Buzz
Câu chuyện “Buổi học cuối cùng” đặt trong bối cảnh của một sự kiện lịch sử: Sau trận chiến Pháp - Phổ vào năm 1870 - 1871, Pháp thất bại, vùng Alsace và Lorraine kề biên giới với Phổ và bị sáp nhập vào đất Phổ. Điều này dẫn đến việc các trường học trong hai vùng này phải dạy bằng tiếng Đức. Hôm nay, Mytour muốn giới thiệu bài Soạn văn lớp 7: Buổi học cuối cùng, từ sách Chiếc cánh diều, tập 1.
Các bạn học sinh lớp 7 có thể tìm hiểu để chuẩn bị bài một cách nhanh chóng và toàn diện hơn. Mời tham khảo ngay sau đây.
Chuẩn bị cho bài Buổi học cuối cùng - Mẫu 1
1.1 Chuẩn bị
- Nhà văn An-phông-xơ Đô-đê:
- Sinh năm 1840, qua đời năm 1897.
- Ông là một tác giả người Pháp với nhiều tác phẩm nổi tiếng.
- Tác phẩm của ông mang đậm nét nhẹ nhàng, trong sáng, miêu tả những nỗi buồn hay tình yêu quê hương đất nước.
- Một số tác phẩm: Một thời tuổi trẻ, Buổi học cuối cùng….
- Bối cảnh: Sau cuộc chiến tranh Pháp - Phổ, Pháp thất bại, Alsace và Lorraine giáp ranh với Phổ và được nhập vào đất Phổ. Do đó, các trường học trong hai vùng này bị buộc phải dạy bằng tiếng Đức. Câu chuyện mô tả về buổi học cuối cùng bằng tiếng Pháp ở một trường làng thuộc vùng Alsace.
1.2 Hiểu nội dung
Câu 1. Dự đoán về sự kiện không bình thường xảy ra trong buổi học.
Dự đoán về sự kiện xảy ra: Buổi học cuối cùng được tiến hành bằng tiếng Pháp.
Câu 2. Tại sao thầy Ha-men nói: “... con bị trừng phạt thế là đủ rồi…”?
Việc không biết đọc, viết thành thạo tiếng của dân tộc mình chính là hình phạt lớn nhất đối với một đứa trẻ như cậu bé Phrăng.
Câu 3. Ý kiến của em về những dòng chữ in đậm này là gì?
“…khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chỉ khi họ vẫn giữ vững tiếng nói của mình thì không khác gì nắm giữ chiếc chìa khóa của cuộc đấu tranh…”
Những dòng chữ in đậm trên đã khẳng định vai trò quan trọng của tiếng nói dân tộc trong cuộc chiến bảo vệ quê hương.
Câu 4. Cậu bé Phrăng lo lắng về điều gì về những con chim bồ câu trên mái nhà trường?
Cậu bé Phrăng đã lo lắng liệu liệu người ta có bắt những con chim bồ câu trên mái nhà trường phải hót tiếng Đức không.
1.3 Trả lời câu hỏi
Câu 1. Em hiểu như thế nào về chủ đề Buổi học cuối cùng. Ai là người kể chuyện? Nêu vai trò của người kể chuyện này.
- Chủ đề “Buổi học cuối cùng” đã tóm tắt được nội dung của tác phẩm. Sau cuộc chiến tranh Pháp - Phổ năm 1870 - 1871, Pháp thất bại, hai vùng Alsace và Lorraine giáp biên giới với Phổ và bị sáp nhập vào đất Phổ. Do đó, các trường học trong hai vùng này bị buộc phải dạy bằng tiếng Đức. Câu chuyện mô tả về buổi học cuối cùng bằng tiếng Pháp tại một trường làng thuộc vùng Alsace.
- Câu chuyện được kể từ góc nhìn của nhân vật chính (cậu bé Phrăng). Điều này giúp độc giả hiểu được tác phẩm một cách chân thực, sống động hơn.
Câu 2. Đặc điểm tính cách của nhân vật thầy Ha-men được nhà văn miêu tả từ những góc nhìn nào? Hãy đưa ra một số biểu hiện cụ thể trong văn bản.
- Đặc điểm tính cách của nhân vật thầy Ha-men được nhà văn mô tả từ các phương diện như: trang phục, lời nói, hành động.
- Một số điểm cụ thể:
- Trang phục chỉ được mặc vào những dịp đặc biệt (khi có thanh tra hoặc trao phần thưởng): Áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen gấp nếp mịn và đội mũ tròn bằng lụa đen thêu.
- Lời nói: Nhẹ nhàng nhắc nhở Phrăng khi cậu đến muộn hoặc không thuộc bài: “Phrăng, vào chỗ nhanh lên con, lớp học sắp bắt đầu mà vắng mặt con”, “Phrăng ạ, thầy sẽ không mắng con đâu…”;
- Thái độ và hành động: Kiên nhẫn và nhiệt tình giảng bài như muốn truyền đạt hết kiến thức cho học sinh trong buổi học cuối cùng…; Quay về phía bảng, cầm một hòn phấn và viết mạnh mẽ: “NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM!”...
