Buzz
Moments of Creative People tập trung vào việc lựa chọn trong công việc sáng tạo cũng như cuộc sống hàng ngày. Sách dựa trên phương pháp “Danh Sách Việc-Đừng-Làm”: Bạn từ chối một việc để có thêm thời gian cho những việc khác. Loại bỏ những việc không quan trọng giúp bạn tập trung hơn vào những việc quan trọng.
Moments of Creative People không phải là phương pháp lập kế hoạch theo giờ, mà là cách giúp bạn xác định con đường muốn đi, ngay cả khi mục tiêu chưa hoàn toàn rõ ràng. Bạn thực hiện một số bài kiểm tra nhanh để tìm ra con đường phù hợp nhất với mình. Điều này có vẻ mơ hồ nhưng sẽ được làm rõ hơn trong từng chương của cuốn sách.
Bản thảo ban đầu của cuốn sách này dài hơn 45.000 từ. Tuy nhiên, theo thỏa thuận giữa tôi và nhà xuất bản, nó chỉ được phép dài 22.000 từ. Đó là lý do tôi phải cắt bớt hơn một nửa nội dung. Dựa trên phản hồi, tôi cắt bỏ những phần không liên quan trực tiếp đến quản lý thời gian. Nếu không bị giới hạn từ, tôi có lẽ sẽ không cắt bỏ những phần đó. Có thể giới hạn từ đã cứu lấy cuốn sách này (hoặc nếu không, vợ tôi xứng đáng nhận lời khen vì công việc biên tập xuất sắc).
Phương Pháp Danh Sách Việc-Đừng-Làm
Phương pháp danh sách Việc-Đừng-Làm dựa trên quan niệm rằng bạn không thể, và cũng không nên làm hết mọi việc. Thường ta nghĩ “bận rộn” là bí quyết thành công và để thành công, cần phải làm nhiều việc. Nhưng người càng ôm đồm nhiều việc thì cuối cùng càng không hoàn thành được nhiều. Vì vậy, cách tiếp cận này không hiệu quả. Tốt hơn là bạn nên chọn làm một số việc mình làm tốt và bỏ qua những việc còn lại, dù có thú vị. Quyết định này giúp bạn cảm thấy bình yên, vì não bộ sẽ không còn liên tục nhắc nhở bạn về “công việc dang dở” cần làm. Những cảm giác không thoải mái sẽ tan biến.
“Công Việc Cần Làm” là gì? Đó là các nhiệm vụ nhỏ trong một dự án lớn, có thể là việc gia đình, bạn bè, công việc,... những nhiệm vụ nhỏ đó lại được chia thành các phần nhỏ hơn và ngày càng phân nhánh thêm - giống như một cái cây lớn. Danh sách công việc càng dài, bạn càng phải làm nhiều việc và càng có nguy cơ không hoàn thành các nhiệm vụ đó. Vì vậy, giới hạn tối đa số lượng công việc cần làm là rất quan trọng. Hãy đánh giá xem công việc nào thật sự giúp bạn hoàn thành dự án. Chọn ra ba công việc và chuyển những công việc còn lại sang Danh sách Việc-Đừng-Làm. Bạn sẽ không làm những công việc đó ngay bây giờ nên không cần phải quan tâm đến chúng nữa. Bạn có thể cảm thấy tiếc, nhưng bạn sẽ có nhiều thời gian hơn để tập trung vào những công việc mình đã chọn làm.
Việc đưa ra lựa chọn giúp bạn hiểu bản thân hơn. Nếu chỉ chọn ra ba công việc để làm, bạn sẽ tự động có cái nhìn rõ ràng về điều quan trọng và không quan trọng đối với bạn. Điều đó đúng với cả quyết định lớn trong cuộc sống lẫn quyết định nhỏ hơn ở cấp độ dự án.
