Đánh Giá và Cảm Nhận về Joker - Một Kiệt Tác Điện Ảnh Không Dành Cho Đại Chúng

Với một kịch bản đơn giản nhưng sâu sắc, Joker chắc chắn không phải là sự lựa chọn hàng đầu cho những khán giả muốn tìm kiếm giải trí đơn giản tại rạp.

Joker thực sự là một kiệt tác điện ảnh, vì vậy, rõ ràng, khi một tác phẩm mang tính nghệ thuật tinh tế như vậy thì không dễ dàng để số đông hiểu. Điều này giống như câu 'Ai cũng có thể hiểu nghệ thuật thì ai cũng là nghệ sĩ rồi'.

Có 4 điều bạn cần phải có, để thấu hiểu hết cái hay của tác phẩm này. Cụ thể là:

1. Bạn phải là fan hâm mộ của DC comics để có thể nhận ra những điểm nhấn được chen chút trong phim.

2. Bạn phải là người Mỹ hoặc am hiểu về văn hóa - lịch sử nước Mỹ để hiểu rõ bối cảnh mà bộ phim được xây dựng.

3. Bạn cần sở hữu một cái nhìn nghệ thuật để thấy được vẻ đẹp trong từng khung hình và âm nhạc.

4. Bạn phải đã trải qua những thời kỳ khó khăn trong cuộc sống hoặc có sự sâu sắc trong tâm trí để hiểu được cảm xúc của Arthur Fleck.

Nếu muốn tìm hiểu thêm về 2 điều đầu tiên, hãy tra cứu trên YouTube, các trang tin tức, hoặc các trang đánh giá, đều có đầy đủ thông tin và chi tiết. Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu vào tâm hồn của Arthur, những gì đã phá hủy cuộc sống của anh và quá trình anh bước đi vào con đường của Joker.

Ngay từ những khung hình đầu tiên, Arthur xuất hiện trước gương để trang điểm. Phía bên trái khung hình là Arthur một mình, trong khi bên phải là các đồng nghiệp vẫn đang vui vẻ cười đùa. Mặc dù cùng thuộc một tầng lớp, Arthur vẫn cảm thấy cô lập. Ngoài ra, tiếng radio (hoặc TV) về tình trạng rác thải ở Gotham càng làm nổi bật điều này. Chi tiết này không chỉ nói về vấn đề rác thải, mà còn ám chỉ sự bất lực của chính quyền và sự chia rẽ giữa các tầng lớp xã hội, dẫn đến xung đột.

Bỏ qua những điều kỳ dị xảy ra, Arthur làm bật cười mình trong khi giọt nước mắt rơi xuống gương mặt được trang điểm. Joaquin Phoenix thể hiện hình ảnh chú hề với giọt nước mắt màu đen, tạo nên một hiệu ứng rất đặc biệt.

Nguyên nhân khiến Arthur cảm thấy cô lập với xã hội, một phần có thể do căn bệnh Pseudobulbar Affect, khiến anh không kiểm soát được cơn cười của mình. Bên cạnh đó, Arthur khác biệt trong cảnh xem một diễn viên hài độc thoại, trong khi mọi người cười, anh lại không, chỉ cười với những đoạn không có gì đáng cười.

Trong Joker, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều loại cười của Arthur, mỗi cái mang một ý nghĩa riêng. Đầu tiên là tiếng cười không kiểm soát do căn bệnh tâm thần. Tiếp theo là nụ cười hạnh phúc khi tưởng tượng mình làm diễn viên được yêu thích. Khi trở thành Joker, việc anh vẽ một nụ cười trên mặt bằng máu của mình là biểu hiện cho sự mãn nguyện, khi cuối cùng anh được mọi người chú ý và chấp nhận dưới danh nghĩa một tên tội phạm.

Mặc dù bị cô lập và gặp nhiều rắc rối, Arthur vẫn cố gắng sống đúng đắn, lao động và chăm sóc mẹ già. Nhưng những điều tồi tệ tiếp tục xảy ra, đẩy anh đến giới hạn của sự nhân từ. Alan Moore từng nói: “Chỉ cần một ngày tồi tệ, để biến kẻ tỉnh táo nhất thành một gã điên”. Nhưng với Arthur Fleck, anh trải qua hơn một ngày tồi tệ, và việc trở thành Joker là hậu quả của cả một quá trình.

Arthur đại diện cho sự thiếu thốn tột bậc: không tài năng, không sự nghiệp, không bạn bè, không tình yêu và thậm chí không gia đình. Những ước mơ nhỏ bé của Arthur là mong muốn được yêu thương và chấp nhận. Những tưởng tượng về việc gặp và được ôm Murray, hoặc được thừa nhận bởi Thomas Wayne, tất cả thể hiện sự cô đơn và khát khao của anh.

Cái tên Happy của mẹ tiếp tục làm đau lòng Arthur. Trước khi trở thành Joker, Arthur đã suy nghĩ về việc tự tử khi lên sân khấu. Nhưng thay vì được tôn trọng, anh bị Murray chế giễu, là điểm bắt đầu cho cuộc sống tội ác của Joker.