Câu 3. Phân tích một số chi tiết cụ thể (trong suy nghĩ, cách nhìn nhận về thầy Ha-men và thái độ đối với việc học tiếng Pháp) để làm rõ tâm trạng của nhân vật “tôi” trong “buổi học cuối cùng”.
- Phrăng đã định trốn học để chạy nhảy trên cánh đồng cỏ Ríp-pe, nghe tiếng sáo hót ven rừng, đi bắt tổ chim hoặc trượt trên hồ. Nhưng cậu bé kiềm chế được và chạy về trường.
- Khi thầy Ha-men thông báo đây là buổi học Pháp văn cuối cùng: Phrăng nghe tin mà rụng rời. Khuôn mặt cậu đỏ bừng vì tức giận, sau đó chuyển sang tái nhợt vì choáng váng. Đôi mắt đen ngây thơ không còn hiện lên vẻ tinh nghịch mà thay vào đó là nỗi mất mát, nỗi sợ hãi mơ hồ. Đôi bàn tay run lên sách từ trong cặp và lật từng trang nhẹ nhàng. Ánh mắt của Phrăng theo dõi thầy Ha-men như sợ thầy sẽ biến mất. Lúc này cậu hiểu lý do không khí lớp học lạ thường như thế nào. Phrăng từ bàng hoàng, đau đớn đến xót xa.
- Khi Phrăng được gọi lên đọc bài: Cậu lúng túng và lắc lư trên chiếc ghế dài, lòng rầu rĩ, không dám nhìn lên vì xấu hổ. Cậu quan sát lớp học, những khuôn mặt, hành động và sự kiên nhẫn của thầy Ha-men để khắc sâu hồi ức về buổi học này trước khi bị ép học tiếng Đức. Suốt buổi học, Phrăng chăm chú lắng nghe thầy giảng như nuốt từng lời cho đến khi tiếng chuông báo hiệu giờ học kết thúc. Nhờ có buổi học cuối cùng này mà Phrăng mới hiểu được giá trị của tiếng Pháp - đó không chỉ là ngôn ngữ mẹ đẻ mà còn thể hiện lòng tự trọng, tự hào dân tộc.
Câu 4. Đọc phần 5 của văn bản Buổi học cuối cùng, liệt kê các chi tiết miêu tả thầy Ha-men (về hành động, ngôn ngữ, ngoại hình). Các chi tiết này giúp tác giả mô tả được tâm trạng của thầy Ha-men.
- Khi tiếng chuông điểm mười hai giờ, sau đó tiếng chuông cầu nguyện buổi trưa vang lên, thầy Ha-men đứng dậy trên bục, người tái nhợt và giọng nói nghẹn ngào như đang xúc động: “Các bạn, thầy nói, hỡi các bạn, tôi… tôi…”.
- Hành động cuối cùng trước khi kết thúc tiết học: Thầy quay về bảng, cầm một hòn phấn và viết mạnh mẽ: “NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM!”. Dòng chữ ngắn gọn nhưng đã thể hiện được niềm tự hào sâu sắc của một con người.
=> Nhân vật thầy giáo Ha-men cũng ghi dấu nhiều ấn tượng sâu sắc với lòng nhiệt huyết, yêu nghề và yêu quê hương, đất nước.
Câu 5. Câu chuyện đã khiến tôi nhớ đến sự quý trọng và ý thức trách nhiệm về việc bảo vệ ngôn ngữ của dân tộc. Sau khi đọc xong truyện, tôi rút ra bài học về tình yêu quê hương và lòng tự hào về di sản văn hóa của mình.
Câu chuyện đã khơi gợi trong tôi sự trân trọng và nhận thức về trách nhiệm phải bảo vệ ngôn ngữ của dân tộc.
Câu 6. Trong truyện Buổi học cuối cùng, tôi ấn tượng nhất với nhân vật thầy giáo Ha-men. Tôi thích thầy vì lòng yêu nghề và lòng yêu quê hương, đất nước mạnh mẽ của thầy. Thầy Ha-men đã để lại trong tôi những ấn tượng sâu sắc về sự tận tụy và niềm đam mê trong công việc giáo dục.
Gợi ý: Nhân vật thầy giáo Ha-men. Bởi vì nhân vật này đã để lại trong tôi nhiều ấn tượng sâu sắc với tình yêu nghề và tình yêu quê hương, đất nước của mình.
