
Hồ Chí Minh - biểu tượng của hòa bình, tình bạn giữa Việt Nam và thế giới là tác phẩm được Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Liên hiệp các tổ chức bạn hữu tỉnh Nghệ An thực hiện, xuất bản bởi Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng viết trong phần “Lời mở đầu” của sách Hồ Chí Minh - biểu tượng của hòa bình, tình bạn giữa Việt Nam và thế giới: “Với phong cách trình bày khoa học dựa trên một lượng lớn tư liệu, nội dung cuốn sách đã hệ thống, mô tả sinh động, sâu sắc về những hoạt động quốc tế, ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh; thể hiện sâu sắc tư tưởng, nghệ thuật, phong cách ngoại giao đặc biệt của Người, toát lên tình cảm sâu đậm, lòng tin, sự tôn trọng và tôn vinh từ Đảng, dân tộc và bạn bè quốc tế đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh”.
Để hiểu rõ hơn về quá trình biên soạn tác phẩm này, Zing đã có cuộc trò chuyện với PGS.TS Lê Văn Lợi - Phó giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Trưởng ban biên soạn cuốn sách.
Di sản ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Trong số vô vàn tác phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh, dự án “Hồ Chí Minh - biểu tượng của hòa bình, tình bạn giữa Việt Nam và thế giới” có điểm gì đặc biệt, thưa ông?
- Đây là một cuốn sách ảnh đặc biệt, được biên soạn để tưởng nhớ 110 năm hành trình Bác Hồ tìm đường cứu nước, 80 năm Người trở về lãnh đạo cách mạng Việt Nam trực tiếp, như một cách tri ân công lao vĩ đại của Người.
Dưới sự hướng dẫn của GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhóm nghiên cứu đã dày công làm cuốn sách này với tinh thần say mê, nghiêm túc. Quá trình thực hiện đã có sự liên kết chặt chẽ giữa nhóm nghiên cứu với các tổ chức, khu di tích ở các tỉnh thành, đại sứ quán tại các nước…
Điểm đặc biệt thứ hai, cuốn sách ảnh này không chỉ là hình ảnh mà còn dựa trên nghiên cứu. Mỗi chương của cuốn sách bắt đầu bằng một bài luận, được chia thành các phần: Quê hương, gia đình, tuổi trẻ Hồ Chí Minh; Hoạt động quốc tế của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh giai đoạn 1911-1945; Hoạt động ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh giai đoạn 1945-1954; Hoạt động ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh giai đoạn 1954-1969; Chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi trong trái tim của nhân loại; Kế thừa và phát huy di sản ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Sách được công bố với mục đích biểu dương, thể hiện lòng biết ơn với Chủ tịch Hồ Chí Minh và lan truyền giá trị của di sản tư tưởng, phong cách ngoại giao của Người.
PGS.TS Lê Văn Lợi
Cả phần bài luận và phần giải thích hình ảnh đều được viết bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh để giới thiệu di sản ngoại giao của Hồ Chí Minh đến với mọi người trên thế giới.
Thứ ba, quá trình biên soạn cuốn sách này sử dụng nguồn vốn xã hội hóa, nhằm mục đích phục vụ chứ không phải để bán. Sách được phát hành với số lượng 3.000 cuốn với mục đích biểu dương, thể hiện lòng biết ơn với Chủ tịch Hồ Chí Minh và lan truyền giá trị của di sản tư tưởng, phong cách ngoại giao của Người trong đời sống xã hội và tới bạn bè quốc tế.
Sách được trao tặng cho các cơ quan lãnh đạo, cơ quan tuyên truyền, trường học chính trị trên toàn quốc. Tỉnh ủy Nghệ An và Thành ủy TP.HCM sau khi nhận sách, đã tặng cho tất cả các đại biểu tham dự Đại hội Đảng của tỉnh và thành phố.
Đồng thời, thông qua Liên hiệp Hữu nghị Việt Nam và Bộ Ngoại giao, sách được tặng cho các đại sứ quán Việt Nam và các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài, cũng như cho các cơ quan ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam.
Sau khi xuất bản, cuốn sách này nhận được phản hồi tích cực từ nhiều nơi. Nhiều tỉnh thành, bạn đọc đã tiếp cận cuốn sách. Họ mong muốn cuốn sách được tái bản và phát hành rộng rãi hơn. Từ cách triển khai, nhiều người mong muốn hỗ trợ để có thêm nhiều cuốn sách như vậy.
Được sự chấp nhận của bạn đọc, nhóm nghiên cứu cảm thấy tự hào với việc hoàn thành mục tiêu đề ra. Nhưng những đóng góp đó chỉ là bước khởi đầu. Cuốn sách không tránh khỏi một số lỗi, và khi tái bản sẽ được chỉnh sửa, hoàn thiện hơn để phục vụ bạn đọc trong và ngoài nước.
- Nhóm biên soạn đã làm thế nào để thu thập được nguồn tài liệu phong phú như vậy?
- Từ năm 2018, theo đề xuất của Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị tỉnh Nghệ An, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh - đã giao nhiệm vụ biên soạn cuốn sách cho chúng tôi.
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Liên hiệp các hội Hữu nghị tỉnh Nghệ An đã kêu gọi sự hỗ trợ của nhiều nhà nghiên cứu, nhiếp ảnh gia, nhà báo, nhà làm phim và những người quản lý di tích và bảo tàng để thu thập tài liệu. Trước khi thu thập ảnh và tư liệu, nhóm nghiên cứu đã nắm vững từng khía cạnh của nội dung.
