Đánh giá đoạn trích Sau giây phút ly biệt (Chinh phụ ngâm khúc)

Đề bài: Đánh giá đoạn trích Sau giây phút ly biệt (Chinh phụ ngâm khúc)

Đánh giá đoạn trích Sau giây phút ly biệt (Chinh phụ ngâm khúc)
 

I. Kết cấu Phân tích đoạn trích Sau giây phút ly biệt (Chinh phụ ngâm khúc)

1. Khai mạc

- Giới thiệu chung về tác giả Đặng Trần Côn và người dịch Đoàn Thị Điểm
- Tổng quan về đoạn trích 'Chinh phụ ngâm' (ngữ cảnh sáng tác, tổng quan về giá trị của tác phẩm,...)

2. Phần chính

a. Bốn câu thơ đầu
- Sử dụng cặp từ ngữ xưng hô "chàng" - "thiếp" tác giả đã cho thấy cuộc sống sum vầy, hạnh phúc của đôi vợ chồng trẻ
- Hình ảnh đối lập "chàng đi" - "thiếp về", hai con người đi về hai ngả, câu thơ vang lên một nỗi niềm xót xa, đau đớn đến khôn nguôi.
-Hình ảnh "cõi xa mưa gió" phải chăng đã làm hiện lên hình ảnh chiến tranh với biết bao khốc liệt, dữ dội, tàn ác, ngày ra đi không biết bao giờ trở về.
- Hình ảnh "buồng cũ chiếu chăn" gợi lên không gian yêu thương xưa cũ nay trở nên cô quạnh, lẻ loi, đơn côi
→ Bốn câu thơ đầu với việc sử dụng hàng loạt các hình ảnh đối lập đã thể hiện một cách rõ nét nỗi buồn chia li da diết đến khôn nguôi.

b. Bốn câu thơ tiếp theo
- Hai địa danh của Trung Quốc - "Hàm Dương", "Tiêu Tương": tượng trưng cho sự xa xôi, cách trở.
- Nghệ thuật:
+ Sử dụng điệp ngữ "Tiêu Tương", "Hàm Dương"
+ Đảo ngữ
+ Biện pháp đối lập - "chàng ngoảnh lại", "thiếp trông sang".
→ Câu thơ trở nên thống thiết, não nùng và nỗi đau chia li như tăng lên gấp bội.

c. Bốn câu thơ còn lại
- Nghệ thuật đối lập, "trông lại" - "chẳng thấy", "chàng" - "thiếp" cùng việc sử dụng thành công nghệ thuật điệp ngữ vòng - "thấy", "ngàn dâu" đã diễn tả một cách rõ nét nỗi buồn li biệt của chủ thể trữ tình
- Câu hỏi tu từ khép lại đoạn trích
→ Nỗi buồn đau ấy đã kết lại thành một khối sầu thương trĩu nặng trong nỗi lòng của chủ thể trữ tình.

3. Phần kết luận

Tổng hợp những đặc điểm nổi bật về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích, đồng thời chia sẻ cảm nhận cá nhân.

II. Mẫu bài văn Đánh giá đoạn trích Sau giây phút ly biệt (Chinh phụ ngâm khúc)

'Chinh phụ ngâm khúc' là một tác phẩm ngâm khúc tuyệt vời của Đặng Trần Côn, được nhiều người dịch ra chữ Nôm. Tác phẩm này biểu hiện một cách sâu sắc và rõ ràng nỗi nhớ thương, nỗi buồn của người vợ khi chồng ra trận. Có thể nói, đoạn trích 'Sau giây phút ly biệt' đã cho chúng ta trải nghiệm sâu sắc về tâm hồn của người vợ sau những phút chia tay với người chồng.

Bốn câu thơ mở đầu của đoạn trích tác phẩm tạo nên bức tranh đầy xúc cảm về sự chia li đau đớn của đôi vợ chồng.

Chàng bước vào cõi xa mưa gió
Thiếp trở về buồng cũ, chiếc chăn
Dõi theo bước chân xa cách ngăn
Lệ trào màu xanh trải ngàn núi xanh.