Trong suốt bộ phim, câu nói tiêu biểu là “Tất cả những gì tôi có là những suy nghĩ tiêu cực” và “Trong cuộc đời khốn kiếp này, tôi chưa bao giờ hạnh phúc”. Đây là minh chứng cho cuộc đấu tranh của Arthur với cuộc sống bất hạnh và sự biến đổi thành Joker là điều không tránh khỏi.

Ngoài những hình ảnh đẹp từ thập niên 80, Joker còn ẩn chứa nhiều thông điệp. Phần lớn phim đều sử dụng tone màu u ám của DC, chỉ khi Arthur giải thoát bản thân, chúng ta mới thấy sự biến đổi trong tâm lý của anh được thể hiện qua ánh sáng và màu sắc.

Thêm vào đó, không thể bỏ qua hình ảnh những bậc thang mà Arthur thường đi qua. Chúng ta luôn thấy một Arthur trở về nhà, mệt mỏi và uể oải qua cách anh bước lên từng bậc thang, giống như việc anh đang đấu tranh với nội tâm của mình. Khi anh chấp nhận trở thành Joker, anh bước xuống với một điệu nhảy vui nhộn và đầy hào hứng.Lúc này Arthur đã chết cùng với áp lực của mình, chỉ còn lại một Joker điên loạn và bất cần.

Điều này khiến ta nhớ đến hình ảnh những bậc thang trong Parasite (Ký sinh trùng). Một chi tiết thú vị từ một comment trên YouTube về người đồng nghiệp lùn có tên Gary của Arthur. Gary là người duy nhất đối xử tốt với Arthur và có lẽ, lòng tốt của người dân Gotham cũng nhỏ bé như Gary vậy, nhỏ bé đến mức không thể tự mở cửa được cho mình. Khoảnh khắc anh mở cửa cho Gary và hôn lên trán Gary thể hiện rằng anh trân trọng lòng tốt này, cũng như sự thiện lương trong anh để rồi buông bỏ mọi thứ để trở thành Joker.

Cũng như hình ảnh Joker vứt chiếc mặt nạ hề vào thùng rác, cho thấy Joker thừa nhận hình dạng và nhân cách hiện tại của mình, chiếc mặt nạ không còn cần thiết nữa. Toàn bộ phim đều là những hình ảnh ẩn dụ với nhiều tầng nghĩa mà không thể nêu ra hết được.

Ngoài hình ảnh vintage, âm nhạc của Joker cũng thực sự xuất sắc. Những cảnh khắc họa nội tâm kèm theo đó là âm thanh từ những nhạc cụ dây khiến không khí của Joker càng trở nên nặng nề u uất hơn. Joker được Joaquin Phoenix xây dựng là một con người có tâm hồn âm nhạc. Chúng ta không ít lần chứng kiến Arthur nhảy múa trên nền nhạc. Đặc biệt là cảnh Arthur sau khi giết 3 tên vô lại ở ga tàu điện ngầm đã trốn vào một nhà vệ sinh, rồi nhảy múa và soi mình trước gương, đánh dấu bước chuyển mình của Arthur trong quá trình biến đổi thành Joker. Đây là một dấu hiệu cho thấy con quỷ đang ngủ yên đang bắt đầu cựa mình thức giấc.

Phân đoạn này có thể xem là một thước phim kinh điển của điện ảnh, đạt tới những giá trị cao nhất về nghệ thuật. Tất cả đều hài hòa và hoàn hảo từ những cú long take, cách lia máy, âm nhạc và diễn xuất của Joaquin Phoenix.

Một chi tiết ít ai nhận ra, đó là những cảnh Arthur ghi chép hoặc cầm cọ phấn tự trang điểm đều là tay phải, chứng tỏ Arthur thuận tay phải. Trong cảnh Arthur viết câu 'The worst part of having a mental illness is people expect you to behave as if you DONT' thì lại bằng tay trái kèm một biểu cảm khá đen tối trên gương mặt. Cảnh Arthur cầm súng giết người cũng đều sử dụng tay trái mặc dù trên thực tế, việc dùng tay không thuận để bóp cò là cực kỳ khó chính xác. Đây có thể là một chi tiết được cài cắm để thể hiện tinh tế rằng bên trong Arthur thực chất luôn tồn tại một Joker đang chực chờ để trỗi dậy.

Với một cốt truyện đơn giản nhưng sâu sắc như vậy, Joker không phải là lựa chọn dành cho những khán giả muốn tìm kiếm giải trí đơn giản. Bởi toàn bộ phim mang đậm không khí căng thẳng và sự đấu tranh nội tâm của một nhân vật bị coi thường trong xã hội.

Không thể nói trước được số phận của Arthur khi cuộc đời đẩy anh vào vũng bùn của cô đơn và tuyệt vọng, dù anh có cố gắng đến đâu.

Nếu bạn từng trải qua những tháng ngày bế tắc của cuộc đời, bạn có thể đồng cảm với những gì Arthur phải đối mặt. Phim không khuyến khích bạo lực và sự sa ngã, chỉ đơn giản là một tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ nhân vật của DC Comics.

Hãy xem đây là một tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ nhân vật của DC Comics. Joker lên án sự mục ruỗng và vô cảm của một xã hội thiếu tình thương.