Đề bài: Phân tích đoạn văn Câu chuyện về những thiếu niên trong tác phẩm Thời thơ ấu của tác giả Go-rơ-ki
Mẫu bài phân tích đoạn văn về Những thiếu niên
Ví dụ bài viết:
Chắc chắn mỗi người chúng ta đều lưu giữ những kỷ niệm đẹp đẽ về tuổi thơ của mình. Đó có thể là những tháng ngày tràn đầy niềm vui, tiếng cười, nhưng cũng có thể là những kỷ niệm đầy nước mắt. Dù là vui hay buồn, nhớ lại mỗi lần cũng đem lại cho chúng ta hàng ngàn cảm xúc. Và nhà văn Mác-xim Go-rơ-ki đã lồng ghép ký ức tuổi thơ của mình trong đoạn trích “Những đứa trẻ”.
Mác-xim Go-rơ-ki (1868 - 1936) thực sự tên là A-lếch-xây Pê-scốp. Tên bút này trong tiếng Nga có nghĩa là “cay đắng”, từ đó bạn đọc có thể hiểu được những gian khổ, khổ đau mà ông phải trải qua trong cuộc đời. Đoạn trích “Những đứa trẻ” nằm trong chương IX của cuốn tự truyện tiểu thuyết “Thời thơ ấu” viết vào năm 1913 - 1914. Nội dung của đoạn trích này kể về việc A-li-ô-sa không thấy ba anh em nhỏ của đại tá Ốp-xi-an-ni-cốp ra sân chơi sau một tuần xảy ra vụ tai nạn thằng em nhỏ rơi vào giếng. Chúng bị cấm chơi với A-li-ô-sa nhưng sau đó “chúng lại xuất hiện và tinh nghịch hơn trước”. Mặc dù bị cấm nhưng những đứa trẻ vẫn duy trì tình bạn với nhau. Họ gặp nhau bằng nhiều cách và kể cho nhau nghe những câu chuyện cổ tích từ bà hoặc câu chuyện về các loài chim.
Những đứa trẻ ấy đều là những đứa trẻ thiếu thốn tình thương từ gia đình. Cậu bé A-li-ô-sa sống cùng bà ngoại vì cha cậu đã mất và mẹ cậu đã tái hôn. Bà ngoại của cậu yêu thương chăm sóc cháu nhưng ông ngoại lại là người nghiêm khắc, cứng nhắc. A-li-ô-sa không nhận được tình thương từ cha mẹ và ông ngoại. Còn các đứa trẻ nhà đại tá Ốp-xi-an-ni-cốp sống cùng bố mẹ thứ vì mẹ chúng đã mất và bố chúng đã tái hôn. Ông đã trừng phạt và cấm chúng chơi với A-li-ô-sa. Hành động cấm đoán có thể bắt nguồn từ sự đối lập về hoàn cảnh sống. Ba đứa trẻ sống trong một gia đình quan lại khá giả, còn A-li-ô-sa sống trong một gia đình bình dân, mảnh dẻ. Mặc dù có sự khác biệt về địa vị xã hội nhưng chúng đều chia sẻ cùng số phận thiếu thốn tình thương từ người cha mẹ. Chính điều đó đã làm cho những đứa trẻ này gắn bó với nhau bằng sự trong trắng, vô tư của tuổi thơ. Tình bạn trong trắng giữa chúng được hình thành từ sự mất mát, thiếu thốn tình cảm từ những người sinh ra chúng.
