạnh phúc. Sống trong quốc gia không có chiến tranh, cũng là một điều kiện hạnh phúc. Bên cạnh những đồng nghiệp khó chịu, cũng có nhiều người thân thiện, đó cũng là một điều kiện hạnh phúc...
Ngồi yên một chút, anh em sẽ nhận ra rất nhiều điều để hạnh phúc ngay bây giờ. Khó khăn là chúng ta hay quên, không chú ý, hoặc bản ngã thường coi thường những điều đang có. Nhìn thấy rõ rồi, chúng ta không khổ như chúng ta nghĩ đâu.
Tôi đi làm, ai làm khó khăn gì với tôi, tôi luôn tự nhắc mình. Người cần rời đi phải là họ, chứ không phải tôi. Nếu tôi tức giận và nghỉ việc, tôi sẽ lỗ, gia đình tôi cũng sẽ lỗ. Bên cạnh đó, còn nhiều người trong công ty quý mến tôi... vì vậy, tại sao tôi lại bỏ lỡ tất cả chỉ vì những khoảnh khắc không vừa ý hoặc những người không đúng ý.
Anh em hãy nhớ, cuộc sống của mỗi người chỉ cao lên đến 80 tuổi, tương đương với khoảng 700,000 giờ. Nếu tưởng tượng đó là 700,000 chiếc bánh, anh em sẽ thức tỉnh và trân trọng cuộc sống nhiều hơn.
Có người chỉ vì vài trăm chiếc bánh hỏng mà bỏ lỡ toàn bộ, đó là quyết định vô lý. Còn quyết định thông minh hơn là, khi gặp một chiếc bánh hỏng, hãy bỏ nó và tận hưởng những chục chiếc khác sau đó. Đời sống của chúng ta thường diễn ra như vậy.
Tôi đã nói nhiều lần rồi, để sống hạnh phúc, chúng ta phải thấy rằng cuộc đời có nhiều điều để thưởng thức. Ai cũng có khó khăn, nhưng đừng để nó chi phối quá nhiều. Nếu có thể thoát khỏi khó khăn, hãy thoát; nếu không thể, hãy tránh để tâm trí không bị quá chú ý vào những điều chưa có hoặc chưa đạt được. Bởi vì trên thế giới này, không ai có tất cả mọi thứ.
Khi còn hơi thở, còn cơ hội, và cuộc sống vẫn rộng lớn trước mắt.
Mời mọi người đọc tiếp phần 2: Chúng ta không Cần Quan Trọng như chúng ta nghĩ để khám phá thêm về bản ngã và sống một cuộc đời tốt hơn.
Tôi muốn chia sẻ thêm: Để giảm bớt tâm trạng 'trạo cử', anh em hãy tập thể dục thường xuyên, và in ảnh của gia đình và những khoảnh khắc hạnh phúc lên nơi dễ thấy như bàn làm việc, màn hình điện thoại, phòng ngủ, phòng khách. Đó là một cách đơn giản để hướng tâm trí về những điều đang có ngay bây giờ. Khi buồn chán, chỉ cần nhìn vào hình ảnh của con nhỏ mình, ý thức về trách nhiệm và niềm vui của việc làm cha mẹ sẽ giúp tâm trạng ổn định. Hiệu quả là có thể thấy rõ. Có nhiều cách chữa tâm trạng 'trạo cử', miễn là giúp anh em nhớ đến những điều tích cực mà mình đang có. Tùy thuộc vào sự lựa chọn và sáng tạo cá nhân. Chúc anh em giảm bớt gánh nặng tâm lý!
Theo: Nghệ.
Tác giả: Thiên Cát
Từ khóa: Chúng ta không Đau Khổ như chúng ta tưởng
