Trên mạng xã hội từ tối qua đến giờ, ít nhất là những người bạn của tôi, đều đang thảo luận và tranh cãi về danh sách các nhà hàng ở Hà Nội và TP.HCM vừa được Michelin công bố, được đưa vào cẩm nang Michelin Guide.Mình nghĩ, tất cả mọi người đang tranh luận sẽ bỏ qua 4 cái tên nhận được 1 sao Michelin, hay theo cách nói của Michelin Guide, là “đồ ăn chất lượng cao, xứng đáng tới thăm và thưởng thức.” Thay vào đó, mọi sự chú ý đều đổ dồn vào 29 cái tên thuộc danh sách Bib Gourmand. Danh sách này, theo Michelin Guide, là những quán ăn được thẩm định viên đánh giá là có chất lượng ẩm thực tốt với mức giá phải chăng. Cùng với đó là danh sách thứ 3, 70 nhà hàng “Michelin Selected”, với những cái tên rất quen thuộc với các anh chị em sống ở hai thành phố.
Phần lớn ý kiến về danh sách Michelin Selected từ bạn bè đều xoay quanh một điểm: 'Tại sao chọn quán này, khi quán kia ngon hơn nhiều.' Cũng có người lạc quan hơn: 'May là những quán mình thích không nằm trong danh sách, không lo đông khách.'
Lịch sử cũng không mấy ai chú ý khi nói về danh sách 103 nhà hàng Việt Nam trong Michelin Guide, đa chơi xổ sốu là những địa điểm thu hút du khách, ít khi dân địa phương tới vì nhiều lý do.
Nhưng hãy nhớ, Michelin Guide dành cho du khách, không phải người dân địa phương. Cuốn sách du lịch ẩm thực 123 tuổi này dành cho những du khách khám phá đất nước mới, với những lựa chọn ẩm thực họ cảm thấy xứng đáng.
Trong câu chuyện này, điều quan trọng không phải ai để ý đến. Việc cuốn sách ẩm thực du lịch gây tranh cãi không phải là chuyện lạ. Cả thực khách và đầu bếp đều phản đối lựa chọn của Michelin Guide, cho rằng sách không thể phản ánh đúng văn hoá ẩm thực của một thành phố.
Năm 2016, Michelin Guide đến Seoul, nhưng danh sách những nhà hàng được gắn sao Michelin tại thủ đô Hàn Quốc khiến cộng đồng mạng phẫn nộ. Thay vì các nhà hàng địa phương, danh sách chỉ gồm những quán lâu đời nhưng được cho là 'đơn điệu' như há cảo mandu hay mỳ kalguksu.
Theo dõi mạng xã hội, không ai phàn nàn rằng Michelin Guide 'ăn tiền' để gắn sao cho nhà hàng. 7 năm trước, tạp chí Vogue tiếng Hàn từng tố cáo Michelin Guide bị mua chuộc bởi những người quyền lực ở Hàn Quốc.
Tuy nhiên, một góc nhìn khác, nhiều người coi Michelin Guide như 'sách thánh' xác định đẳng cấp của nhà hàng. Lịch sử đã chứng minh, những tên tuổi như Claude Bosi, Umberto Bombana, Alain Ducasse, Yannick Alleno, Yoshihiro Murata, và còn nổi tiếng hơn là Gordon Ramsey, sự nghiệp của họ thăng hoa khi được Michelin Guide ghi nhận.
Việc sử dụng Michelin Star như một tiêu chí đo lường thành công, thay vì chất lượng ẩm thực và trải nghiệm dịch vụ, đã dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Năm 2003, đầu bếp Bernard Loiseau đã tự vẫn sau khi nhà hàng Gault et Millau của ông bị đe doạ mất sao Michelin, do nhận xét tiêu cực từ phê bình viên Francois Simon trên tờ Le Figaro.
Sức ép để giành sao Michelin, để duy trì đẳng cấp của nhà hàng, với nhiều đầu bếp là một thách thức khổng lồ.
World's Best Cuisines của Taste Atlas
Mặc dù không phải là vấn đề liên quan trực tiếp, nhưng điều này khiến tôi nghĩ ngay đến công việc đánh giá thiết bị công nghệ tại Mytour mà chúng tôi đang thực hiện hàng ngày. Một điều khiến tôi lo lắng nhất là việc người đọc có thể coi đánh giá trên mạng như là trải nghiệm thực tế mà không cân nhắc đến quan điểm cá nhân của người đánh giá.
Tương tự, Michelin Guide chỉ đơn thuần là một gợi ý, không phải là sự khẳng định rằng một quán ăn tốt hơn những nơi khác. Có nhiều ý kiến cho rằng chất lượng của Michelin Guide đang giảm dần qua các năm.
Đơn giản nhất, chúng ta có thể xem Michelin Guide như một phản ánh của sức hút du lịch ở Hà Nội và Sài Gòn, hai thành phố lớn nhất Việt Nam. Những du khách tới đây, xa lạ với bạn bè địa phương, thấy rằng việc thưởng thức những địa điểm được gợi ý trong Michelin Guide mang lại trải nghiệm mới mẻ và đúng với bản sắc văn hoá địa phương. Với Michelin Guide, du lịch đến Việt Nam sẽ được quảng bá mạnh mẽ hơn.
Những điều khác không có ý nghĩa quan trọng nào.
Và cuối cùng, tại sao chúng ta phải lắng nghe ý kiến của những người đánh giá xa lạ, người ta có thể chẳng quen biết, thậm chí chẳng biết mặt, khi chúng ta tự hiểu rõ hơn bất kỳ ai về khẩu vị của mình?
Muốn biết quán ăn ngon ở mỗi nơi, như người anh bạn của tôi nói, chỉ cần mở Grab Food lên và xem đánh giá của từng quán là đủ.