Thông minh là một món quà, tử tế là một lựa chọn. Nhận quà thì dễ, đưa ra lựa chọn mới khó. - Jeff Bezos
Cuộc Sống: Lập Kế Hoạch Cuộc Đời
Nhiều nghiên cứu đã được tiến hành để xem con người tiếc nuối điều gì vào cuối đời. Hóa ra mọi người đặc biệt tiếc nuối những việc họ đã không làm. Một khảo sát ở Mỹ còn cho thấy 70% số người lao động ở Mỹ - hơn 108 triệu người - thức dậy mỗi sáng và không hề hào hứng với công việc mình sắp làm trong ngày. Bạn đâu muốn là một trong số họ phải không?
Những người sáng tạo thích làm nhiều việc khác nhau và họ thường làm khá tốt những việc đó. Tuy nhiên, nếu tiếp tục tất cả những việc đó, bạn sẽ chỉ dừng lại ở mức khá tốt và không bao giờ làm xuất sắc việc nào. Quan trọng là bạn phải biết mình giỏi và không giỏi việc gì, hay nói theo cách của Warren Buffett, bạn phải hiểu rõ Vòng tròn Năng lực của mình. Những việc nằm trong vòng tròn là việc bạn thích, bạn có thể làm xuất sắc việc đó.
Bạn hiểu rõ về Vòng tròn Năng lực của mình như thế nào?
Đó chính là Vòng tròn năng lực của bạn.
phương pháp chồng lớp:
Kết quả của bài tập trên cho thấy bạn sẽ trở thành người như thế nào nếu làm những việc mình đam mê. Mảng chồng lớp của các vòng tròn là phần thú vị nhất. Tại đó, hai đặc điểm hợp lại và tạo thành một tổ hợp độc đáo - một điểm đặc biệt về con người bạn. Tất nhiên bạn cũng có thể thực hiện bài tập này cho những điểm yếu nhất. Kết quả của bài tập đó có thể cung cấp cho bạn những thông tin thú vị.
Ba bước lập kế hoạch cuộc sống
Giờ là lúc đặt ra kế hoạch chinh phục mục tiêu. Kế hoạch đó khá đơn giản: làm thế nào để đi từ A đến B?
Khởi đầu từ vị trí kết thúc
Bạn đã biết mục tiêu của mình, đó là thực hiện những gì bạn yêu thích và trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình. Vậy là bạn đã có mục tiêu và hướng đi. Bạn không cần phải đặt ra một lộ trình cụ thể từ trước. Tuy nhiên, khi đối diện với những quyết định, bạn phải biết liệu nên đi thẳng, rẽ trái hay rẽ phải.
Bạn đang ở đâu?
“Bằng cách hiểu rõ bản thân” - đó chính là điểm quan trọng. Bạn cần nhận biết rõ vị trí hiện tại của mình để có thể xác định chiến lược phù hợp.
Lập kế hoạch
Lấy một tờ giấy, đặt nó ngang trước mặt và chia thành ba cột. Ghi “Mục tiêu” ở đầu cột bên phải và “Vị trí hiện tại” ở đầu cột bên trái. Tạm thời để cột giữa trống. Viết ra ba việc quan trọng nhất bạn muốn làm ở cột bên phải. Trong cột bên trái, viết ra những gì bạn đang làm hiện tại. Làm thế nào để kết nối hai cột này? Chính là thông qua cột giữa. Viết “Chiến lược” ở đầu cột này. Ghi vào cột giữa cách bạn sẽ đi từ cột bên trái (“vị trí hiện tại”) đến cột bên phải (“mục tiêu”). Bạn cần thay đổi gì để đạt được mục tiêu? Đặc điểm cá nhân của bạn ảnh hưởng như thế nào đến việc này? Bạn nên và không nên làm gì? Bạn cần tập trung vào điều gì?
Nếu bạn biết mình đang ở đâu và muốn đến đâu, phần ở giữa chỉ là bài tập điền vào chỗ trống đơn giản. Đó sẽ là kế hoạch của bạn, nhưng đừng lập kế hoạch quá cứng nhắc. Suy cho cùng, không gì dễ thay đổi bằng con người. Vì vậy, hãy chừa chỗ để điều chỉnh lộ trình của mình.
