
Tiền bạc thường là một trò chơi số, nhưng quyết định về nó thường không dựa trên logic mà dựa vào cảm xúc.
Nghiên cứu về Kinh tế học hành vi chỉ ra rằng nhiều quyết định tài chính của con người không hợp lý, như sử dụng thẻ tín dụng thay vì tiền mặt mặc dù biết rằng lãi suất sẽ cao hơn.

Tại sao con người thường đưa ra những quyết định tài chính sai lầm? Tiền không chỉ là con số mà còn là tâm lý của chúng ta.
Thông điệp của tuổi thơ về tiền bạc có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến cách chúng ta nghĩ về tiền sau này.
Sự thiếu vắng hình mẫu nữ lý tưởng trong việc quản lý tài chính có thể khiến phụ nữ gặp khó khăn.
Cơ thể chúng ta sản sinh ra những hoóc môn và phản ứng hóa học có thể ảnh hưởng đến hành vi tiêu tiền.
Những chiến lược marketing tinh vi có thể khiến chúng ta chi tiêu một cách không cân nhắc.
Thỏa mãn ngay lập tức. “Mua ngay, trả sau”, “Chỉ cần click để mua”, “Giao hàng nhanh chóng”. Khác với thế hệ trước, chúng ta hoàn toàn có thể sở hữu những thứ chúng ta muốn mà không cần phải chờ đợi. Tiết kiệm và đầu tư có thể trì hoãn, vì cuối cùng sự kiên nhẫn sẽ được đền đáp. Nhưng điều đó chỉ xảy ra khi chúng ta vượt qua được sức hút mạnh mẽ của việc sở hữu những thứ chúng ta muốn ngay bây giờ.
Tâm trạng. Tiền có thể mang lại cảm giác mạnh mẽ như sức mạnh, xấu hổ, hối tiếc, kiểm soát và an toàn. Nhiều phụ nữ cho rằng việc tiêu tiền làm họ giảm bớt cảm giác xấu hổ, tội lỗi hoặc sợ hãi: tất cả những cảm xúc mạnh mẽ này đều có thể làm suy yếu ý thức về việc chi tiêu hợp lý. Nếu họ không thể vượt qua những cảm xúc đó, họ vẫn sẽ tiêu tiền.
Thực tế không phải lúc nào cũng có sự phi lý trong việc tiêu tiền. Chúng ta cần nhận ra rằng, tiền là một trận chiến giữa hai phần của bộ não: lý trí ở não trái và cảm xúc ở não phải. Và mặc dù cả nam và nữ đều chịu ảnh hưởng từ cảm xúc, một số yếu tố vẫn thu hút phái nữ mạnh mẽ hơn. Điều này, cùng với tuổi tác và thu nhập, có thể giải thích lý do tại sao phụ nữ thường có mức lương hưu thấp hơn và ít tiết kiệm hơn nam giới.

Bạn có thể làm gì để tránh những sai lầm như vậy? Thay đổi thói quen tư duy của bạn có thể là biện pháp hữu hiệu, vì tạo ra thói quen chi tiêu có lợi có thể giúp bạn duy trì suy nghĩ tích cực về tiền bạc suốt đời. Nhà triết học Marcus Aurelius từng nói: “Những suy nghĩ trở thành thói quen và rồi trở thành cách suy nghĩ của bạn”. Nói một cách đơn giản: Bạn chính là những gì bạn nghĩ về.
Chỉ cần thay đổi một chút quan điểm về tiền và cách chi tiêu của bạn, bạn có thể đạt được mục tiêu tài chính an toàn sớm hơn. Dưới đây là một số bí kíp bạn có thể áp dụng để điều chỉnh lại bản thân:
- Đặt mục tiêu – nhưng phải thực tế
Tốt nhất là bạn nên có một kế hoạch rõ ràng về những gì bạn muốn đạt được. Khi bạn nghĩ đến việc về hưu, bạn cần xác định nguồn thu nhập sẽ đảm bảo cho cuộc sống của bạn như thế nào? Ngay bây giờ, bạn cần bắt đầu tiết kiệm cho tuổi già. Tuy nhiên, hãy đảm bảo rằng việc tiết kiệm không ảnh hưởng đến các chi tiêu cần thiết của bạn.
- Phần lương tăng là để tiết kiệm, chứ không phải để tiêu pha
Dễ dàng bị cuốn vào việc tiêu pha khi lương của bạn tăng. Tuy nhiên, thay vì làm như vậy, hãy tiếp tục duy trì mức sống như trước khi tăng lương. Khoản tiền thêm vào có thể được sử dụng để trả nợ hoặc tiết kiệm cho tương lai.
- Chọn thời điểm cẩn thận
Không nên đưa ra những quyết định tài chính quan trọng sau một ngày làm việc căng thẳng. Nghiên cứu đã chứng minh rằng khi bạn đói, mệt mỏi hoặc đã phải đưa ra quá nhiều quyết định trong ngày, bạn sẽ khó có thể đưa ra những quyết định đúng đắn vào cuối ngày.
- Dự đoán những lúc bạn đối mặt với cám dỗ
Ngay cả những người có ý chí mạnh mẽ nhất cũng sẽ gặp khó khăn với kế hoạch tiết kiệm tiền. Hãy cảnh giác với những lúc bạn có thể rơi vào thói quen tiêu tiền không cần thiết, và hãy nghĩ ngay về cách thoát ra khi bạn bắt đầu cảm thấy cám dỗ.
- Coi việc tiết kiệm như một món quà cho tương lai của bạn
Hãy tiết kiệm với mục tiêu tích cực, chẳng hạn như một kế hoạch tài chính đảm bảo trong tương lai, thay vì chỉ để có một số tiền dư thừa. Thực sự khó để nghĩ về việc nghỉ hưu ở độ tuổi 20 hoặc 30, nhưng việc hình dung về kỳ nghỉ trong mơ hoặc một kế hoạch nghỉ hưu sẽ giúp việc tiết kiệm trở nên thực tế hơn.
Tham khảo: The Guardian
