Không chỉ ở Ý mà còn ở nhiều quốc gia trên thế giới, việc trộm cắp di tích từ lâu đã trở nên phổ biến. Từ thời xa xưa, đây đã là một vấn đề khó khăn để kiểm soát. Tuy nhiên, với tình hình bất ổn do đại dịch Covid-19, nhiều bảo tàng và di tích phải tạm đóng cửa, tạo điều kiện thuận lợi cho các vụ trộm diễn ra thường xuyên hơn.Tình hình hiện nay
Theo Katie Paul, đồng giám đốc của Dự án Nghiên cứu Di sản và buôn bán cổ vật, dữ liệu thống kê đã chỉ ra sự gia tăng đáng kể trong việc buôn bán bất hợp pháp các cổ vật trộm cắp trên các nhóm Facebook toàn cầu. Một trong những nhóm buôn bán lớn nhất đã có lượng thành viên gia nhập tăng lên gần gấp đôi trong tháng 4 và tháng 5, với quy mô khoảng 300.000 thành viên. Bà Paul cho rằng đại dịch Covid-19 và tình hình kinh tế khó khăn là nguyên nhân chính dẫn đến sự tăng trưởng này.

Thuật ngữ đặc biệt dành cho những tên trộm cướp cổ vật ở mọi nơi, không chỉ ở các lăng mộ, được gọi là “Tombaroli”.
Trong một dự án chống buôn lậu vào tháng 10/2020, Interpol đã thu giữ khoảng 56.400 “mặt hàng văn hoá” và bắt giữ 67 người, bao gồm cả những kẻ trộm lăng mộ và buôn bán cổ vật. Ở Ý, những món cổ vật buôn lậu thường là đồ gốm sứ, tác phẩm nghệ thuật và sách với trị giá lên đến 1,2 triệu Euro. Các món trộm này thường được giao dịch qua dark web và chợ đen.

Nhà khảo cổ học Darius Arya, sau khi chứng kiến những địa điểm khảo cổ của mình bị tấn công, cho biết không chỉ tên trộm mộ mà còn nhiều thủ phạm khác cũng góp phần vào vấn đề này. Các cổ vật thường được giữ trong nhà kho khoảng một thập kỷ trước khi chúng được bán ra thị trường chợ đen để lách luật ở Ý.
Chăm sóc di tích lịch sử

Quảng trường Largo di Torre Argentina, tuy là điểm tham quan phổ biến, nhưng lại kín đáo chứa đựng nhiều bí mật lịch sử. Đây không chỉ là nơi diễn ra vụ ám sát nổi tiếng trong lịch sử La Mã, mà còn chứa đựng những di tích từ thế kỷ thứ 3 TCN với nhiều kho báu bí mật dưới lòng đất. Mặc dù nhiều vật phẩm quan trọng đã bị mất từ lâu, nhưng tình trạng trộm cắp vẫn diễn ra thường xuyên. Không chỉ ở quảng trường Largo di Torre Argentina, mà ở nhiều di tích khác, việc bắt giữ những kẻ trộm cũng trở nên khó khăn hơn khi chúng giả mạo thành du khách để tiến hành các hoạt động trái phép.

Vấn đề kinh tế và ngân sách làm cho việc bảo tồn các di tích trở nên khó khăn hơn. Thực tế là ngân sách dành cho văn hoá và di sản ở Ý đã bị cắt giảm từ năm 2011. Dù thành phố Rome chi ra một phần nhỏ ngân sách hàng năm, nhưng việc trộm cắp vẫn tiếp tục diễn ra. Thường thì những khoản quyên góp từ tư nhân mới là nguồn tài trợ chính để bảo tồn di sản văn hóa. Ví dụ, Tod's đã quyên góp hơn 30,6 triệu USD để khôi phục Đấu trường La Mã; Diesel tài trợ cho việc khôi phục cầu Rialti ở Veniece. Bulgari sẽ tài trợ 1,2 triệu USD để tân trang lại quảng trường Largo di Torre Argentina.
Theo Bản tin của CNN
