1. Dàn ý thứ nhất
2. Dàn ý thứ hai
3. Dàn ý thứ ba
4. Dàn ý thứ tư
5. Dàn ý thứ năm
6. Dàn ý thứ sáu
7. Ví dụ về bài văn
Dàn ý Phê phán về bài thơ Khi con tu hú
I. Dàn ý Nhận định về bài thơ Khi con tu hú, mẫu 1 (Tiêu chuẩn)
1. Bắt đầu
Giới thiệu về Tố Hữu và tác phẩm Khi con tu hú.
2. Phần chính
a. Nhận định về hình ảnh mùa hè tươi sáng trong ký ức của tác giả
- Thời gian: Mùa hè đã đến
- Không gian: Rộng lớn với cánh đồng, khu vườn, bầu trời cao bát ngát,...
- Âm thanh: Tiếng tu hú, hòa mình với tiếng ve hòa ca.
- Hình ảnh: Lúa chiêm chín, trái cây đầy màu sắc, bắp ngọt bên thu hoạch, cánh diều cao vút lên trời,...
- Màu sắc: Vẻ vàng của lúa, của bắp, ánh hồng của nắng, sắc xanh tươi của lá cây,...
b. Nhận định về tâm trạng của tác giả trong thực tại:
- Yếu tố tác động: Khung cảnh hè, nhịp điệu của hè, âm thanh của chim tú hú.
- Hành động, suy nghĩ: “muốn đạp tan phòng”: ước ao bùng nổ, khao khát vượt qua tường nhà tù để đạt được tự do.
- Cảm giác: ngột ngạt, áp đặt,..
- Kết cấu vòng tròn: âm thanh của chim tú hú.
=> Tâm trạng uất ức và lòng khát khao tự do nóng bỏng của người chiến sĩ.
c. Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ:
- Kỹ thuật liệt kê
- Nghệ thuật mô tả cảnh đẹp tự nhiên
- Thể loại thơ dân gian
- Hình ảnh thơ gần gũi, tinh tế
3. Tổng kết
Xác nhận lại giá trị và sức sống lâu dài của tác phẩm.
II. Dàn ý Phê phán về bài thơ Khi con tu hú, mẫu 2 (Tiêu chuẩn)
1. Bắt đầu:
- Giới thiệu về tác phẩm.
2. Phần chính:
a. Hình ảnh thiên nhiên hè tươi mới:
- Âm thanh: Tiếng tu hú gọi đàn hòa mình, tiếng ve hòa nhạc ngân nga, tiếng sáo diều vọng vang trên bầu trời.
- Màu sắc: Lúa chiêm vàng rực, “bắp rây vàng hạt” phủ đất, ánh nắng đào ấm áp tô điểm.
- Hương vị: Vị ngọt dịu của lúa chín, vị ngọt đậm của trái cây vào mùa.
- Khung cảnh bầu trời xanh thăm thẳm, không một gợn mây, rộng lớn, cao vút, diều sáo bay lượn. => Bình yên, tự do và tràn đầy năng lượng.
* Ý nghĩa:
- Hiển lộ lòng yêu thiên nhiên sâu sắc của tác giả.
- Qua hình ảnh thiên nhiên rực rỡ, tác giả thể hiện lòng khát khao tự do, mong muốn thoát khỏi tình giam cầm.
- Tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ cách mạng, dù bị giam giữ vẫn giữ vững niềm tin, lạc quan, và hướng về cuộc sống tự do.
b. Tâm trạng khốn khổ, đau đớn của tác giả trong tù:
- Tiếng tu hú như lời kêu gọi giải thoát, hướng người chiến sĩ thoát khỏi tù dark, quay về với thế giới tự do, tham gia vào mùa hè sôi động, tiếp tục cuộc chiến.
- Cảm xúc mạnh mẽ mong muốn phá vỡ chiếc lồng giam tối tăm của đối thủ, trở lại với tự do.
