I. Phân tích chi tiết
II. Mẫu văn bản
I. Dàn ý Xu hướng sử thi và lãng mạn trong Rừng xà nu
1. Mở đầu
- Giới thiệu một cách sinh động về tác giả Nguyễn Trung Thành và tác phẩm ngắn Rừng xà nu
- Đặt vấn đề nghệ thuật: Sự hòa quyện giữa sử thi và cảm xúc lãng mạn trong tác phẩm
2. Thân truyện
a) Giải thích:
- Tính chất sử thi:
+ Nội dung: Phản ánh những sự kiện lớn, thể hiện tinh thần chiến đấu của cộng đồng; xây dựng hình tượng anh hùng tài năng, tôn vinh vẻ đẹp và lý tưởng của cộng đồng đó.
+ Hình thức diễn đạt: Ngôn ngữ hùng tráng, uy nghiêm
- Cảm xúc lãng mạn:
+ Ý niệm: Sự kiện từ cái tôi đặc biệt của tác giả
+ Ứng dụng: Để ca ngợi lý tưởng anh hùng của nhân vật, của cuộc cách mạng, của tinh thần đoàn kết toàn dân tộc của con người trong thời chiến
b) Diễn đạt và mối liên kết của hai tình cảm này trong Rừng xà nu:
- Tính chất sử thi: Sự kiện quan trọng của làng Xô Man và cả nước - đấu tranh chống lại thế lực đế quốc Mĩ
- Cảm xúc lãng mạn: Nguyễn Trung Thành đặt 'cái tôi đặc biệt' vào hình ảnh cây xà nu và hình ảnh người anh hùng Tnú - con người của miền đất Tây Nguyên.
- Mối quan hệ của hai chiều hướng này trong tác phẩm: Ở Rừng xà nu, yếu tố sử thi và cảm xúc lãng mạn hiện hữu trong toàn bộ tác phẩm từ đề tài, tình huống, con người, thiên nhiên... nhưng đặc biệt là hình ảnh cây xà nu và bức tranh thiên nhiên ở núi rừng Tây Nguyên cùng với hình tượng người anh hùng Tnú, thể hiện vẻ đẹp của cộng đồng.
* Hình ảnh cây xà nu, rừng xà nu:
- Cây xà nu: Được coi là biểu tượng của người dân Xô Man, của vùng đất Tây Nguyên, bởi 'không nơi khác, bạn có thể tìm thấy loại cây này mọc đầy như ở đây'
+ Cây tạo nên rừng lớn, bảo vệ cho con người, được xem là một phần của cơ thể của cư dân địa phương
+ Là hình ảnh xuất hiện ở đoạn mở đầu 'cả một rừng xà nu mênh mông kéo dài đến chân trời' và lặp lại ở cuối câu chuyện khi hình ảnh kéo dài 'kéo tận chân trời' => Là 'nhân chứng' ghi chú về những tổn thất, đau thương của cư dân Xô Man
- Những vết thương mà cây xà nu phải đối mặt: 'hàng ngàn cây đều bị tổn thương', 'nhựa đổ ra tràn ngập... thành những giọt máu to'... => Hình ảnh chân thực về cuộc chiến tranh bất công
- Sức sống mãnh liệt của loài cây này:
+ Dù bị hủy hoại nhưng chúng vẫn kiêu hãnh 'ngực trắng đầu tấm' trước đại bác đối với kẻ thù
+ 'Một cây đổ, bốn năm cây con mọc lên'
=> Tinh thần mạnh mẽ, không khuất phục
- Đại diện cho những khao khát tự do, tinh thần sống mạnh mẽ của con người Tây Nguyên, thể hiện:
+ Loài cây yêu ánh sáng 'ít loại cây nào thèm yêu ánh sáng như vậy... rực sáng từ trên cao xuống'
+ Loài cây trồng thẳng, giống như một 'mũi tên' hướng lên trời
* Hình ảnh người anh hùng Tnú:
- Đại diện, biểu tượng của vẻ đẹp lý tưởng trong cộng đồng
+ Tnú mất cha mẹ, được cộng đồng Xô Man nuôi nấng => Kết tinh tình yêu thương chặt chẽ giữa những người ở đây
+ Số phận gắn liền với quê hương, đất nước, phải đối mặt với những tổn thương, mất mát do chiến tranh: Vợ con bị thù địch giết, chính mình bị mất 10 ngón tay do bị kẻ thù đốt cháy với dầu xà nu...
+ Trưởng thành trở thành nhà lãnh đạo cách mạng kiên cường
- Mang trong mình những phẩm chất cao quý nhất của con người nơi đây:
+ Tinh thần can đảm, lòng gan dạ
+ Ý thức cộng đồng, vì lợi ích chung: Khi bị thù địch bắt giữ, tra tấn,...
=> Hình ảnh người anh hùng Tnú truyền đạt đầy đủ đặc tính của một nhân vật sử thi, thông qua nhân vật này, tác giả rõ ràng thể hiện một nguyên tắc 'Đối mặt bạo lực cách mạng bằng chính bạo lực cách mạng'
* Nghệ thuật diễn đạt, ngôn ngữ: Phong cách sử thi mạnh mẽ, cảm xúc lãng mạn sâu sắc.
3. Kết luận
Tổng hợp lại vấn đề đặt ra và trình bày quan điểm cá nhân.
II. Bài văn mẫu Tác động của khuynh hướng sử thi và lãng mạn trong Rừng xà nu
Nguyễn Trung Thành nổi tiếng như một nhà văn biểu tượng của văn hóa Cách mạng kháng chiến chống Mỹ. Suốt cuộc đời, ông liên tục gắn bó với đất đai và con người Tây Nguyên. Vì vậy, tác phẩm chủ yếu của ông tập trung vào việc thể hiện về con người và thiên nhiên trên vùng đất này. Rừng xà nu, tác phẩm nổi tiếng được xuất bản trong tập 'Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc', là một truyện ngắn tiêu biểu cho sự kết hợp giữa khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn trong văn học Cách mạng thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
Sau cuộc chiến tranh chống Pháp đau thương, dường như dân tộc ta sẽ thưởng thức hạnh phúc của sự tự do, hòa bình và thống nhất đất nước. Nhưng không, quân Mỹ xâm lược đã nhập cuộc chiến ở miền Nam, biến miền Nam thành một thuộc địa mới, ảnh hưởng mạnh mẽ đến cuộc chiến giành độc lập của chúng ta. Một lần nữa, chúng ta phải đứng lên kháng chiến, đẩy lùi kẻ thù xâm lược và hai miền Nam Bắc lại một lần nữa bị tách cắt. Vì tình hình lịch sử đặc biệt như vậy, văn học thời kỳ này thường liên quan đến khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn...(Tiếp theo)
>> Đọc bài mẫu đầy đủ về Khuynh hướng sử thi và khuynh hướng lãng mạn trong Rừng xà nu tại đây.
