Có thể bạn không tin, nhưng thực tế là chúng ta đều sở hữu ít nhất một con bò, thậm chí là một đàn bò. Có hàng ngàn, thậm chí hàng vạn con bò đang chi phối, kìm hãm sức bật của chúng ta nhưng vẫn luôn được chúng ta bảo vệ. Nếu bạn muốn tạo ra bước tiến trong cuộc sống của mình, bạn cần phải loại bỏ hết những con bò ấy.
Camilo Cruz, Tiến Sĩ (tác giả của cuốn sách Ngày Xưa Có Con Bò…) là một nhà đào tạo doanh nghiệp, một chiến lược gia cuộc đời, và một diễn giả nổi tiếng. Trong số các công ty khách hàng nổi tiếng của ông có cả Goodyear, AT & T, 3M, Warner Lambert, Bell Labs, Coca-Cola, và Motorola. Với những buổi hội thảo đặc sắc của mình, Tiến Sĩ Cruz vẫn luôn thu hút sự chú ý của đông đảo khán giả và trở thành đề tài thảo luận trên khắp thế giới. Trong cuốn sách Ngày Xưa Có Con Bò…, tác giả sẽ chỉ ra cho chúng ta cách nhận diện và loại bỏ những “con bò” xấu xí đã kìm hãm sự thành công của mọi người.
Phân biệt những con bò không tốt
Cuốn sách bắt đầu bằng câu chuyện ngụ ngôn về một con bò. Ngày xưa, có một ông thầy giáo khôn ngoan, giàu kinh nghiệm muốn truyền đạt cho một trong số các học trò của mình bí quyết để sống một cuộc sống hạnh phúc và thịnh vượng. Ông tin rằng bài học đầu tiên là nên giải thích cho mọi người hiểu tại sao nhiều người chỉ sống một cuộc sống bình thường và tầm thường. Để dạy những bài học quan trọng đó, ông quyết định cùng với học trò của mình đi đến một ngôi làng nghèo khổ trong vùng. Ngay khi đến nơi, ông yêu cầu học trò tìm giúp mình một gia đình nghèo nhất trong vùng để họ ở qua đêm. Sáng hôm sau, trước khi bình minh kịp ló dạng, hai thầy trò lặng lẽ rời đi một cách thận trọng để không đánh thức ai khác. Tuy nhiên, trước khi rời khỏi làng, ông giáo đã giết chết con bò - vật quý giá nhất của gia đình nghèo kia. Điều kỳ lạ là một năm sau đó, khi hai thầy trò quay lại, ngôi nhà cũ đã được thay thế bằng một căn nhà xinh xắn. Rõ ràng là cái chết của con bò không phải là dấu chấm hết cho họ như học trò lo sợ, mà nó đã mở ra một cuộc sống mới với nhiều cơ hội tốt hơn.
Chúng ta ai cũng có những con bò trong cuộc sống của mình. Chúng ta mang trên vai gánh nặng của những niềm tin sai lầm, những lời biện hộ, nỗi sợ hãi và định kiến. Thật bi kịch khi tất cả những hạn chế mà chúng ta tự đặt ra đã trói buộc chúng ta vào một cuộc sống tầm thường.
Như các thói quen xấu khác, những “con bò” là những người bạn đồng hành im lặng. Chúng hiện diện một cách rất tinh vi, kéo dài tồn tại, và ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của chúng ta. Thường chúng ta tự biện minh cho những thói xấu của mình, phủ nhận sự không hài lòng với vị trí hiện tại, và thường giả vờ mình thực tế để tránh thất vọng. Nhiều khi chúng ta không thừa nhận mình đã cố gắng tạo ra những bẫy cho bản thân, mà thay vào đó coi đó như việc thiết lập mục tiêu có thể đạt được. Điều này khiến nhiều người khó tin rằng mình có bất kỳ “con bò” nào trong cuộc sống. Không phải tất cả “con bò” đều rõ ràng để ta nhận ra, nhiều trong số chúng tồn tại một cách âm thầm. Mỗi “con bò” đại diện cho một lời biện minh, một sự phủ nhận, một sự hợp lý hóa, một lời nói dối, và một niềm tin sai lầm đã hạn chế cuộc sống của chúng ta.