Đoạn mẫu:
- Trong tác phẩm Buổi học cuối cùng, nhân vật mà tôi yêu thích nhất chính là thầy giáo Ha-men. Thầy để lại cho tôi ấn tượng về lòng yêu nghề và yêu nước rất sâu sắc, chân thành. Trong buổi học cuối cùng, thầy đã ăn mặc trang trọng và dành những lời giảng bổ ích, tâm sự với học trò, thể hiện trái tim đầy yêu thương, trách nhiệm và lòng tự hào với đất nước. Thầy giáo Ha-men là tấm gương về tình yêu với ngôn ngữ dân tộc và đất nước.
- Trong truyện Buổi học cuối cùng, chi tiết ấn tượng nhất với tôi là phần kết thúc. Khi thầy Ha-men đứng dậy, giọng nói nghẹn ngào, viết lên bảng câu 'NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM!'. Hành động này thể hiện niềm tự hào sâu sắc và xót xa trước hoàn cảnh mất nước.
- Trong truyện Buổi học cuối cùng, hình ảnh ấn tượng nhất với tôi là cậu bé Phrăng khi được gọi lên đọc bài. Cậu tỏ ra lúng túng và hối hận khi không thể đọc thành thạo. Suốt buổi học, cậu chăm chú nghe thầy giảng, hiểu được giá trị của tiếng Pháp.
Soạn bài Buổi học cuối cùng - Mẫu 2
2.1 Tác giả
- Nhà văn An-phông-xơ Đô-đê sinh năm 1840 và qua đời vào năm 1897.
- Ông là một tác giả người Pháp được biết đến với nhiều tác phẩm nổi tiếng.
- Văn phong của ông luôn nhẹ nhàng, trong sáng, diễn đạt những cảm xúc về nỗi đau và tình yêu thương quê hương, đất nước.
- Ông đã sáng tác nhiều tác phẩm nổi tiếng như Một thời niên thiếu, Buổi học cuối cùng...
2.2 Tác phẩm
a. Nguyên gốc
Trong truyện “Buổi học cuối cùng”, câu chuyện được đặt trong bối cảnh lịch sử sau cuộc chiến tranh Pháp - Phổ năm 1870 - 1871. Khi đó, sau khi Pháp thất bại, hai vùng An-dát và Lo-ren giáp biên giới và Phổ được sáp nhập vào nước Phổ. Do đó, các trường học ở hai vùng này bị ép buộc phải dạy học bằng tiếng Đức.
- Truyện mô tả một buổi học cuối cùng được diễn ra bằng tiếng Pháp tại một trường làng thuộc vùng An-dát.
b. Cấu trúc
Bao gồm 3 phần chính:
- Phần 1. Từ khúc đầu đến “mà vắng mặt con”: Mô tả cảnh trên đường và tại trường.
- Phần 2. Tiếp theo đến “Tôi sẽ nhớ mãi buổi học cuối cùng này!”: Sự diễn ra trong buổi học cuối cùng.
- Phần 3. Phần còn lại: Kết thúc của buổi học cuối cùng.
c. Tóm gọn
Sáng hôm đó, Phrăng đến lớp muộn và bất ngờ khi thấy lớp học yên lặng hơn thường. Thầy Ha-men thông báo đây là buổi học tiếng Pháp cuối cùng. Cậu cảm thấy hối hận vì đã lãng phí thời gian, trốn học đi chơi, và sáng nay cũng đã phải vật lộn để đến trường. Buổi học diễn ra nghiêm túc với việc học đọc, viết và môn Lịch sử. Thầy Ha-men chia sẻ những điều quan trọng về tiếng Pháp. Khi đồng hồ chỉ mười hai giờ, buổi học kết thúc. Thầy Ha-men không nói lên lời nào, chỉ cố viết lên bảng: “NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM”.
2.3 Hiểu nội dung văn bản
a. Phrăng
- Do không học bài nên ban đầu Phrăng định trốn học, sau đó lại quay về trường.
- Cậu ngạc nhiên vì không khí yên bình khác thường trong lớp.
- Choáng váng khi nghe thầy giáo tuyên bố đây là buổi học cuối cùng bằng tiếng Pháp.
- Tự trách mình vì thói ham chơi, lười học...
- Thấm thía lời dạy của thầy, chăm chú nghe thầy giảng bài.
- Cảm động trước hình ảnh lớn lao, trang nghiêm của thầy Ha-men.
b. Giáo viên Ha-men
- Thầy trở nên hiền lành hơn so với ngày thường.
- Thầy mặc bộ trang phục đặc biệt chỉ dành cho những dịp quan trọng.
- Thầy khen ngợi tiếng Pháp và tôn vinh Tổ quốc của mình.
- Tâm trạng của thầy rất xúc động: được thể hiện qua giọng nói chân thành, nghẹn ngào và hành động bất ngờ.
2.4 Nội dung
Văn bản 'Buổi học cuối cùng' đã thể hiện tình yêu quê hương, cũng như ý thức trách nhiệm bảo vệ ngôn ngữ của dân tộc.
2.5 Mỹ thuật
Sử dụng góc kể thứ nhất; mô tả nhân vật qua hành động, biểu cảm, và ngôn từ…