Bằng cách sử dụng cặp từ xưng hô 'chàng' - 'thiếp', tác giả đã phác họa cuộc sống ấm áp của đôi vợ chồng trẻ. Tiếp theo đó, tạo nên bức tranh chia li đau lòng với những hình ảnh đối lập 'chàng đi' - 'thiếp về', hai hình tượng hướng về hai phương, câu thơ truyền đạt nỗi xót xa, đau đớn sâu sắc. Hình ảnh 'cõi xa mưa gió' có lẽ là biểu tượng cho chiến tranh đầy khốc liệt, dữ dội, ngày ra đi không rõ bao giờ trở về. Thêm vào đó, 'buồng cũ chiếu chăn' làm nổi lên không gian yêu thương xưa giờ trở nên cô quạnh, lẻ loi, đơn côi đến tận cùng. Bốn câu thơ đầu với việc sử dụng hình ảnh đối lập thể hiện một cách rõ ràng nỗi đau chia li da diết.

Trái ngược với nỗi đau, bốn câu thơ tiếp theo của tác giả mang đến sự nhớ nhung, khắc khoải và nỗi buồn trở nên sâu sắc hơn.

Chốn Hàm Dương chàng vẫn quay lại
Bến Tiêu Tương thiếp nhìn ngóng bên kia
Bến Tiêu Tương, cách xa Hàm Dương
Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

Trong bốn câu thơ, tác giả nhắc đến hai địa danh Trung Quốc - 'Hàm Dương', 'Tiêu Tương', như là biểu tượng của sự xa xôi, cách trở. Sử dụng nghệ thuật điệp ngữ 'Tiêu Tương', 'Hàm Dương', đảo ngữ và đặc biệt là tiếp tục áp dụng biện pháp đối lập - 'chàng ngoảnh lại', 'thiếp trông sang', làm cho câu thơ trở nên sắc sảo, tinh tế, nỗi đau chia li như leo lên đỉnh điểm.

Cuối cùng, bốn câu thơ khép lại bài thơ, một lần nữa làm cho chúng ta cảm nhận sâu sắc và rõ ràng nỗi buồn, nỗi thương đau không ngừng trong tâm hồn người phụ nữ chinh phụ.

Cùng nhìn lại mà chẳng thấy gì cả
Thấy màu xanh rờn rợn nghìn dâu
Nghìn dâu màu xanh đậm một màu
Lòng chàng đau đớn, lòng thiếp ai sầu hơn ai?

Bốn câu thơ một lần nữa khéo léo sử dụng nghệ thuật đối lập, 'nhìn lại' - 'chẳng thấy', 'chàng' - 'thiếp' cùng với việc sử dụng nghệ thuật điệp ngữ vòng - 'nhìn thấy', 'ngàn dâu' tường thuật một cách sắc sảo nỗi buồn li biệt của người trữ tình. Dường như cả vũ trụ đang ôm trọn một gam màu xanh xa cách, của nỗi nhớ, nỗi buồn li biệt. Đặc biệt, câu hỏi cuối cùng tạo điểm nhấn mạnh về nỗi buồn li biệt, nỗi đau ấy đã hòa quyện thành một khối sầu thương nặng trong trái tim chủ thể trữ tình.

Tóm lại, đoạn trích 'Sau phút chia li' với lựa chọn từ ngữ tinh tế cùng với sự thành công của thủ pháp đối lập và nghệ thuật điệp ngữ, chân dung thành công nỗi buồn li biệt của người phụ nữ khi chồng ra trận. Điều này không chỉ là sự tố cáo về chiến tranh phi nghĩa mà còn là sự thấu hiểu sâu sắc về khát vọng hạnh phúc của người phụ nữ.

"""""-HẾT"""""---

Bên cạnh bài Phân tích đoạn trích Sau phút chia li (Chinh phụ ngâm khúc), các bạn có thể tham khảo thêm: Bi kịch của phụ nữ trong xã hội cũ qua đoạn trích Sau phút chia li, Cảm nhận khi đọc đoạn trích Sau phút chia li, Phân tích nỗi buồn chia li của người vợ trong Sau phút chia li, Vẻ đẹp ngôn từ của Sau phút chia li