“Con bò” đến từ đâu?
Chúng ta không bao giờ có ý định – hoặc ít nhất là không tự nhận thức – rằng chúng ta sẽ dành cả cuộc đời để chăm sóc và nuôi dưỡng những “con bò” mà bố mẹ hoặc cuộc sống gửi gắm. Một trong những “con bò” phổ biến nhất là niềm tin “Tôi không giỏi cái đó”. Rất nhiều người tự đặt ra lời biện minh này tự động mỗi khi đối mặt với yêu cầu nào đó - ở trường học, ở nhà, hoặc tại nơi làm việc. Điều đáng lo ngại là họ thường nhận ra điểm yếu của mình một cách nhanh chóng mà không nhận ra hậu quả của nó. Chẳng hạn, họ có thể tự nhận mình không có khả năng, nhưng vẫn tin rằng họ có thể giỏi ở một lĩnh vực cụ thể. Do niềm tin đó, họ đánh mất nhiều tiềm năng và chấp nhận một phiên bản kém chất lượng của bản thân.
Một niềm tin sai lầm có thể phát sinh từ kí ức, nhưng nó không còn giá trị với cuộc sống hiện tại. Mọi niềm tin sai lầm mà chúng ta lưu trữ trong tiềm thức và hành động dựa trên chúng, đều là một dạng của tự kỷ ám thị. Thời gian trôi qua, những kỳ vọng tiêu cực này trở thành hiện thực. Điều này ngăn chặn chúng ta đạt được thành công.
Khi bạn 10 tuổi, thầy giáo lớp 5 đã yêu cầu bạn đọc một bài thơ trước lớp. Mặc dù bạn không làm tệ, nhưng thầy giáo và các bạn cười chế giễu bạn. Sự việc làm bạn cảm thấy khó chịu. Từ đó, bạn quyết định không bao giờ đứng trước đám đông để trở thành trò cười. Qua thời gian, bạn chấp nhận mình không phù hợp với việc nói trước đám đông. Điều này là do bạn cảm thấy mình không có năng khiếu cho việc đó.
Sau nhiều năm, “con bò” này đã phát triển và trở nên mạnh mẽ, và bạn chấp nhận rằng mình không có khả năng nói trước đám đông. Bạn kết luận rằng việc biết mình không phải là người duy nhất gặp khó khăn như vậy giúp bạn chấp nhận thất bại: “Thực ra, không phải tôi là người thất bại”, bạn tự nhủ. “Nói trước công chúng không phải là việc mọi người đều làm được.”
Khi đã đạt tuổi 40, 50, nếu ai đó yêu cầu bạn phát biểu về công ty hoặc trình bày về thành tựu của bộ phận bạn trong khoảng 10 phút, bạn sẽ ngay lập tức trả lời: “Nếu muốn tôi chuẩn bị một bài thuyết trình, tôi có thể tổ chức thông tin và soạn thảo bài, nhưng đừng bắt tôi phải phát biểu trước mọi người (kể cả một nhóm sáu người), vì tôi biết mình chỉ biết làm bể dĩa thôi.”
Trong cuộc sống hàng ngày, thường có người thích đưa ra lời khuyên cho người khác, đặc biệt là khi không được yêu cầu. Có nhiều 'con bò' đang hạn chế cuộc sống của chúng ta, thậm chí là do người khác truyền cho chúng ta. Đừng để mình trở thành nạn nhân của tác động tiêu cực từ người khác và cho phép họ gieo những niềm tin sai lầm vào tiềm thức, khiến hạn chế sự phát triển về thể chất, tinh thần và trí tuệ. Hãy cẩn thận với suy nghĩ tiêu cực, vì nó sẽ gieo mầm thói quen xấu. Và nếu nuôi dưỡng thói quen xấu, bạn sẽ gặt hái - chắc chắn là - một số phận bất hạnh.

Làm sao để loại bỏ 'con bò'?
