Đánh giá bài thơ Thu điếu để chứng minh: Nguyễn Khuyến là nhà thơ nổi tiếng của làng cảnh Việt Nam

Đề bài: Đánh giá bài thơ Thu điếu để chứng minh: Nguyễn Khuyến là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam

Đánh giá bài thơ Thu điếu để chứng minh: Nguyễn Khuyến là nhà thơ tiêu biểu của làng cảnh Việt Nam

I. Bố cục Phân tích bài thơ Thu điếu để chứng minh: Nguyễn Khuyến là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam (Tiêu chuẩn)

Trình bày giới thiệu về bài thơ 'Thu điếu' của Nguyễn Khuyến.

2. Phần chính

- Tác giả quan sát cảnh thu ở làng quê qua những gì gần gũi nhất:
+ Đồng cỏ thu
+ Sóng nước biếc biển
+ Lá vàng rụng
+ Tầng mây mỏng manh
+ Đường làng trải trên bức tranh tự nhiên

- Cảnh vật hiển hiện sự dịu dàng và đặc trưng của mùa thu làng quê:
+ Màu sắc: Nhẹ nhàng, màu xanh ngọc, biếc biển
+ Nét vẽ: Nheo mắt, thoáng chút sóng lợng... (Tiếp theo)

>> Xem chi tiết Bố cục Phân tích bài thơ Thu điếu để chứng minh: Nguyễn Khuyến là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam tại đây.

II. Bài mẫu Phân tích bài thơ Thu điếu để chứng minh: Nguyễn Khuyến là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam (Chuẩn)

Nếu mùa thu trong thơ hiện đại mang hương thơm của hương ổi 'hòa vào làn gió nhẹ' (Hữu Thỉnh), có 'gió thu mang hương cốm mới' (Nguyễn Đình Thi) thì trong thơ trung đại tồn tại một mùa thu yên bình nhưng lại mang theo nỗi buồn. Đó chính là mùa thu trong thơ của Nguyễn Khuyến. Cùng với 'Thu vịnh' và 'Thu ẩm', 'Thu điếu' đã làm cho Nguyễn Khuyến trở thành 'nhà thơ của làng cảnh Việt Nam' (Xuân Diệu).

Mùa thu như một cô gái dịu dàng, nhẹ nhàng gõ cửa nhà thơ một cách tự nhiên và thân thuộc nhất. Nguyễn Khuyến cảm nhận mùa thu bằng ánh mắt nhạy bén:

'Ao thu lạnh lẽo, nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo'

Mùa thu bắt đầu với làn gió nhẹ, tạo cảm giác se lạnh cho con người. Có lẽ tác giả cảm nhận được sự lạnh lẽo của ao thu ở vùng quê Bắc Bộ? Ao thu 'trong veo' khiến ta như thấu hiểu bản thân qua tấm gương nước. Trong bức tranh yên bình đó, chiếc thuyền câu trở thành điểm nhấn cho ao thu. Tuy nhiên, điểm nhấn đó không đủ mạnh mẽ để làm thay đổi sự tĩnh lặng ban đầu của không gian vì chiếc thuyền câu quá nhỏ bé. Nó 'bé tẻo teo', bé đến mức không đáng kể để nhắc đến hay thấy rõ. Hai câu thơ mở đầu đã sử dụng vần chân 'eo' tạo nên ấn tượng thu nhỏ, khiến bức tranh mùa thu trở nên yên bình, nhỏ bé hơn.

Không thể bỏ qua sóng nước và những chú cá sống dưới mặt nước khi nói về ao thu:

'Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo'.

Ở đây có sự chuyển động của sóng, nhưng sóng chỉ 'hơi gợn tí', cũng như sự chuyển động của lá chỉ là 'khẽ đưa vèo'. Bạn đọc có thể tưởng tượng sóng nhẹ nhàng trôi lăn trên mặt ao và những chiếc lá vàng buồn bã khi nói lời chia tay với cành cây, theo làn gió mang đi nơi khác. Bức tranh mùa thu trở nên thanh bình hơn khi không có sự chuyển động nào đủ mạnh mẽ để con người cảm nhận rõ sự thay đổi.

Trong hai câu thơ kế tiếp, nhà thơ hướng tầm nhìn lên bầu trời rộng lớn để đón nhận vẻ đẹp của trời thu:

'Tầng mây trôi nhẹ trên bầu trời xanh ngắt
Ngõ trúc vắng vẻ, quanh co như tiếc nuối'

Nếu nước ao thu 'trong veo', thì bầu trời thu 'xanh ngắt'. Tầng mây lửng lơ trôi nhẹ nhàng như đang uốn éo, có vẻ tiếc nuối điều gì. Không gian yên bình lại trở nên cô đơn hơn khi ngõ trúc quanh co không có bóng dáng khách qua lại. Cảnh vật thanh mảnh, dịu dàng nhưng cũng mang theo chút nỗi buồn. Bức tranh thu ở làng quê chỉ có một nhân vật duy nhất hiện diện - tác giả, một ông lão đang lặng lẽ buông cần:

'Tựa gối ôm cần lâu mà không thấy cá đớp động dưới chân bèo'

Nguyễn Khuyến được gọi là nhà thơ vùng quê, của nông thôn Việt Nam. Để chứng minh điều này, ngoài bài viết Đánh giá bài thơ Thu điếu để minh họa: Nguyễn Khuyến - nhà thơ của quê hương Việt Nam được lựa chọn từ những bài luận hay lớp 11, các bạn cũng có thể tham khảo thêm một số bài viết nổi bật khác như: Hình tượng Nguyễn Khuyến qua bài thơ Câu cá mùa thu, Đánh giá bài thơ Thu điếu (Câu cá mùa thu) của Nguyễn Khuyến, Phân tích tâm lý Nguyễn Khuyến qua Thu điếu, Phân tích hình ảnh mùa thu trong 3 bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến.