
Màn sương dày đặc
Theo tác giả, tác phẩm này ra đời sau khi ông tình cờ biết đến một sinh vật biển khổng lồ từ một cuốn sách du lịch Việt Nam. Khám phá sâu hơn, ông nhận ra rằng người Việt gọi nó là con rít, từ 'rết' do hình dạng khá tương đồng. Chúng có thân hình dài như con rắn, đuôi phân thành ba nhánh và có vảy giáp cứng. Ngư dân tin rằng chúng có thể là rồng biển, sinh vật mà Hạ Long đã được đặt tên theo.
Năm 2009, khi nhìn thấy các bức tượng đá của các vị thần cổ đại Kukulkan và Quetzalcoatl của các dân tộc Aztec và Maya ở Mexico, có hình dạng rắn khổng lồ và đầu có bờm, Risto Isomäki bắt đầu phát sinh nghi ngờ. Liệu đây có phải là bằng chứng cho sự tồn tại của loài rắn biển, loài sinh vật đã từng tồn tại và phân bố khắp thế giới này?
Trên cơ sở của sự liên quan đó, lớp bìa của cuốn tiểu thuyết đã được mặc lên, từ đó tác giả đồng thời truyền đạt cảnh báo về mặt môi trường vẫn đang gây ra lo lắng. Câu chuyện tập trung vào nhân vật Martti Ritola - một nhà nghiên cứu về sinh vật biển, người vào một ngày nhận được tin tức về một xác của một loài sinh vật bị cuốn trôi vào bờ của vịnh Hạ Long. Điều đáng nghi là nó không giống với bất kỳ sinh vật nào được biết trước...
Điểm nổi bật nhất trong tiểu thuyết này là cốt truyện được cân bằng giữa hai khía cạnh: một là các văn bản và ghi chú liên quan đến con rít từ thời cổ đại, từ phương Đông sang phương Tây và từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Mặt khác là hành trình phiêu lưu hấp dẫn, diễn biến nhanh chóng và thú vị. Hai khía cạnh này giúp cho tác phẩm đạt được sự cân bằng, từ đó thông điệp cũng như tính hiện thực được truyền tải một cách hiệu quả.
Sử dụng tiểu thuyết để cảnh tỉnh
Ngoài là một nhà văn, Risto Isomäki còn là một nhà báo và một nhà hoạt động môi trường có nhiều tác phẩm phi hư cấu đáng chú ý, vì vậy kiến thức về khoa học của ông là rất phong phú. Richard Powers, tác giả của những cuốn tiểu thuyết sinh thái nổi tiếng như Vòm rừng, Những hành tinh của Robin..., đã từng nói rằng tiểu thuyết là phương tiện hiệu quả nhất để đánh thức những cảm xúc tê liệt của con người về những vấn đề nhức nhối trong một thế giới quá tải tin tức. Hiểu được sức mạnh của thông điệp được truyền tải qua loại văn học này, nên mối quan hệ giữa các nhân vật cũng được phát triển thêm, để không chỉ là một 'phụ kiện' mà còn là phương tiện để truyền tải thông điệp một cách rõ ràng.
Bước vào cuộc hành trình này, độc giả như được đánh thức bởi những vấn đề đang rất thời sự. Với việc xây dựng nhân vật Martti như một nhà nghiên cứu tự nhiên với sự tự do và hoang dã, Risto thông qua Martti giới thiệu cho chúng ta vẻ đẹp của từng sinh vật. Đó có thể là những loài chim, hải cẩu, sinh vật biển... ở khắp nơi ở Phần Lan, mà nếu con người biết cách tiếp cận, chúng ta có thể gần gũi hơn với chúng. Điều này cũng là cơ hội để tìm hiểu về hải dương học, khí tượng học, khảo cổ học, thiên văn học... từ đó chúng ta có thể thấy rằng con người có thể nhỏ bé đến đâu, và gần đến chúng ta đến đâu, chỉ cần chúng ta chú ý vào những điều mà bản thân muốn.
Với Camilla, việc đảm nhận vai trò như người lãnh đạo của các tập đoàn lớn là cách để truyền đạt thông điệp về trách nhiệm của các tổ chức và quốc gia. Từ việc axit hóa đại dương, sự oxy hóa của than bùn dẫn đến các vụ cháy và tác động nhiệt đới toàn cầu... cho đến việc ô nhiễm các khu vực nông thôn do hoạt động nông nghiệp, khói bụi dày đặc và sự gia tăng của các cơn bão lớn... đã được truyền đạt một cách hiệu quả, giúp độc giả có thời gian để suy nghĩ về hành động và cách họ tương tác với tự nhiên.
Kết thúc tác phẩm, Risto Isomäki đã cho chúng ta thấy rằng sự lạnh lùng của con người không hề là vô lý. Bởi chúng ta sẽ mất trí nếu phải đối mặt với tất cả những điều kinh hoàng, trần trụi mà không có sự che đậy cẩn thận trên hành tinh này. Vì vậy, chúng ta thường lựa chọn sự dễ dàng hơn, đó là lờ đi.
Đọc cuốn tiểu thuyết này, người đọc sẽ phải nhìn lại kiến thức của mình, từ đó phá vỡ các định kiến và sự lạnh lùng để nhận ra rằng mọi sinh vật trên trái đất đều có ảnh hưởng đến Mẹ Thiên Nhiên. Một hành động nhỏ có thể gây ra tác động lớn. Đây là một cuốn tiểu thuyết về sinh thái hấp dẫn, kêu gọi sự quan tâm thêm nữa.
- Theo báo Thanh Niên
