Một người đã từng làm giáo viên ở Thanh Hóa đã dành 30 năm để thu thập những chiếc xe đạp cổ. Với ông ta, đó là những 'vật phẩm quý giá'.
Hành trình 30 năm tìm kiếm 'vàng' qua từng chiếc xe
Trong thời kỳ bao cấp, một chiếc xe đạp Peugeot (Pháp) có thể đổi được một căn nhà ở phố. Điều này đã khiến cho số lượng người sở hữu chiếc 'kho báu' này là không nhiều.
Nhưng gần đây, sở thích sưu tập xe đạp cổ đang trở lại, đặc biệt là với những người đã từng sống trong những năm tháng hoàng kim của các dòng xe đạp nổi tiếng như: Peugeot, Sterling (Pháp), Favorit (Tiệp Khắc), Diamang (Đức), Phượng Hoàng (Trung Quốc), hay xe đạp Thống Nhất nổi tiếng thời kỳ bao cấp ở Việt Nam.

Ông Nguyễn Hữu Ngôn và bộ sưu tập xe đạp cổ của mình. Ảnh: LT.
Dành suốt 30 năm để thu thập những chiếc xe đạp cổ, cho đến khi nghỉ hưu, ông Nguyễn Hữu Ngôn (Hoằng Hóa, Thanh Hóa) vẫn chưa mất đi đam mê này.
Hiện tại, cựu giáo viên ở Thanh Hóa đang giữ gần 40 chiếc xe đạp cổ. Trong số đó, có nhiều chiếc từng nổi tiếng như: Mercier, Phượng Hoàng, Aviac,...
“Sự yêu thích sưu tầm xe đạp cổ của tôi chủ yếu bắt nguồn từ kí ức tuổi thơ khi phải dùng xe đạp đi học xa nhà, đặc biệt là trong những năm cấp 3. Nhớ lại, tôi thấy rằng chỉ có một số ít người có xe đạp Phượng Hoàng hoặc Favorit, thậm chí chỉ đếm trên đầu ngón tay, và họ thường là những người có điều kiện kinh tế”, ông Ngôn chia sẻ.
Trong số các chiếc xe đạp cổ mà ông Ngôn sưu tập, ông ấn tượng nhất với chiếc xe đạp Thống Nhất sản xuất tại Việt Nam vào những năm 1960, thuộc sở hữu của một cán bộ công chức ở xã Hoằng Đạo (Hoằng Hóa, Thanh Hóa). Điều đặc biệt về chiếc xe này là không chỉ được bảo quản gần như nguyên vẹn mà còn rất rõ ràng về nguồn gốc và người sử dụng.
Ông Ngôn cho biết, vào những năm 70, 80 của thế kỷ trước, gia đình nào có một chiếc xe đạp cũng mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt là về mặt kinh tế. Họ có thể sử dụng xe để vận chuyển hàng hóa và thực hiện các giao dịch thương mại giữa các khu vực rất thuận tiện.
Cựu giáo viên ở Thanh Hóa cũng tiết lộ rằng, chiếc xe đạp cổ Aviac mà ông đã giữ từ lâu đã được một số người đề xuất giá trên 100 triệu đồng nhưng ông không bán. Tương tự, chiếc Motobecane (thương hiệu Pháp) cũng từng được đề nghị mua với giá hàng chục triệu đồng.
Quan tâm đến nguồn gốc và lịch sử của mỗi chiếc xe
Trong quá trình sưu tầm xe đạp cổ, ông Ngôn không chỉ quan tâm đến chính hiện vật mà còn đặc biệt chú trọng vào việc tìm hiểu về lịch sử của chiếc xe và người sử dụng nó, thậm chí là cả những hóa đơn mua hàng từ thời điểm đó.

“Đối với nhiều người, khi họ sưu tầm xe đạp, họ thường chỉ quan tâm đến sản phẩm. Nhưng với tôi, bởi sự say mê với văn hóa và lịch sử, tôi cũng quan tâm đến câu chuyện sau chiếc xe, như tên của người dùng trước đây và ngữ cảnh xã hội lúc đó. Thậm chí, tôi còn lưu trữ những hóa đơn mua hàng và phiếu mua phụ tùng từ thời kỳ bấy giờ”, ông Ngôn chia sẻ.
Theo ông Ngôn, vào năm 1975, sau khi miền Nam được giải phóng và đất nước thống nhất, hình ảnh của các chiến sĩ quân đội trở về quê hương mang theo ba lô, bên trong là chiếc xe đạp, đã là biểu tượng cho giá trị của những chiếc xe đạp trong quá khứ.
Hiện tại, ngoài việc giữ gần 40 chiếc xe đạp cổ tại nhà, ông Ngôn còn trưng bày gần 10 chiếc tại Nhà truyền thống huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa) để phục vụ việc tìm hiểu về phương tiện giao thông trong thời bao cấp của các giáo viên và học sinh.
Tại Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa, hiện đang trưng bày chiếc xe đạp cổ thương hiệu Favorit được ông Ngôn sưu tầm. Ông cũng kể về việc đã đề xuất ông Lê Xuân Thảo, con trai của ông Lê Xuân Lan, nguyên Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến Hoằng Hóa (1950 - 1954), tặng Nhà truyền thống huyện Hoằng Hóa chiếc xe đạp Sterling của cha ông.
Chiếc xe này từng là phương tiện ông Lan sử dụng để tham gia các hoạt động kêu gọi ủng hộ chính quyền cách mạng và chiến đấu chống thực dân Pháp trong những thời kỳ khó khăn.

“Tôi đang có kế hoạch thu thập thêm những bộ phận đặc trưng của xe đạp cổ, đặc biệt là các nhãn hiệu của xe. Ngoài ra, tôi cũng muốn thành lập một câu lạc bộ xe đạp bảo vệ môi trường, với các thành viên là những người yêu thích xe đạp, đam mê sưu tầm xe cổ trên toàn tỉnh. Chúng tôi hy vọng có thể lan tỏa phong trào sử dụng xe đạp để giảm thiểu ô nhiễm cho môi trường”, ông Ngôn chia sẻ.
Một số hình ảnh từ bộ sưu tập xe đạp siêu độc của cựu giáo viên xứ Thanh:



Nhãn hiệu của chiếc xe đạp Thống Nhất - biểu tượng của một thời đại. Ảnh: LT.

Hộp đựng đồ phía sau của chiếc xe đạp Thống Nhất. Ảnh: LT.



Những chiếc xe đạp cổ mà ông Ngôn thu thập vẫn giữ cả Giấy chứng nhận sở hữu, số xe và tên của người đã sử dụng. Ảnh: LT.

