Đánh Giá An Lạc (Kan Kaung) – Phim chữa lành nhưng chưa thật sự lành

An Lạc (Kan Kaung) là bộ phim gia đình duy nhất phát sóng trong dịp lễ Halloween năm nay. Liệu tác phẩm đến từ Myanmar này có phải là lựa chọn lý tưởng cho những ai đang tìm kiếm sự chữa lành?

Trong những năm gần đây, dòng phim “chữa lành” (healing) ngày càng trở nên phổ biến cả trong điện ảnh và truyền hình. Có lẽ do cuộc sống hiện đại ngày càng trở nên căng thẳng, con người thường có xu hướng tìm kiếm sự phục hồi và hàn gắn cảm xúc, tâm hồn. An Lạc, được lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật về mối liên kết giữa một nhà sư và chú chó, chính là một tác phẩm như vậy.

Một bộ phim đến từ Myanmar

Những năm gần đây, khi nhắc đến Myanmar, người ta thường nhớ tới những cuộc chiến tranh và bất ổn. Kể từ năm 2021, sau cuộc đảo chính của quân đội, tình trạng nghèo đói tại quốc gia này càng trở nên nghiêm trọng. Myanmar từng là một nước xuất khẩu gạo, đậu và trái cây, nhưng giờ đây phải đối mặt với nạn đói.

Tính đến thời điểm hiện tại, các cuộc xung đột giữa các nhóm nổi dậy và quân đội vẫn diễn ra hết sức căng thẳng, và biểu tình tiếp tục xảy ra ở nhiều nơi. Thậm chí, Paing Takhon (diễn viên đóng vai nhà sư Shin Sanda trong An Lạc) đã bị kết án 3 năm tù khổ sai vì ủng hộ phong trào chống chính quyền vào năm 2021. Khoảng 100 người nổi tiếng khác cũng nằm trong danh sách bị truy nã.

Với 80% dân số theo đạo Phật và bối cảnh chính trị phức tạp như vậy, không có gì ngạc nhiên khi An Lạc đã gặt hái thành công lớn tại lễ trao giải Myanmar Film Excellence Award Ceremony. Bộ phim đã giành được nhiều giải thưởng quan trọng như: Phim xuất sắc nhất (Best Film), Quay phim xuất sắc nhất (Best Cinematography) và Nhạc phim hay nhất (Best Movie Music).

Tại Liên hoan phim Quốc tế SEA 2024, An Lạc cũng đã mang về 3 giải thưởng danh giá: Nhà sản xuất xuất sắc nhất (Best Producer Award), Đạo diễn xuất sắc nhất (Best Director Award) và Diễn viên xuất sắc nhất (Best Actor Award).

Câu chuyện về mối liên kết giữa nhà sư và chú chó.

Nội dung phim xoay quanh mối nhân duyên giữa nhà sư trẻ tuổi Shin Sanda (Paing Takhon) và một chú chó. Trong một lần đi khất thực, sư thầy Shin Sanda đã cứu giúp một chú chó hoang bị dân làng xua đuổi. Đó là thời kỳ đói kém ở Myanmar, người còn không đủ ăn nên việc nuôi chó không được quan tâm. Những anh chị em của chú chó đều không sống sót, và chú chó gặp được nhà sư là con duy nhất còn sống sót trong bầy.

Sau khi được cho ăn, chú chó đã trở nên gắn bó đặc biệt với sư thầy, tự nguyện đến chùa sống nương nhờ. Nhà sư Shin Sanda cũng yêu quý nó và đặt tên cho nó là An Lạc, với hy vọng rằng cuộc sống của nó sau này sẽ bình yên và hạnh phúc.

Khi dần khám phá quá khứ của sư thầy Shin Sanda, người ta thấy nhiều điểm tương đồng với chú chó An Lạc. Cuộc đời của thầy khá đặc biệt, và dường như số phận đã dẫn lối thầy đến với cửa Phật.