- “Ngột làm sao chết uất thôi” là biểu hiện rõ nét sự tức giận, phẫn nộ, uất hận của tác giả trước tình trạng bị giam hãm, mất tự do hiện tại..
- Tiếng tu hú kêu, cái nóng của ngày hè làm càng rõ nét cảm giác ấy, làm tăng thêm lòng khao khát trở về với tự do, mạnh mẽ và mãnh liệt.
3. Tổng kết
Tổng quan cảm nhận
III. Dàn ý Phê phán về bài thơ Khi con tu hú, mẫu 3 (Tiêu chuẩn)
1. Bắt đầu
Tổng quan về Tố Hữu và bài thơ Khi con tu hú.
2. Phần chính
- Nguồn gốc: Xuất hiện trong tập thơ Xiềng xích thuộc tác phẩm Từ ấy.
- Hoàn cảnh sáng tác: Viết vào tháng 7 năm 1939, khi tác giả đang bị giam giữ tại nhà lao Thừa Phủ, tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Hình ảnh hè tươi đẹp, yên bình:
+ Biểu tượng cho mùa hè: Lúa chiêm, tiếng ve, hạt bắp, bầu trời cao bất tận, cánh diều,...
+ Âm thanh: Tiếng chim tú hú, tiếng ve ngân nga trong vườn nhỏ. => Âm thanh sống động, kỳ diệu của cuộc sống.
+ Sắc màu tươi sáng trong vườn hè: Vẻ vàng nhẹ nhàng của lúa chiêm, vàng đậm của bắp rây, hồng của nắng, xanh của cỏ cây, xanh biếc của bầu trời…
+ Hương vị mùa hè: Mùi nồng nàn của lúa bắp, hương ngọt của trái cây và hương tinh khiết của nắng trời,...
=> Bức tranh hè đầy sôi động, tràn ngập sự sống, thể hiện cảm nhận tinh tế và tình yêu cuộc sống của tác giả.
- Tâm trạng của chiến sĩ cách mạng:
+ Hồi hộp, suy nghĩ sâu sắc, bức bối, ngột ngạt trong tình trạng giam cầm.
+ Khao khát mạnh mẽ vượt ra khỏi cuộc sống bị chặn, thoát khỏi những chiếc tường hẹp và lạnh lẽo.
+ Mong muốn phá vỡ xiềng xích để chạm tay vào tự do “đạp tan phòng”, để vượt qua gông cùm.
- Tiếng hồi của chim tú hú tạo điểm dừng cho bài thơ:
+ Chiêu mộ nghệ thuật độc đáo.
+ Là âm thanh gọi nhớ về tự do.
3. Kết luận
Tổng quan về bài thơ - Liên kết với cá nhân.
IV. Dàn ý Phê phán về bài thơ Khi con tu hú, mẫu 4 (Tiêu chuẩn)
1. Khám phá
- Tổng quan về tác giả Tố Hữu
- Đưa ra cái nhìn tổng quan và nhận định về tác phẩm 'Khi con tu hú'
2. Nội dung chính
a. Hòa mình vào bức tranh thiên nhiên đầy sức sống trong sáu câu thơ mở đầu
- Mô tả: Cánh đồng lúa chín mỡ, cây cỏ trổ bông, tiếng ve hòa quyện với hồn diều sáo
- Màu sắc: Vẻ xanh tươi, sắc vàng rực rỡ, gam hồng dịu dàng
- Không gian: Bầu trời bao la với đàn diều sáo bay nhảy múa
- Nghệ thuật: Sử dụng từ ngữ kỳ vĩ, hình ảnh sống động, những động từ mạnh mẽ, và những tính từ sinh động.
→ Cảnh thiên nhiên hiện lên đầy sinh khí, tái hiện bức tranh hè tràn ngập sức sống và sôi động.
b. Hình ảnh tâm hồn gian khổ, khao khát tự do của người lính trong lòng tù qua bốn câu thơ cuối
- Thể hiện tình cảm mạnh mẽ một cách trực tiếp.