Công việc: Tạo thói quen làm việc
Hãy làm việc một cách nghiêm túc, nhưng đừng quá chú trọng vào công việc. Bạn nên tìm sự cân bằng. Nếu bạn không thể kiểm soát tình hình, hãy chấp nhận và buông bỏ. Ngày mai sẽ là một ngày mới. Dù làm gì, hãy đảm bảo bạn đang tận hưởng công việc của mình.
Không ngừng học hỏi, thất bại là một phần của quá trình
Nếu mỗi ngày bạn chỉ làm những việc bạn đã giỏi, sớm muộn bạn sẽ cảm thấy chán chường. Công việc sẽ trở thành một nhiệm vụ lặp lại, điều đó không phải là mục tiêu chúng ta hướng đến. Mọi thứ trở nên thú vị hơn khi bạn có thể phát triển bản thân. Điều đó giúp bạn nhìn nhận công việc từ một góc độ mới mẻ. Duy nhất cách để học là từ sai lầm. Bạn phạm sai lầm khi xác định giới hạn bản thân: việc nào bạn vẫn có thể làm và việc nào vượt quá khả năng. Nếu mắc sai lầm, bạn có thể phân tích nguyên nhân và học cách cải thiện. Việc đó có thể tốn thời gian, nhưng nó giúp bạn nâng cao bản thân và làm việc hiệu quả hơn.
Chất lượng so với thời hạn chính xác
Yếu tố nào quan trọng hơn? Hoàn thành công việc đúng hạn hay đảm bảo chất lượng công việc cao nhất có thể? Tất nhiên là cả hai. Nhưng đôi khi bạn phải chọn một trong hai. Có những lúc bạn không có đủ thời gian để đạt được chất lượng mong muốn. Điều đó thật đáng tiếc, nhưng bạn không thể làm gì khác được. Chất lượng công việc của bạn đạt mức chấp nhận được nhưng không phải tốt nhất. Hoặc bạn cố gắng kéo dài thời hạn và khiến mọi người phải chờ đợi. Tùy thuộc vào bạn chọn.
Tôi đi làm mỗi buổi sáng với tâm trạng học hỏi những điều mới mẻ. Bạn nên nhìn mọi vấn đề với tư duy, “Mình có thể học được gì qua việc này?”. Nếu bạn nghĩ mình chẳng học được gì, hãy bỏ qua chuyện đó đi. - Milton Glaser
Dự án: Loại bỏ công việc dư thừa
Bạn biết mình muốn gì và đã có một kế hoạch chưa? Trong phần cuối này, tác giả sẽ giúp bạn thực hiện dự án hiệu quả hơn bằng cách loại bỏ nhiều công việc nhất có thể, từ đó tăng khả năng thành công của dự án. Quan trọng là bạn phải quyết định mình sẽ thực hiện - và không thực hiện bất kỳ dự án nào.
Sơ đồ quyết định công việc cần làm và công việc đừng làm
Ngày xưa, người sáng tạo chủ yếu là thợ thủ công làm theo yêu cầu. Ngày nay, ngày càng nhiều người sáng tạo trở thành doanh nhân. Họ bắt đầu thực hiện các dự án riêng thay vì chờ đợi được giao việc. Các dự án cá nhân này không chỉ mang lại nguồn thu nhập trực tiếp mà còn là cách để giới thiệu sản phẩm cho khách hàng tiềm năng. Để quyết định có nên nhận một dự án hay không, hãy trả lời những câu hỏi sau. Nếu bạn trả lời không cho bất kỳ câu hỏi nào, hãy đưa dự án đó vào Danh Sách Việc-Đừng-Làm, dù dự án đó có thú vị. Nguyên tắc này cũng áp dụng cho cả dự án bạn tự khởi xướng lẫn những kế hoạch mà bạn được mời tham gia.
Bạn tin vào dự án không?
Điều đó có nghĩa là bạn phải đặt ra hai câu hỏi: 1 - Bạn có tin vào khả năng thành công của dự án không? Và 2 - Bạn có cam kết hoàn toàn với dự án không? Nếu không có lợi ích từ dự án và sản phẩm bạn tạo ra không được ai sử dụng hoặc quan tâm, bạn vẫn sẽ tiếp tục làm chứ? Nếu câu trả lời là “có”, hãy tiếp tục. Nếu câu trả lời là không, bạn có thể đưa ý tưởng này vào Danh Sách Việc-Đừng-Làm ngay cả khi chưa bắt đầu dự án.
