Đánh giá xe điện Việt và toàn cầu: Số 1 Nhật ‘ngắm rau nhìn thịt’, số 1 Trung Quốc như thế nào?

Trong số các ‘siêu sao’ của ngành xe điện thế giới, hãng xe điện Việt đứng ở vị trí nào?

Bàn về cách mà các hãng xe trên thế giới tiếp cận với xe điện, chuyên gia Nguyễn Thanh Hải cho rằng: 'Châu Âu hoặc Bắc Mỹ đều có kế hoạch sẽ ngừng sản xuất xe xăng vào khoảng 2030 hoặc 2035 và chuyển sang sản xuất xe điện. Xe điện không chỉ là một xu hướng mà còn là kế hoạch của một quốc gia.'

Thực tế, xe điện không phải là một ý tưởng mới, ngược lại, xe điện đã được phát minh trước cả xe xăng khoảng 50 năm (nếu coi mẫu xe điện của Robert Anderson là điểm khởi đầu). Vào năm 1885, mẫu xe Benz Patent Motor Car được coi là bước đầu của ngành công nghiệp xe hơi thế giới. Mặc dù xe điện đã xuất hiện sớm nhưng cho đến nay, chúng vẫn chỉ ở mức đầu của sự phát triển.

Ở giai đoạn đầu của quá trình phát triển, tầm nhìn của các hãng xe rõ ràng không giống nhau. Dưới đây là đánh giá và điểm số của các hãng xe.

Bắt đầu với Toyota, hãng xe vẫn giữ vị trí có doanh số lớn nhất thế giới. Ông Akio Toyoda, Chủ tịch của Toyota, đã tuyên bố: 'Kẻ thù của chúng ta là khí CO₂, không phải động cơ đốt trong. Trung hòa carbon không chỉ có một lựa chọn, mà là giữ nhiều lựa chọn sẵn có.'

Trước khi nói những lời này, ông Akio Toyoda đã tham dự sự kiện trên mẫu Toyota Corolla Sport được trang bị khối động cơ đốt trong được điều chỉnh để sử dụng hydro thay vì nhiên liệu hóa thạch.

Toyota đang phát triển công nghệ Fuel Cell (pin nhiên liệu hydro) một cách im lặng, như một phản ứng với pin lithium. Tuy nhiên, 'Việc thương mại hóa Fuel Cell vẫn còn rất xa, trong khi Tesla đã bán hàng triệu xe. Xe điện không chỉ là xu hướng, mà là bắt buộc' – chuyên gia Nguyễn Thanh Hải phát biểu.

Dường như Toyota đã 'hiểu đúng xu hướng xe điện'. Gần đây, họ đã bất ngờ giới thiệu một loạt xe điện, làm cho thế giới phải ngạc nhiên.

Ngược lại với Toyota, Mercedes - một tên tuổi khác cũng đã tồn tại hơn trăm năm - đang đầu tư nhiều vào xe điện. Hãng xe huyền thoại của châu Âu hiện đã có nhiều mẫu xe điện ở nhiều loại hình, từ sedan, SUV đến MPV.

Trong số đó, không thể bỏ qua mẫu xe ý tưởng Mercedes Vision EQXX – là một bước thử nghiệm cho sự chuyển đổi kỹ thuật và công nghệ của xe điện so với xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống. Với việc phát triển mẫu xe ý tưởng này, Mercedes thử nghiệm một thiết kế có tính khí động học tốt hơn, sử dụng vật liệu mới cũng như cải tiến về pin; tất cả nhằm chuẩn bị tốt nhất cho mục tiêu của hãng là 100% xe điện vào năm 2030.

