
Không giống những câu hỏi thường gặp trong các bài kiểm tra học tập, những câu hỏi trong cuộc sống thực tế thường không có câu trả lời tuyệt đối.
Tại sao lịch sử của loài người lại phát triển theo hướng đã diễn ra mà không thay đổi?
Con người sẽ đi theo hướng nào trong số vô số con đường trước mắt?
Trong số nhiều tác giả và học giả, Jared Diamond là một trong những người đã bị lôi cuốn vào hành trình tìm kiếm câu trả lời cho hai câu hỏi này.
- Súng, vi khuẩn và thép (Guns, germs and steel – 1997)
- Sụp đổ (Collapse – 2005)
- Thế giới đến hôm qua (The world until yesterday – 2012)
- Biến động (Upheaval – 2019)

Cuộc hành trình của Jared Diamond, rất thú vị, bắt đầu với nỗ lực tìm ra quy luật chung nhất để giải thích tiến trình lịch sử của loài người trong “Súng, vi khuẩn và thép”. Trong cuốn sách khởi đầu này, Diamond đã thiết lập mối liên hệ giữa điều kiện tự nhiên và sự phát triển của loài người.
Một khi bắt đầu, Diamond dường như không thể dừng lại trên hành trình của mình mà tiếp tục tìm kiếm không chỉ nguyên nhân cho những gì đã xảy ra trong quá khứ mà còn bài học có thể áp dụng cho tương lai.
Khía cạnh đầu tiên là “tồn tại hay không tồn tại” – tại sao có những cộng đồng không bao giờ tiến xa hơn giai đoạn bán khai lại tồn tại được đến ngày nay, trong khi nhiều cộng đồng khác tiến bộ hơn lại thất bại và bị xóa sổ hoàn toàn?
Trong cuốn sách thứ hai của ông, “Sụp đổ”, Diamond đã nghiên cứu vấn đề này bằng cách phân tích một số cộng đồng, nền văn minh đã bị xóa sổ hoàn toàn và những mô hình chung trong các kịch bản sụp đổ đã từng xảy ra.
Tiếp theo, trong “Thế giới cho đến ngày hôm qua”, Diamond tiếp tục cuộc hành trình của mình để khám phá quá khứ và hiện tại của loài người. Cuốn sách này làm sâu sắc vào những giá trị căn bản của con người và sự hình thành của chúng qua thời gian dài.
Chúng ta cần nhìn lại quá khứ để học hỏi và duy trì những điều tốt đẹp, đồng thời cân nhắc những gì đã mất dần trong quá trình văn minh của loài người.

“Biến động” là sự tiếp nối của “Sụp đổ”, nơi Diamond tập trung vào việc rút ra bài học từ việc xử lý thành công các khủng hoảng của quốc gia trong thời gian gần đây.
Mỗi quốc gia được phân tích về đặc điểm riêng của họ trong từng yếu tố và cách thức vượt qua biến động, từ đó rút ra những bài học có ích cho mọi người.
Cuộc hành trình tìm hiểu về lịch sử loài người để học hỏi từ quá khứ và chuẩn bị cho tương lai là một hành trình không có điểm dừng. Việc tìm hiểu về tác phẩm của Jared Diamond sẽ giúp mỗi người hiểu sâu hơn về thế giới xung quanh và vai trò của mình trong duy trì một tương lai tốt đẹp cho thế hệ sau này.
Lê Đình Chi - Mytour