Dự án có phù hợp với hashtag của bạn không?
Hãy xác định hashtag của bạn - “nhãn dán” mà bạn có thể gắn vào mọi việc bạn làm. Ghi tên dự án và hashtag của bạn dưới đây. Dự án và hashtag của bạn có phù hợp không? Nếu có, hãy tiếp tục dự án.
Bạn có cần đến/sử dụng nó không?
Dù bạn có tin vào dự án của mình hay không, liệu bạn sẽ sử dụng sản phẩm mình tạo ra không? Tùy thuộc vào loại sản phẩm bạn đang phát triển, liệu bạn có muốn đọc, nhìn thấy, chạm vào, hoặc nghe nó không? Nếu bạn không muốn sử dụng nó, làm sao bạn kỳ vọng người khác sẽ làm điều đó?
Bạn có thời gian để thực hiện dự án không?
Thật phi lý khi bắt đầu một dự án mà bạn không có đủ thời gian để dành cho nó. Cuối cùng, dự án đó sẽ chỉ là một trong danh sách việc cần làm và trong tâm trí bạn, chứ không bao giờ được thực hiện. Bạn sẽ không bao giờ hoàn thành dự án đó, điều này có thể làm bạn cảm thấy thất vọng và mất niềm tin. Bạn chỉ có ít thời gian cho dự án? Nếu vậy, hãy tự hỏi liệu bạn thực sự muốn thực hiện hay không, vì dự án có thể sẽ hoàn thành rất trễ và thiếu tiến triển.
Bạn có thể tự thực hiện dự án không?
Bạn có khả năng thực hiện ý tưởng một mình không? Nếu có, hãy tiếp tục. Nếu không, liệu bạn có thể tập hợp những người có kỹ năng cần thiết, sẵn lòng dành thời gian và nhiệt huyết với dự án như bạn không? Nếu câu trả lời vẫn là “không”, bạn có thể thay đổi ý tưởng và dự án như thế nào để có thể thực hiện một mình?
Dự án của bạn có thị trường không (và đó là thị trường nào)?
Đây là một câu hỏi khó khăn. Để thực sự trả lời nó, quan trọng là bạn cần nhận biết rằng dự án của bạn sẽ dành cho ai khác ngoài chính bạn. Hãy suy nghĩ liệu họ có đánh giá cao những gì bạn sẽ tạo ra hay không?
Dự án có hấp dẫn không?
Câu hỏi cuối cùng này còn quan trọng hơn câu hỏi đầu tiên. Dù đam mê của bạn lớn đến đâu, dự án phù hợp với hashtag của bạn đến mức nào, cá nhân bạn cần sản phẩm này như thế nào, hay thị trường dành cho nó mở ra như thế nào, dự án của bạn vẫn cần phải thú vị. Nếu bạn không thể thưởng thức quá trình thực hiện dự án, bạn sẽ nhanh chóng rơi vào lối mòn. Lúc đó, dự án sẽ tiêu tốn rất nhiều thời gian và năng lượng của bạn. Tốt hơn hết, hãy tìm cách để luôn cảm thấy hứng thú và hạnh phúc trong những việc bạn làm.
Đừng bỏ lỡ những gì bạn thực sự muốn làm. Nếu có đam mê và cảm hứng, tôi tin rằng bạn sẽ không đi sai lầm. - Ella Fitzgerald
Lời kết
Khi bạn biết mình muốn điều gì, nhiều cánh cửa bất ngờ mở ra. Điều này không phải là sự ngẫu nhiên. Cuối cùng, với một phương hướng rõ ràng, bạn sẽ nhận thấy nhiều cơ hội mà nếu không biết mình muốn gì, bạn sẽ không nhận ra. Bạn cũng sẽ trở nên thành thạo hơn trong việc quyết định xem mình nắm bắt và bỏ lỡ cơ hội nào.
Tác giả: Hồng Dịu - Nhà Xuất Bản MyBook