Công việc nghiên cứu về hoạt động quốc tế và ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được thực hiện tại nhiều địa điểm khác nhau, vì vậy nhóm nghiên cứu đã thu thập tư liệu từ nhiều nguồn khác nhau như: Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Bảo tàng Nghệ An, và các nguồn tư liệu từ các nhiếp ảnh gia, Bộ Ngoại giao, Đài Truyền hình Việt Nam, và Thông tấn xã Việt Nam… Nhiều tài liệu đã được lưu trữ tại kho lưu trữ của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
Ngoài ra, nhiều tổ chức và cá nhân có tình cảm đặc biệt với Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cung cấp ảnh. Thách thức là phải lựa chọn những bức ảnh có chất lượng, sống động, thể hiện được bối cảnh một cách đặc trưng để đưa vào cuốn sách. Cả nhóm đã cùng nhau thảo luận, làm việc liên tục trong hai năm để hoàn thành cuốn sách này.
Để tạo ra cuốn sách này, lực lượng thực hiện đã được chia thành ba nhóm: Nhóm đầu tiên là các chuyên gia nghiên cứu thuộc các viện chuyên ngành của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh như Viện Lịch sử Đảng, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh đạo của Đảng.
Các chuyên gia nghiên cứu đã reo rắc hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc tìm đường cứu nước, mở con đường và dẫn dắt dân tộc Việt Nam. Trong hành trình đó, nhóm nghiên cứu đã làm nổi bật hình ảnh của Hồ Chí Minh như là biểu tượng của hòa bình và tình bạn quốc tế, vì hòa bình và sự tiến bộ của nhân loại.
Nhóm thứ hai đã thu thập tài liệu, chọn lựa ảnh chủ yếu bởi các nhân viên làm việc trong lĩnh vực tư liệu.
Nhóm thứ ba gồm các chuyên gia đa lĩnh vực phê duyệt nội dung chuyên sâu, hình ảnh và tư liệu.
Các tựa sách có giá trị to lớn
- Một phần quan trọng trong các cuốn sách là về hoạt động quốc tế của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh (1911-1945). Việc thu thập tài liệu về thời kỳ này gặp những khó khăn nào?
- Khó khăn không phải ở giai đoạn cụ thể nào, mà là do thời gian đã trôi qua, liệu có còn tài liệu, hình ảnh chất lượng tốt không. Chúng tôi sẵn lòng tìm kiếm, mua bản quyền hình ảnh, nghiên cứu, sắp xếp hình ảnh…
Rất nhiều tài liệu về hành trình cứu nước của Bác vẫn được bảo quản, các tổ chức nước ngoài sẵn lòng chia sẻ tài liệu. Khó khăn là phải điều tra trực tiếp để có đầy đủ thông tin, kiểm chứng.
Rất may mắn, trước đây, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã có nhiều chuyến đi nghiên cứu tư liệu về Bác ở nước ngoài (như Pháp, Nga, Mỹ, Ấn Độ…). Nhiều đoàn nghiên cứu của chúng tôi đã đến khai thác tại các kho lưu trữ của Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao Pháp, Mỹ, các kho lưu trữ của Ấn Độ, đặc biệt là kho lưu trữ Quốc tế cộng sản ở Liên Xô trước đây nên nguồn tư liệu khá phong phú.
Qua tư liệu, chúng ta có thể biết được những bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đến tổng thống Mỹ, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô, qua đó thấy được tầm nhìn xa, rộng lớn của Người.
Có những hình ảnh Bác ôm cháu nhỏ khi thăm các đồng chí ở Pháp, Đức, Liên Xô, gặp gỡ vợ chồng luật sư Loseby… thực sự rất xúc động.
Kết hợp giữa nghiên cứu và hình ảnh sống động, thực tế, cuốn sách lan tỏa tư tưởng, đạo đức, phong cách và di sản ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Ông đánh giá thế nào về tình hình sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện nay?
- Sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện nay rất đa dạng, có nhiều tác giả sáng tạo và tâm huyết trong việc tìm hiểu tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Có những cuốn sách nghiên cứu sâu về Hồ Chí Minh giúp nâng cao nhận thức, là tài liệu hữu ích cho học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, học sinh, sinh viên...
Có những loại sách nhỏ gọn, dễ đọc, sách ảnh kể về những câu chuyện cụ thể về Hồ Chí Minh, được mọi người trong xã hội đón nhận nồng nhiệt. Khi thăm cơ sở, chúng tôi thấy người đọc sử dụng những cuốn sách này và hiểu rõ hơn về công việc và tấm gương của Người. Đó thực sự là những cuốn sách nhỏ nhưng chứa đựng giá trị lớn.
- Nhóm tác giả có dự định số hóa để chia sẻ hình ảnh, câu chuyện về Bác với nhiều người đọc hơn không?
- Chúng tôi đã nghĩ đến việc số hóa để công trình này được lan tỏa rộng rãi hơn. Đối với bạn bè quốc tế, việc số hóa sách cũng rất thuận tiện, vì đã có sách dịch sẵn tiếng Anh. Bạn đọc quốc tế có thể xem ảnh, đọc câu chuyện và hiểu rõ hơn về từng giai đoạn trong cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Theo Zing News
