Đánh giá Joker 2: Điên Có Đôi - Một cái nhìn châm biếm sắc sảo về xã hội

Joker 2: Folie à Deux (Joker 2: Điên Có Đôi) của Todd Phillips mỏng manh và gây tranh cãi, giống như chính nhân vật Arthur Fleck.

Joker 2: Folie à Deux (Joker 2: Điên Có Đôi) tiếp tục theo chân cuộc đời của Arthur Fleck và những ảo tưởng của anh, khi cơn hoang tưởng lắng xuống, chỉ còn lại sự đối diện với bóng ma Joker và cái chết.

Năm năm trước, bộ phim Joker (2019) với Joaquin Phoenix đã trở thành hiện tượng tại các rạp toàn cầu, mang đến cho khán giả một cái nhìn thú vị về một trong những phản diện vĩ đại nhất trong lịch sử comic và điện ảnh. Sự điên cuồng của một con người khốn khổ hay sự tha hóa nhân cách từ những dồn nén đã tạo nên Joker, và chính anh đã biến thành phố Gotham thành sân khấu phô bày những tăm tối ẩn giấu của con người.

Joker 2: Điên Có Đôi khởi đầu khi Arthur Fleck (Joaquin Phoenix) đang bị giam giữ tại Arkham, một nơi đầy ác mộng với những cai tù độc ác như Jackie Sullivan (Brendan Gleeson) và những buổi sáng đầy ám ảnh. Trong lần điều trị tâm thần đó, Arthur đã gặp Harleen Quinzel (Lady Gaga) – một người hâm mộ ám ảnh về Joker.

Luật sư của Arthur, Catherine Keener (Maryanne Stewart), thuyết phục anh vào vai một bệnh nhân tâm thần phân liệt để đổ tội cho nhân cách Joker trong phiên tòa sắp tới. Cuộc tình ảo tưởng của Arthur với Harleen Quinzel như một bản tình ca ngắn ngủi, làm ấm lòng cuộc sống đau khổ của anh, nhưng chính nó lại thúc đẩy Arthur Fleck từ bỏ danh tính Joker, trong khi bóng ma ấy chỉ chịu buông tha khi cái chết gõ cửa cuộc đời anh.

Joker 2: Điên Có Đôi được định hình là một bộ phim nhạc kịch, nhưng nó bao hàm nhiều chủ đề phong phú hơn: nhạc kịch, phim về tòa án, cuộc sống trong tù và thậm chí là một đoạn hoạt hình theo phong cách Looney Tunes. Phần hoạt hình mở đầu phim rất quan trọng, là chỉ dấu cho thông điệp chính của tác phẩm, đừng đến rạp trễ và bỏ lỡ chi tiết vô cùng quý giá này.

Mặc dù chưa có dấu hiệu cho thấy “vũ trụ Joker” sẽ mở rộng trong các bộ phim khác, nhưng Joker 2: Điên Có Đôi lại mang đến nhiều chỉ dấu thú vị. Rõ ràng nhất là nhân vật công tố viên Harvey Dent (Harry Lawtey) – hay còn gọi là Two Face – một phản diện nổi bật trong thế giới Batman với mối quan hệ phức tạp giữa thù hận và hợp tác với Joker. Tòa tháp Tập đoàn Wayne vẫn thuộc sở hữu của Thomas Wayne, và bi kịch mở đầu cho cuộc đời của Batman đang chờ đợi một Joker hoàn thiện.

Arkham lúc này được chia thành hai khu vực riêng biệt, với khu chăm sóc bệnh nhân tâm thần vẫn khá “tươi sáng” so với khu giam giữ chưa biến thành bệnh viện tâm thần Arkham điên dại. Harleen Quinzel và những quả bom mà cô ta tạo ra hứa hẹn sẽ khiến Gotham rơi vào tình trạng kinh hoàng hơn nữa trong tương lai. Đáng chú ý nhất là kẻ tự dùng dao rạch miệng mình ở cuối phim, mà ai cũng có thể đoán ra được. Thực sự còn rất nhiều câu chuyện để khai thác trong các phần tiếp theo.

Joaquin Phoenix vẫn thể hiện một Arthur bất ổn, luôn chìm đắm trong thế giới ảo để tránh xa thực tại tàn nhẫn. Nam diễn viên có khả năng chuyển mình từ một Arthur cô đơn, dễ tổn thương sang một Joker điên dại, đầy đe dọa, với những lúc mỏng manh dễ vỡ và tàn độc đến bất ngờ.