- Sử dụng ngôn từ mạnh mẽ: 'vùi đầu', 'khát', 'lời thề'.
- Câu cảm thán 'ôi', 'thôi', 'tại sao'
→ Tâm trạng đau buồn, khao khát tự do và sự mong đợi thoát khỏi ngục tù, quay trở lại cuộc sống tự do của nhà thơ.
- Hình ảnh âm thanh của tiếng chim tu hú được đề cập hai lần:
+ Tiếng chim tu hú ở đầu thơ: 'Khi con tu hú gọi bầy' là tiếng kêu triệu hồi, là dấu hiệu mở đầu cho bức tranh hè tươi sáng, hạnh phúc, tràn ngập niềm vui.
+ Âm thanh tu hú 'ở ngoài kia kêu' đánh dấu kết thúc bài thơ, mang theo âm thanh buồn bã, cay đắng, làm nổi bật sự đau khổ, tù tội và thúc đẩy khát khao tự do đang nhen nhóm trong tâm hồn người lính.
3. Tổng kết
Tổng hợp giá trị văn học và nghệ thuật của tác phẩm
V. Phân tích Cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú, mẫu 5 (Chuẩn)
1. Khai mạc:
- Giới thiệu về tác giả và tác phẩm.
2. Nội dung chính:
- Bối cảnh sáng tác: Tháng 7 năm 1939, Tố Hữu giam giữ trong tù tối tăm tại nhà lao Thừa Phủ (Huế).
- Nội dung: Niềm tin sâu sắc vào cuộc sống, lòng khao khát tự do mạnh mẽ của chiến sĩ Cách mạng trẻ đang trải qua những ngày đen tối trong tù.
a. Khung cảnh hè tươi mới, yên bình
- Âm thanh: tiếng tu hú, tiếng ve, tiếng sáo: âm thanh báo hiệu mùa hè vui tươi.
- Màu sắc: màu vàng của lúa, bắp, màu vàng hồng của nắng, màu xanh của bầu trời: những gam màu sáng tạo bức tranh mùa hè.
- Hình ảnh: cánh đồng lúa chín, vườn cây phong phú: thể hiện sự sống động của mùa hè và thời gian.
- Không gian: Mở rộng với hình ảnh “đôi con … từng không”: Cảnh vật đầy âm thanh, màu sắc, hình ảnh.
=> Những hình ảnh quen thuộc của quê hương Việt Nam, thể hiện tình yêu cuộc sống sâu sắc của nhà thơ.
b. Tâm trạng của người tù Cách mạng:
- Khung cảnh tươi đẹp bên ngoài hiện qua trí tưởng tượng của nhà thơ
- Cảm xúc của nhà thơ ngột ngạt, bức bối, khao khát tự do:
+ Sử dụng từ ngữ mạnh mẽ: “vùi đầu”, “khao khát”, “lời thề”.
+ Cảm thán: “ôi”, “thôi”, “làm sao”.
+ Kết thúc bằng câu cảm thán.
+ Nhịp thơ dồn dập.
=> Tình cảm ngột ngạt, khao khát tự do nồng nàn, mong muốn trở về.
- Mở đầu với tiếng chim tu hú, kết thúc với tiếng tu hú:
+ Tiếng tu hú đầu: Tiếng chim mở đầu cho tự do của bầu trời
+ Tiếng tú hú cuối: Làm cho người tù cảm thấy ngột ngạt, bức bối hơn bao giờ hết
=> Tiếng chim biểu tượng cho tự do, khiến người tù cảm thấy bồn chồn, bức bối, muốn thoát khỏi tù.