Mối liên kết đặc biệt giữa nhà sư và chú chó An Lạc ngày càng trở nên khăng khít. An Lạc nghịch ngợm và tinh quái, nhưng chỉ nghe lời thầy Shin Sanda. Đối với nó, sư thầy chính là tất cả, và nó cũng là người bạn tri kỷ mà thầy quý trọng nhất.

Nhưng một biến cố bất ngờ đã ập đến với sư thầy Shin Sanda, và điều này có thể làm rạn nứt mối liên kết đặc biệt giữa họ. Liệu sư thầy và chú chó An Lạc có thể vượt qua thử thách này không?

Hachiko phiên bản Myanmar?

Hachiko là bộ phim nổi tiếng nhất về tình cảm giữa con người và chó, được lấy cảm hứng từ một câu chuyện có thật. Phim xoay quanh chú chó Hachi và chủ nhân của nó – một giáo sư đại học.

Giáo sư không có người thân và xem Hachi như thành viên trong gia đình. Mỗi ngày, Hachi đưa giáo sư đến ga tàu đi làm, rồi lại đợi ông về vào buổi chiều. Một ngày, giáo sư bị đau tim và qua đời, ông không bao giờ trở về nhà nữa. Mặc dù được người khác nhận nuôi và chăm sóc tận tình, Hachi vẫn kiên trì ra ga tàu chờ đợi giáo sư suốt 10 năm trời, cho đến khi nó không còn nữa.

Vì quá nổi tiếng, nên bất cứ bộ phim nào về tình cảm giữa người và chó cũng thường gợi nhớ đến Hachiko. Mặc dù câu chuyện trong An Lạc có thật, nó cũng có nhiều nét tương đồng với Hachiko, đặc biệt là ở phần kết. Điểm khác biệt là phim có yếu tố Phật giáo, lồng ghép nhiều triết lý của nhà Phật và bối cảnh câu chuyện diễn ra tại Myanmar.

Tuy nhiên, những triết lý Phật giáo trong phim lại thể hiện một cách khá lộ liễu, với các diễn giải dài dòng. Dường như lo ngại khán giả không hiểu ý nghĩa, đạo diễn đã cho các nhân vật phụ, cũng như quần chúng, nhắc đi nhắc lại một chủ đề, từ người này sang người khác.

Chẳng hạn, mối liên kết đặc biệt giữa nhà sư Shin Sanda và An Lạc luôn được thể hiện xuyên suốt bộ phim. Nhưng có lẽ sợ khán giả quên, từ nhà sư Shin Sanda, chủ trì chùa, cho đến người dân trong làng, ai cũng nhắc đi nhắc lại điều này. Chỉ có An Lạc là không thể nói ra mà thôi.

Thêm vào đó, tình tiết cuối phim lại được xây dựng khá sến, với quá nhiều cảnh khóc và lời thoại. Điều này khiến khán giả trở nên mệt mỏi và chai lì về cảm xúc, mặc dù đó là một bi kịch đầy đau thương.

May mắn thay, phim sở hữu những khung cảnh tuyệt đẹp, với hình ảnh thiên nhiên yên bình của Myanmar. Đất nước này hiện lên thật tươi đẹp với cảnh sắc thiên nhiên xanh mướt, con người chân chất và lương thiện, luôn mang trong mình niềm tin vào triết lý nhà Phật. Tuy nhiên, những yếu tố này cũng không thể cứu vãn được một bộ phim kéo dài lê thê với thời lượng 132 phút.

An Lạc (Kan Kaung) sẽ trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều nếu thời lượng phim được rút ngắn và phần thoại được tiết chế hơn. Câu chuyện của phim khá cảm động, bối cảnh độc đáo và mang đậm bản sắc địa phương. Có lẽ phim nên tham khảo Little Forest – một tác phẩm chữa lành nổi tiếng của Nhật, không có yếu tố drama và cực kỳ ít thoại, nhưng vẫn khắc họa rõ nét mối quan hệ kỳ diệu giữa con người và thiên nhiên, đồng thời đề cao lối sống hòa hợp với tự nhiên.