Lady Gaga mang đến một màn hóa thân ấn tượng, Harleen Quinzel chơi đùa với Arthur và lôi kéo anh vào một câu chuyện hoang tưởng, gieo hy vọng rồi tàn nhẫn chặt đứt nó.

Nếu ở phần 1, đạo diễn Todd Phillips đã lựa chọn phong cách điện ảnh thập niên 70, lấy cảm hứng từ cách kể chuyện của Martin Scorsese, thì trong Joker 2: Điên Có Đôi, ông lại chọn phong cách “The Band Wagon” – một chuỗi bài hát về những buổi diễu hành – để làm nổi bật đám đông cuồng nhiệt đang lợi dụng Joker nhằm xây dựng một phong trào vô chính phủ lật đổ trật tự xã hội cũ ở Gotham.

Bên cạnh những bài hát nổi tiếng của The Band Wagon từ thập niên 50, đạo diễn âm nhạc Hildur Guðnadóttir cũng đã làm mới một loạt bài hit quen thuộc và viết lại lời cho các bài hát nổi tiếng như Mamma Mia, Moulin Rouge... Những ca khúc được sáng tác riêng cho hai diễn viên chính trình bày trong các phân đoạn nhạc kịch cũng được đầu tư rất kỹ lưỡng, làm nổi bật thêm sự điên loạn của cả hai.

Tất cả các phân đoạn nhạc kịch (trừ bài hát tỏ tình của Arthur dành cho Harleen trên truyền hình) đều diễn ra trong những ảo tưởng của Arthur và mọi thứ đều kết thúc bằng sự cuồng nhiệt và bạo lực. Đám đông bên ngoài chỉ muốn hắn chìm đắm trong hình ảnh Joker; chỉ khi hắn giữ được danh tính đó, họ mới tôn vinh hắn, vì hắn dám làm những điều mà họ chưa từng dám làm.

Khi hắn khao khát trở lại với cuộc sống của Arthur Fleck, thì tiếng chuông báo tử cũng vang lên. Harleen Quinzel là biểu tượng rõ nét nhất của đám đông cuồng tín bên ngoài tòa án, và quả bom là tín hiệu không thể chối cãi rằng Gotham đã chính thức bước vào thời kỳ u tối.

Joker 2: Điên Có Đôi nhận nhiều phản hồi khác nhau về việc mô tả tội ác và con đường dẫn đến một xã hội vô chính phủ, trở thành một bản tự truyện bi kịch hóa cuộc đời Arthur thay vì giúp khán giả hiểu rõ hơn về cơn sóng tội phạm mà Joker khơi dậy. Điều này có thể xuất phát từ áp lực từ giới chính trị và phê bình điện ảnh sau khi phần 1 ra mắt. Họ không muốn thấy Joker 2 “khuyến khích bạo lực”, và việc mất đi yếu tố khiến khán giả thán phục có thể đã ảnh hưởng đến sức sáng tạo.

Lựa chọn nhạc kịch làm chủ đề chính cho Joker 2: Điên Có Đôi bộc lộ nhiều điểm yếu, vì đây không phải là thế mạnh của đạo diễn và khó phù hợp với tệp khán giả chủ yếu của dòng phim này. Dù những phân đoạn nhạc kịch thực sự rất chất lượng và chứa đựng nhiều ẩn ý, nhưng nếu quá nhiều sẽ dẫn đến cảm giác nhàm chán và gây khó khăn cho khán giả trong việc hiểu rõ thông điệp mà các nhà làm phim muốn truyền tải.

Thiếu đi những cảnh bạo lực gây sốc như mong đợi (nếu không tính đến những ảo tưởng trong đầu Arthur khi thể hiện nhạc kịch), người xem hoàn toàn bị cuốn vào bi kịch của một người đàn ông gục ngã trong một thế giới chỉ chú trọng đến những tin tức giật gân. Lời bài hát “The Clown with his pants falling down… That’s entertainment.” phản ánh rằng họ không quan tâm đến số phận hay bi kịch cá nhân của Arthur Fleck, mà chỉ chăm chăm vào ảo tưởng của Joker khiến họ hứng thú và… bạo lực mang đến cho họ sự giải trí.

Thay vì trực tiếp thể hiện sự suy đồi đang nhấn chìm Gotham, Joker 2: Folie à Deux (Joker 2: Điên Có Đôi) lại châm biếm xã hội một cách tinh tế hơn, nhưng có lẽ vì quá sâu sắc nên ít ai có thể hiểu thấu. Tác phẩm của Todd Phillips mang trong mình sự mong manh và đầy tranh cãi, giống như chính nhân vật Arthur Fleck vậy!