
Trong cuốn Covid-19: Cuộc khủng hoảng mà không ai mong muốn và cách ngăn chặn các đại dịch tiếp theo, bằng sự hiểu biết chuyên sâu về dịch bệnh và hệ thống tổ chức phòng chống dịch bệnh ở cấp quốc gia và toàn cầu, tác giả Debora Mackenzie đã phân tích các vấn đề chính của đại dịch.
Ngoài ra, bà đã đánh giá các chiến lược mà chính phủ các quốc gia nên thực hiện, đồng thời, đưa ra một số giải pháp cho các đại dịch trên toàn cầu trong tương lai.
Lý do khiến Covid-19 không thể được ngăn chặn từ ban đầu
Trong tác phẩm của mình, Debora Mackenzie đã dự đoán về nguồn gốc của Covid-19.
Theo bà, vào năm 2013, hai phòng thí nghiệm ở Trung Quốc và Mỹ đã tiến hành nghiên cứu về một nhóm virus từ dơi. Một phòng thí nghiệm đã gọi nó là “đại dịch tiềm ẩn” và là “mối đe dọa tiềm tàng cho con người trong tương lai”. Trong khi đó, phòng thí nghiệm kia cũng nhấn mạnh rằng chúng “vẫn đang đe dọa đáng kể trên phạm vi toàn cầu”.
Debora Mackenzie cũng chia sẻ về những diễn biến ban đầu của Covid-19 tại Trung Quốc cũng như những cảnh báo từ WHO, đồng thời bác bỏ nhiều tin đồn và thuyết âm mưu xung quanh virus.
Theo Debora Mackenzie, điều duy nhất gây bất ngờ thực sự là ban đầu, nhiều nơi không chấp nhận những cảnh báo khi Covid-19 lan rộng.
Ngoài ra, 'xét ở quy mô của cả một hành tinh, chúng ta không thể tổ chức đầy đủ kiến thức khoa học về bệnh tật của mình đúng thời điểm để giảm thiểu sức tác động mà không cần phải quan tâm đến việc ngăn chặn nó từ đầu'.
Bà cũng cho rằng chúng ta gặp thất bại do thiếu năng lực hợp tác trong việc hành động chung.
Những bài học cho tương lai
Để chấm dứt đại dịch này cũng như ngăn chặn các đại dịch tiếp theo (do có quá nhiều vi khuẩn có khả năng gây đại dịch), Debora Mackenzie đã đưa ra những bài học cho tương lai.
Bài học đầu tiên là chúng ta cần phải có một hệ thống có thẩm quyền ở cấp cao để tập hợp các cơ quan quốc tế hợp tác phòng chống bệnh tật; mọi quốc gia đều có thể hợp tác từ đầu.
Bài học thứ hai là cải thiện hệ thống theo dõi và ứng phó, đầu tiên là tăng cường giám sát các căn bệnh mới xuất hiện, sau đó là đầu tư vào thuốc điều trị, vaccine, và các công cụ chẩn đoán cho mối đe dọa mà chúng ta đã biết.
Bài học thứ ba là sắp xếp nguồn cung cấp các biện pháp chữa trị hiện có như trang thiết bị bảo hộ cá nhân cho nhân viên y tế. Kế tiếp là phát triển các loại thuốc điều trị, vaccine hoặc các công cụ chẩn đoán mới. Những việc này nên được thực hiện bởi chính phủ (tránh sự can thiệp của thị trường, mà theo đuổi lợi nhuận).
Bài học thứ tư là cần tạo ra không gian rộng lớn cho dơi. Virus Covid-19 được cho là xuất phát từ dơi và có nhiều virus khác cũng tương tự như vậy. Tuy nhiên, hệ sinh thái vẫn cần phụ thuộc vào chúng.
Tiếp theo là cần nỗ lực để làm sạch các chợ động vật sống, thịt rừng và chợ động vật hoang dã. Hoặc có thể tìm ra những phương thức an toàn để cung cấp các mặt hàng này.
Bên cạnh đó, cũng cần tiến hành giám sát các phòng thí nghiệm một cách nghiêm ngặt, minh bạch và đạt chuẩn quốc tế.
Bài học thứ năm là cần có biện pháp sản xuất vaccine cúm cho mọi người nhanh chóng hơn. Nếu có thể, chúng ta cũng cần một loại virus phổ biến.
Bài học thứ sáu là cần yêu cầu các chính phủ phải chịu trách nhiệm với những cam kết mà họ đã đưa ra để thực hiện tất cả điều này.
Bài học thứ bảy: Một đại dịch tồi tệ hơn có thể xảy ra và nó có thể gây ra sự sụp đổ trong các hệ thống toàn cầu. Vì vậy, chúng ta cần hiểu biết về cách hoạt động của hệ thống toàn cầu, tận dụng cú sốc từ đại dịch để tăng cường dự phòng, phục hồi chuỗi cung ứng toàn cầu, kinh tế và cơ cấu quản lý.