Tesla, được coi là động lực của xu hướng xe điện toàn cầu, bắt đầu với mẫu Tesla Model S - một mẫu xe mà người sưu tập xe nổi tiếng Jay Leno đã nhận xét rằng 'xe điện mà không giống xe điện'. Người sáng tạo của Tesla Model S, ông Franz von Holzhausen (trưởng bộ phận thiết kế tại Tesla khu vực Bắc Mỹ) đã đưa ra những thông tin đầy đủ về tính tiện ích của mẫu xe khi có thể chứa đủ 5 người lớn thoải mái, thậm chí có thể thêm 2 ghế nhỏ cho trẻ em ở phía sau để đồ và vẫn còn không gian hành lý ở phía trước.

Tesla Model S đã thực sự gây ra một làn sóng lớn trong ngành công nghiệp xe hơi toàn cầu, đến mức mà tạp chí Car and Driver đã xếp loại mẫu xe này vào nhóm xe có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử xe hơi, tính từ năm 1955 đến năm 2020.

Tuy nhiên, nếu bạn quan sát kỹ, bạn có thể nhận thấy rằng Tesla dường như đang tập trung vào công nghệ hơn là việc mở rộng dòng sản phẩm. Điều này có thể thấy rõ từ các mẫu xe mà họ đang bán: Tesla hiện đang bán 4 mẫu xe - Model S, Model X, Model 3, Model Y – và tất cả đã được ra mắt từ nhiều năm trước, chỉ có sự cải tiến nhỏ; còn các mẫu xe mới như Tesla Roadster 2.0, Tesla Cybertruck hay Tesla Semi dường như vẫn chưa sẵn sàng ra mắt.

Trong khi đó, tỷ phú Elon Musk luôn tỏ ra hãnh diện về những gì mà công nghệ tự lái hoàn toàn (FSD) của họ có thể làm được; gần đây, ông đã tỏ ra phấn khích khi chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn trên TED rằng đã có đến 100.000 người tham gia vào chương trình thử nghiệm công nghệ FSD của họ.

Nằm nửa vòng Trái Đất xa cách Tesla, Trung Quốc tự hào có một hãng xe điện được gọi là “Tesla của Trung Quốc”, đó chính là NIO.

Một bài phân tích của CNBC vào đầu năm 2021 nhấn mạnh kế hoạch của Trung Quốc trong 10 năm (từ 2015) để chuyển đổi từ việc sản xuất hàng hóa giá trị thấp sang trở thành một trung tâm sản xuất hàng hóa công nghệ cao, trong đó có xe điện. Với chiến lược này, NIO của Trung Quốc đã đạt được sự tiến bộ mạnh mẽ trong ngành công nghiệp xe điện.

Theo Giám đốc điều hành của ZoZo Go (một công ty tư vấn chiến lược về thị trường toàn cầu cho các nhà sản xuất ô tô, nhà cung cấp và nhà đầu tư), ông Michael Dunne cho rằng: 'NIO không giấu giếm việc họ đã lấy cảm hứng từ Tesla, một công ty công nghệ.'

Thực tế, người sáng lập của NIO, ông William Li, cũng đã đề cập đến việc biến các mẫu xe của mình thành một phương tiện giải trí và kết nối; trong khi 20% đến 30% tính năng của xe Tesla không liên quan đến giao thông, thì NIO cố gắng chiếm tới 50%.

VinFast, với tầm nhìn trẻ trung và đột phá, đã khiến giới truyền thông toàn cầu phải nể phục. Hãng xe này đã chọn thông điệp “Tương lai của di chuyển” khi ra mắt 2 mẫu xe tại Mỹ vào cuối năm 2021, tại Triển lãm Xe hơi Los Angeles.

Chuyên gia Nguyễn Thanh Hải cho biết: 'Tôi từng dự đoán rằng VinFast sẽ chuyển sang sản xuất xe điện, vì thị trường ô tô ở Việt Nam không đủ lớn để duy trì sản xuất xe động cơ đốt trong.'

VinFast đang tiến thẳng tới thị trường Mỹ, và nếu họ thực sự sản xuất xe điện ở đó, họ sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn hơn.

VinFast đã quyết định dừng sản xuất các mẫu xe xăng vào cuối năm 2022 để tập trung hoàn toàn vào phát triển các mẫu xe điện.

*tiếp tục