Đề bài: Cảm nhận về nhân vật ông lái đò và bình luận về ý kiến: 'Ông lái đò là một nghệ sĩ tài hoa'. Ngoài ra, đánh giá ý kiến phản đối: 'Ông lái đò chỉ là một người lao động bình thường'.
Phần 1: Từ cảm nhận về nhân vật ông lái đò, hãy nhận xét về những quan điểm sau
Phần 2: Mẫu văn bản Từ cảm nhận về nhân vật ông lái đò, hãy bình luận những ý kiến sau
Mẫu bài viết:
Với mỗi người Việt Nam, tác phẩm của Nguyễn Tuân trở nên gần gũi và quen thuộc khi nói về tâm hồn đất nước và quê hương. Bài viết 'Người lái đò sông Đà' không chỉ là một hành trình tìm về Tây Bắc mà còn là tác phẩm tuyệt vời, đánh bại thời gian. Hình ảnh sông Đà hùng vĩ và người lái đò can trường, dũng cảm được Nguyễn Tuân mô tả chi tiết, với cuộc sống khó khăn nhưng đầy ý nghĩa. Có người cho rằng 'Ông lái đò là một nghệ sĩ tài hoa', nhìn nhận sự xuất sắc trong nghệ thuật lái đò, trong khi có người khác lại nhấn mạnh 'Ông lái đò chỉ là một người lao động bình thường'. Theo tôi, hình tượng ông lái đò không thể giới hạn trong một quan điểm cụ thể. Ông vừa là nghệ sĩ tài hoa, vừa là người lao động chăm chỉ, tận tụy. Đó chính là sức mạnh và độ đa chiều của hình tượng ông lái đò trong tác phẩm của Nguyễn Tuân.
Với quan điểm rằng 'Ông lái đò thực sự là một nghệ sĩ tài hoa', nghệ sĩ tài hoa được định nghĩa là những cá nhân nhạy bén, khám phá những điều mới lạ và độc đáo trong từng khía cạnh. Khi nhắc đến nghệ sĩ, chúng ta thường liên tưởng đến các lĩnh vực đòi hỏi sự sáng tạo về cảm xúc như điện ảnh, âm nhạc, hội họa,... Nguyễn Tuân, một nghệ sĩ, luôn mong muốn khám phá sâu hơn vào bản chất tài năng nghệ sĩ tồn tại trong mỗi con người. Trên hình ảnh của ông lái đò, tài năng nghệ sĩ được thể hiện qua sự thành thạo, tinh tế đỉnh cao trong nghề, đặc biệt là sự ẩn sau đó là một thế giới tâm hồn phong phú, đam mê thử thách và khao khát khám phá cái mới của một nghệ sĩ.
Trước hết, hãy phân tích hình tượng của ông lái đò với vai trò là một người lao động bình thường; điều này tuyệt đối không thể bàn cãi. Hãy tưởng tượng với dòng sông Đà hung dữ và mãnh liệt, những vách đá, đá phủ khắp nơi, sẵn sàng hấp thụ bất kỳ ai đi qua. Một ông lão ở độ tuổi cao, gần với đất và xa trời, chèo đò đi dạo trên dòng sông là điều không thể xảy ra, vì ông lái đò phải làm công việc nguy hiểm này để kiếm sống. Ông được sinh ra và lớn lên bên bờ sông Đà, từ nhỏ, cuộc đời ông đã liên kết với miền sông nước dữ dội, đi theo bước cha anh ông để buôn bán trong nghề chèo đò khó khăn này. Mô tả chi tiết về hình dáng một người lao động gian khổ, với vóc dáng bền bỉ, cơ thể mùi mặn sông, đều thể hiện rõ 'tay lêu nghêu như cái sào, chân khuỳnh ra như kẹp lấy một cái bánh lái tưởng tượng, giọng nói ào ào như thác lũ sông Đà, nhìn xa như ngắm về một bến xa...'.