Thực ra, những niềm tin sai lầm và lời biện hộ của chúng ta không tồn tại trong thực tế; chúng chỉ tồn tại trong đầu chúng ta. Dù có nhiều người cùng tin rằng một điều gì đó không thể, thì điều đó vẫn chưa trở thành sự thật. Hãy phân biệt rõ giữa niềm tin và hiện thực. Niềm tin không bao giờ đúng hay sai, chỉ là hạn chế và áp đặt. Điều quan trọng là xác định những niềm tin sai lầm đang hạn chế mình và thay thế chúng bằng những tư duy và niềm tin mang lại sức mạnh và tự tin.

Chúng ta có thể đã được lập trình để chấp nhận và sống với sự tầm thường. Điều quan trọng là quyết định không tiếp tục sống trong sự tầm thường, và nhận ra rằng dù đã được lập trình như vậy, chúng ta vẫn có khả năng đạt được điều phi thường. Chỉ cần mở rộng tư duy để chấp nhận sự thay đổi và phát triển. Nhận ra 'con bò' nào đang ngăn cản bạn và loại bỏ nó là bước đầu tiên để xây dựng một tương lai tốt đẹp - một cuộc sống không có bò!
Trong các cuộc gặp gỡ, khi tôi hỏi ai có thấy mình có 'con bò', một số người chấp nhận lỗi của mình một cách ngay thơ. Nhiều người nhận ra mà không muốn thừa nhận sự thiếu sót của mình; và thỉnh thoảng, một người sẽ nhấn mạnh vấn đề, không chỉ để phê phán mà còn để khuyến khích người khác.
Nhận diện “con bò” trong cuộc sống của người khác thường dễ hơn so với nhận ra chúng trong cuộc sống của chính mình. Nhưng để từ bỏ chúng, việc phát hiện chúng là bắt buộc.
Để loại bỏ những 'con bò' xấu xí khỏi cuộc sống của bạn, bạn cần thực hiện theo năm bước sau:
1. Nhận ra những 'con bò' của bạn.
2. Xác định những niềm tin sai lầm ẩn sau mỗi 'con bò'.
3. Nhớ rằng, mỗi 'con bò' bạn bao phủ đều có giá của nó.
4. Lập danh sách những kết quả tích cực mà bạn sẽ trải nghiệm khi bạn loại bỏ những 'con bò'.
5. Tạo ra các mô hình hành vi mới.
Dù bạn thích hay không, thực tế là năm bước trên không dễ dàng, không luôn dễ chịu, nhưng lại cần thiết. Hãy trung thực, kiên nhẫn và quyết tâm. Nếu bạn đã thực hiện những bước đó, bây giờ bạn đã có kế hoạch để loại bỏ các thái độ hạn chế và niềm tin sai lầm đã cản trở bạn khám phá tiềm năng thực sự của mình. Bây giờ, bạn chỉ cần đưa kế hoạch của mình vào thực hiện.
Đừng để cuộc sống trôi qua. Hãy phá vỡ những 'con bò' của bản thân và đảm bảo rằng bạn không kết thúc cuộc đời của mình giống như người khác - hối tiếc và buồn bã vì đã bỏ lỡ cơ hội.
Tham gia vào mỗi cuộc phiêu lưu mới với sự hứng khởi. Thách thức các tiêu chuẩn. Phá vỡ một số quy tắc. Lo sợ, lo lắng và nghi ngờ chỉ là những 'con bò' cố gắng cướp đi giấc mơ của bạn và ràng buộc cuộc sống của bạn với sự tầm thường. Hãy nhớ rằng không phải thất bại làm bạn bị trì hoãn, mà là sự tầm thường mới khiến bạn không thành công.
Kết luận
Chỉ với chín chương ngắn gọn và dễ nhớ, tác giả Camilo Cruz, PhD đã truyền cảm hứng để mọi người khám phá khả năng thực sự của mình. Hãy dũng cảm loại bỏ các 'con bò' và bạn sẽ bất ngờ với kết quả. Chúc bạn thành công!
Đánh giá chi tiết bởi: Nguyễn Thụy Việt Anh - MyBook
Ảnh: Thái Ngân