c. Nghệ thuật:
- Sử dụng thể thơ lục bát phổ biến, giản dị
- Nhịp thơ linh hoạt, phản ánh cảm xúc của nhà thơ
- Sử dụng ngôn từ bình dị, hình ảnh gần gũi, lời thơ chân thành thể hiện tình yêu, niềm tin vào cuộc sống và khao khát tự do
- Ngôn từ giản dị, hình ảnh thơ gần gũi, bình dị
3. Tổng kết:
Ý kiến cá nhân của tác giả
VI. Dàn ý Cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú, mẫu 6 (Chuẩn)
1. Khai mạc
Giới thiệu về tác giả Tố Hữu và bài thơ Khi con tu hú
2. Nội dung chính
* Bức tranh mùa hè sống động, tràn ngập sức sống:
- Âm thanh: tiếng chim tu hú, hòa quyện với tiếng ve ngân, tiếng diều sáo
--> Âm thanh sống động, tạo nên bức tranh hè tràn ngập sinh khí
- Màu sắc: Vàng (lúa chín), ánh nắng đào, bầu trời quang đãng
--> Màu sắc tươi tắn, rạng ngời
- Hình ảnh: cánh đồng lúa rực rỡ chín mọng, trái cây ngọt ngào, diều sáo đang múa lượn
=> Bức tranh mùa hè sống động, đẹp đẽ, tạo nên cảm xúc hứng khởi và say đắm
* Bức tranh tâm hồn của chiến sĩ cách mạng
- Tâm trạng u uất, bức bối 'ngột', 'chết uất thôi'
- 'Đạp tan phòng' --> Khao khát tự do, muốn giải thoát khỏi ngục tù
- Tiếng chim tu hú như là lời gọi của tự do, thúc đẩy khát vọng tự do
3. Tổng kết
Tóm tắt giá trị của tác phẩm:
- Bài thơ chân dung lại bức tranh hè tươi đẹp
- Thể hiện tình yêu cuộc sống và lòng khao khát tự do của tác giả
VII. Mẫu văn Cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú (Chuẩn)
Khi nói đến các nhà thơ nổi tiếng trong phong trào thơ ca cách mạng, không thể bỏ qua tên của Tố Hữu. Các tác phẩm của ông đều là những bản thơ đẹp, tràn ngập ánh sáng của niềm vui khi có Đảng, của tinh thần trẻ trung, và của lòng dũng cảm đối với cách mạng. Một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của ông chính là bài thơ 'Khi con tu hú', tác phẩm chứa đựng tâm huyết của một chiến sĩ yêu nước, khao khát tự do giữa những ngày giam cầm.
Bắt đầu bài thơ là cảnh hè tràn ngập sức sống, vẻ đẹp của thiên nhiên tươi mới được mô tả bằng ngôn từ trong sáng, giản dị:
'Tiếng chim tu hú gọi bầy
Lúa chín rực, trái cây ngọt dịu
Vườn xanh bật tiếng ve ngân
Bắp vàng rực, sân nắng óng'
Nếu khi xuân về là cánh én hòa mình trong gió, thì hè đến là tiếng chim tu hú ngân nga khắp bầu trời. Câu thơ đầu tiên như một dấu hiệu về thời gian, báo trước về mùa hè,...(Còn tiếp)
>> Chi tiết bài viết Cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú tại đây.
"""""-KẾT THÚC"""""---
Những dòng thơ cuối cùng của tác phẩm “Khi con tu hú” đã đậm chất nghệ thuật, để lại dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn độc giả. Hãy cùng khám phá Cảm nhận về hình ảnh mùa hè trong 6 câu thơ đầu tiên của bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu, cùng nhìn nhận về bối cảnh sáng tạo Khi con tu hú, và thấu hiểu sâu sắc thông qua Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu. Hãy đắm chìm trong tâm trạng của người chiến sĩ cách mạng qua từng dòng thơ của Khi con tu hú của nhà thơ Tố Hữu để hiểu rõ hơn về tác phẩm này.
