Đại bàng đầu nâu

Đại bàng đầu nâu hay đại bàng hoàng đế phương Đông (danh pháp hai phần: Aquila heliaca) là một loài chim săn mồi lớn, sinh sống ở Đông Nam châu Âu, Tây Á đến Trung Á. Hầu hết các cá thể di cư vào mùa đông đi về phía Đông Bắc châu Phi hoặc miền Nam và Đông Á. Quần thể toàn cầu của loài này nhỏ và đang giảm do mất môi trường sống và con mồi. Vì vậy, loài chim này đã được liệt vào danh sách nguy cấp của Sách đỏ IUCN từ năm 1994.

Đại bàng hoàng đế Tây Ban Nha được tìm thấy ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, trước đây được cho là một phần của loài này. Tuy nhiên, hiện nay chúng đã được phân loại là các loài riêng biệt do có sự khác biệt đáng kể về hình thái, sinh thái và đặc tính phân tử.

Mô tả chi tiết

Đại bàng đầu nâu là một loài chim lớn với chiều dài từ 72 đến 90 cm, sải cánh khoảng từ 1,8 đến 2,16 m và nặng từ 2,45 đến 4,55 kg. Chim mái thường lớn hơn chim trống khoảng 25%. Ngoài ra, chúng giống với đại bàng hoàng đế Tây Ban Nha nhưng có ít phần trắng hơn ở vai và lớn hơn một chút.

Môi trường sống của đại bàng đầu nâu

Tại châu Âu, đại bàng đầu nâu đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng. Chúng đã biến mất hoàn toàn khỏi nhiều khu vực trước đây, như Hungary và Áo. Hiện nay, các quần thể duy nhất còn tồn tại tại vùng núi Carpathian, đặc biệt là ở phía bắc Hungary và phía nam Slovakia. Số lượng chim đẻ trứng ở Hungary là khoảng 105 cặp. Về phía tây, các quần thể xa hơn nằm ở biên giới giữa Áo và Cộng hòa Séc, với khoảng 25-30 cặp, chủ yếu là chim không di cư. Có nhiều tổ đại bàng đầu nâu tại Bulgaria và Hy Lạp, nằm trong vùng đai xanh của châu Âu.

Đại bàng đầu nâu từng được chọn làm biểu tượng của hoàng gia Áo-Hungary, tuy nhiên điều này không giúp ích gì cho sự bảo vệ loài chim này. Môi trường sống ưa thích của chúng là những vùng quê rộng lớn với các khu rừng nhỏ. Khác với nhiều loài đại bàng khác, chúng không sống trong các khu vực núi cao hay rừng lớn hoặc thảo nguyên không có cây gỗ.

Đại bàng đầu nâu thường xây tổ trên những cây đơn độc, sao cho tổ có thể nhìn rõ từ xa và cho phép chim cư trú quan sát xung quanh mà không bị che khuất. Chúng sử dụng cành cây làm tổ, được lót bằng cỏ và lông vũ. Hiếm khi chúng xây tổ trên vách đá hoặc mặt đất.

Vào tháng 3 hoặc tháng 4, chim mái đẻ từ 2 đến 3 quả trứng. Chim non nở sau khoảng 43 ngày và rời tổ sau 60-77 ngày. Thông thường, chỉ có một con con sống sót để rời tổ, với những con còn lại thường chết trước khi đủ lông để bay. Tại một số khu vực phân bố, hơn một phần ba nỗ lực xây tổ là không thành công.

Đại bàng đầu nâu chủ yếu săn mồi là thỏ rừng châu Âu (Lepus europaeus), hà mã châu Âu (Cricetus cricetus) và chim trĩ (Phasianus colchicus), cùng với nhiều loài chim và động vật có vú khác.

Tài liệu liên quan đến Aquila heliaca tại Wikimedia Commons Dữ liệu liên quan đến Aquila heliaca tại Wikispecies