Tình bạn thật sự không bao giờ vụt tắt vì bất kỳ lý do nào. Dù bị ngăn cấm, chúng vẫn nỗ lực để giữ lửa tình bạn sống mãi. Đó chỉ là khi tình bạn thật sự, chúng mới vượt qua mọi rào cản, mọi hạn chế để tiếp tục duy trì mối quan hệ đầy ý nghĩa. Chúng leo lên chiếc xe trượt cũ dưới mái hiên nhà kho để “thưởng ngoạn” và trò chuyện với nhau. Đó cũng là nơi ba đứa trẻ nhà ông lớn Ốp-xi-an-ni-cốp chia sẻ về cuộc sống, về mẹ mất của chúng, về mẹ kế được gọi là dì ghẻ trong những câu chuyện cổ tích. Với tư duy của một đứa trẻ, A-li-ô-sa tin rằng mẹ của ba đứa trẻ đó sẽ trở lại, sẽ sống lại nhờ sự phép màu. Cậu bé kể cho những đứa trẻ về những câu chuyện cổ tích của bà, khi nào quên, cậu lại chạy về hỏi bà và ba đứa trẻ rất thích thú. Chúng “ngồi sát vào nhau, giống như những con gà con”. Thằng anh lớn cười, thằng bé nhất “mím chặt môi và phồng má lên, còn thằng kia thì chống khuỷu tay lên đầu gối, tay kia quàng lên vai em nó, em nó cúi xuống” để tránh sự phát hiện của người bố. Sự khác biệt về giàu nghèo không thể ngăn cách tình bạn bền chặt, sâu đậm của những đứa trẻ. Chúng liên kết bằng những gì trong sáng, trong trắng nhất. Tình bạn chân thành đó không có sức mạnh nào chia cắt được.
Dù bị đe dọa bởi người lớn nhưng nhóm trẻ vẫn không bao giờ đặt cách biệt giữa họ. Chúng vẫn tiếp tục chơi với nhau và cảm thấy thật vui vẻ. A-li-ô-sa đã “khoét ra một lỗ tròn” trên hàng rào để nói chuyện với nhóm bạn. Chúng “ngồi sát vào nhau, giống như những con gà con” và một trong ba đứa phải đứng canh để trông nom. Câu chuyện của nhóm xoay quanh cuộc sống khó khăn của chúng, về những con chim, và “rất nhiều điều con trẻ”. A-li-ô-sa kể cho chúng nghe những câu chuyện cổ tích của bà, khi nào quên, cậu lại chạy về hỏi bà và nhóm trẻ rất thích thú. Khoảng cách về tài chính không thể làm phai nhòa tình bạn thân thiết, sâu sắc của những đứa trẻ. Chúng gắn bó với nhau bằng những gì trong sáng, trong trắng nhất. Tình bạn chân thành ấy không có sức mạnh nào chia cắt được.
Đoạn trích này không chỉ nổi bật tình bạn của các đứa trẻ mà còn vẽ lên hình ảnh tuyệt vời của người bà ngoại hiền từ của A-li-ô-sa. Những câu chuyện cổ tích bà kể là nền móng vững chắc giúp Go-rơ-ki có được sự nghiệp văn học đồ sộ, trở thành một nhà văn nổi tiếng được nhiều thế hệ độc giả biết đến. Mặc dù không có sự mô tả chi tiết nhưng chúng ta có thể cảm nhận được bà là một người nhân từ và yêu thương cháu. Câu nói của thằng lớn nhà ông lớn Ốp-xi-an-ni-cốp cũng là lời khẳng định của tác giả: “Có lẽ tất cả các bà đều rất tốt”. Bà luôn là người yêu thương, gần gũi, chăm sóc các cháu một cách chu đáo nhất. Chính bà cũng là người mở ra thế giới cổ tích, những câu chuyện về tình người và nhân văn. Câu nói của thằng lớn khiến A-li-ô-sa thấy như “nó đã sống trên thế giới này một trăm năm chứ không phải mười một năm”.
Đoạn trích này thuộc về cuốn tiểu thuyết tự truyện, được kể từ ngôi thứ nhất, khiến câu chuyện trở nên chân thực và đầy hấp dẫn. Những gì diễn ra trong tác phẩm cũng là những trải nghiệm của tác giả Go-rơ-ki vì đặc điểm của thể loại này là việc nhà văn kể về cuộc sống của mình. “Những đứa trẻ” kết hợp giữa tự truyện, mô tả, diễn đạt, luận điểm và các yếu tố kịch tính tạo nên sự hấp dẫn cho người đọc. Sự kết hợp giữa cuộc sống thường ngày và câu chuyện cổ tích về mẹ và bà tạo ra một không gian truyện phong phú, đậm chất nhân văn và tình thương.