Việc lái đò và chuyển hàng không chỉ là công việc thông thường mà còn trở thành cuộc sống quen thuộc của họ. 'Cuộc sống của họ là một cuộc chiến với dòng sông Đà hung dữ, mỗi ngày đều phải đối mặt với những thác nước,...', ông lái đò không bao giờ tự hào hay nói nhiều về những cuộc vượt thác khó khăn, bởi 'đó cũng không phải là điều đáng nhớ'. Sau khi vượt qua sông Đà, những người lái đò trở lại cuộc sống bình thường, giản dị, 'nướng ống cơm lam, thảo luận về cá, về những đám cá anh vũ, cá dầm xanh, về những cái hang cá hầm mùa khô nổ như mìn bộc phá cá túa ra tràn đầy ruộng...', cuộc sống tiếp diễn hàng chục năm như thế, bởi cuối cùng đều là những người lao động, công việc lái đò cũng không kém phần gian khổ so với nhiều nghề khác, cũng là cách họ kiếm sống.
Nói về chất nghệ sĩ tài hoa của ông lái đò, có nhiều điểm để khám phá hơn. Xung quanh công việc hàng ngày của mình, Nguyễn Tuân đã sáng tạo và phát triển hình tượng người lái đò nghệ sĩ tài hoa, viết lên những bản hùng ca lao động đẹp mắt, trang nghiêm trên dòng sông Đà dữ dội. Chất tài hoa nghệ sĩ của ông trong nghề nghiệp được thể hiện qua bản chất ham muốn chiến đấu, sẵn sàng khám phá thách thức, hơn là cuộc sống yên bình. Ông nói, 'Chạy thuyền trên khúc sông không có thác nó dễ dạy, chân tay dễ buồn ngủ'.
Với thân hình già nua, ông lái đò trở nên như một tượng điêu khắc của tâm hồn trẻ trung, đầy năng lượng, công việc lái đò không chỉ là trách nhiệm mà còn là đam mê, niềm vui sống giống như một họa sĩ sáng tạo, hay nhà văn tài năng. Trong tâm trí của ông lái đò, sông Đà như một bản trường ca dữ dội và hùng vĩ, ông là người nghệ sĩ chân chính đã tận tâm nghiên cứu, lật lại không biết bao lần đến mức thuộc lòng, thuộc đến từng dấu chấm câu, dấu chấm than và cả những đoạn xuống dòng. Nguyễn Tuân tinh tế mô tả sự nghiêm túc và tỉ mẩn bằng từ ngữ 'đóng đanh vào lòng'.
Các cuộc vượt thác cam go khẳng định sự tài hoa nghệ sĩ của ông lái đò, một 'tay lái ra hoa' với những tên gọi như 'trùng vi thạch trận'1,2,3, cùng những cửa sinh, cửa tử đầy nghệ thuật. Mặc dù đầy khó khăn, ông lái đò vẫn vượt qua mỗi cửa ải với tinh thần kiên cường và sự hiểu biết sâu sắc về sông nước. Ở trùng vi thạch trận đầu tiên, ông phải đối mặt với những đòn hiểm của sông Đà, nhưng tinh thần kiên cường không cho phép ông chùn bước. Ông vượt qua cửa tử thứ hai bằng cách mặc kệ những thay đổi chiến thuật của sông, như một ca sĩ kỳ cựu biết điều trong âm nhạc.
Ở cửa tử thứ hai, sông Đà thay đổi chiến thuật, nhưng với sự hiểu biết tuyệt vời, ông lái đò như ca sĩ kỳ cựu biết làm thế nào để hát bài hát thành công. Cửa tử thứ ba có vẻ khó khăn với nhiều rắc rối, nhưng với bàn tay lái điệu nghệ, ông lái đò vượt qua một cách tinh tế như việc vẽ một đường trước đôi mắt giận dữ của sông Đà. Cuối cùng, hình tượng ông lái đò được Nguyễn Tuân xây dựng với nhiều góc nhìn, từ người nghệ sĩ tài hoa đến chiến sĩ can trường, cùng với góc nhìn về người lao động giản dị để làm nổi bật cái chất tài hoa nghệ sĩ của ông.
Chung quy lại, hình tượng ông lái đò trong tác phẩm của Nguyễn Tuân thể hiện nhiều khía cạnh, từ người nghệ sĩ tài hoa đến chiến sĩ can trường. Ngoài ra, góc nhìn về con người lao động giản dị được khai thác, làm nổi bật cái chất tài hoa nghệ sĩ của ông lái đò.
