Chuyên gia tư vấn: Thạc sĩ, Bác sĩ Phan Thị Cẩm Vân - Bác sĩ Sơ sinh - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng.

Trẻ sơ sinh có thời gian ngủ trung bình khoảng 16-17 giờ mỗi ngày, nhưng mỗi giấc ngủ lại kéo dài ngắn. Trong 3 tháng đầu tiên, một giấc ngủ của trẻ sơ sinh thường không quá bốn giờ, cho dù là ban ngày hay ban đêm.

Có nhiều lý do khiến giấc ngủ của trẻ sơ sinh trở nên bất thường và khó dự đoán. Một trong những nguyên nhân chính là sự chưa phát triển của nhịp sinh học ngủ/thức trong cơ thể trẻ. Nhịp sinh học này là một loại đồng hồ sinh lý xoay vòng giữa trạng thái buồn ngủ và tỉnh táo. Do chưa phát triển đầy đủ, trẻ sơ sinh thường không phân biệt được giữa ngày và đêm, và thời gian ngủ vào ban đêm có thể tương đương với ban ngày.

Từ tuần thứ 6 đến tháng thứ 3, nhiệt độ cơ bản và melatonin (một hormone quan trọng điều chỉnh chu kỳ ngủ) sẽ bắt đầu hình thành, giúp trẻ phát triển chu kỳ ngủ/thức và nhận biết sự khác biệt giữa ban ngày và ban đêm.

Một yếu tố khác quan trọng là nhu cầu dinh dưỡng. Dạ dày của trẻ sơ sinh khi mới sinh rất nhỏ, do đó, lượng sữa mỗi lần bú ít, khiến trẻ thường xuyên đòi ăn. Trong tháng đầu tiên, thời gian giữa các bữa ăn thường chỉ khoảng 2-3 giờ. Tính đến tháng thứ 2, khoảng cách giữa các bữa ăn có thể tăng lên, trẻ có thể ngủ liền 3-4 giờ trước khi thức dậy để bú một lần.

Tình trạng giấc ngủ ngắn, bất thường này thường sẽ giảm đi khi trẻ đạt 3-4 tháng tuổi.

Giấc ngủ của trẻ sơ sinh rất ngắn so với giấc ngủ của người lớn, được chia thành giấc ngủ REM (rơi mắt nhanh) và giấc ngủ non-REM. Trong giấc ngủ REM, trẻ thường vặn mình, rên è è, mắt chuyển động dưới mi mắt nhắm, thở không đều. Trong giấc ngủ non-REM, trẻ nằm yên, ngủ sâu và khó đánh thức. Một nửa thời gian ngủ của trẻ sơ sinh thuộc giấc ngủ REM.

Khác biệt, ở người lớn, giai đoạn ngủ non-REM chiếm thời gian lớn hơn so với giấc ngủ REM. Nghiên cứu cho thấy, giai đoạn REM dài giúp phát triển não bộ của trẻ, đồng thời giúp trẻ dễ thức tỉnh, giảm nguy cơ hội chứng đột tử khi ngủ ở trẻ sơ sinh (SIDS).

Mẹ không cần ép trẻ vào lịch trình ngủ cố định, đặc biệt là trong những tuần đầu tiên. Trẻ sơ sinh 1 tháng ngủ nhiều là điều bình thường, phản ánh nhu cầu sinh lý tự nhiên của trẻ. Tuy nhiên, mẹ có thể tổ chức lịch sinh hoạt hợp lý cho trẻ khi giấc ngủ 2 tháng và 3 tháng trở nên ổn định, tạo dần thói quen ngủ cho trẻ.

Trong hầu hết các trường hợp, mẹ không cần phải đánh thức trẻ để bú khi trẻ đang ngủ. Trẻ sơ sinh 1 tháng thường tự thức dậy khi đói. Tuy nhiên, nếu trẻ có các dấu hiệu như không tăng cân đều, thức dậy ít hơn 4-5 giờ để bú, bú ít hơn 8-12 lần mỗi ngày, mẹ nên thảo luận với bác sĩ để đảm bảo sức khỏe của trẻ.

Dưới đây là một số thói quen ngủ lành mạnh mà mẹ có thể áp dụng cho trẻ:

5.1 Hãy giữ cho trẻ ngủ thường xuyên

Trẻ sơ sinh 1 tháng thường cần nhiều giấc ngủ, khoảng 16-17 giờ mỗi ngày. Đảm bảo bé được ngủ đủ giấc giúp phát triển sức khỏe và tăng cường năng lượng.

5.2 Dạy trẻ phân biệt ngày và đêm

Ngay từ 2 tuần tuổi, hãy bắt đầu dạy bé phân biệt giữa ngày và đêm. Trong ban ngày, tạo môi trường sáng sủa và nhiều hoạt động cho bé. Vào ban đêm, giảm ánh sáng và tiếng ồn để bé nhận biết là thời gian nghỉ ngơi.

5.3 Nhận biết dấu hiệu trẻ buồn ngủ

Chú ý đến dấu hiệu trẻ mệt mỏi như dụi mắt, quấy khóc nhiều hơn thông thường. Khi thấy những dấu hiệu này, hãy cho bé đi ngủ sớm để giữ cho giấc ngủ của bé đủ và chất lượng hơn.

5.4 Tạo thói quen trước khi đi ngủ

Áp dụng một số thói quen như cho bé bú mẹ hoặc bú bình, tắt đèn, đọc sách hoặc hát ru trước khi đi ngủ giúp bé dễ dàng chuyển sang giấc ngủ.

Khi bé đạt 6-8 tuần, với giấc ngủ trẻ sơ sinh 2 tháng tuổi và giấc ngủ trẻ sơ sinh 3 tháng tuổi ổn định, bạn có thể thử đặt bé vào nôi khi bé vẫn tỉnh táo và tạo lịch ngủ cố định.

Mỗi bé sẽ phản ứng khác nhau, nhưng phần lớn sẽ ngủ từ 8-12 giờ vào ban đêm khi đạt 6 tháng tuổi, giúp bố mẹ có thời gian nghỉ ngơi hơn.

Nếu bé gặp khó khăn trong giấc ngủ, hãy chú ý và thảo luận với bác sĩ để đảm bảo sức khỏe của bé.

Nguồn tham khảo: babycenter.com