Danh sách những bài viết xuất sắc về 'Mẹ tôi'

I. THÔNG TIN VỀ TÁC GIẢ:

Ét-môn-đô A-mi-xi (1846-1908) là nhà văn I-ta-li-a, tác giả nổi tiếng của bộ sách giáo dục 'Những tấm lòng cao cả' (trong đó có đoạn trích Mẹ tôi). Bạn có thể tìm hiểu thêm về ông qua những tác phẩm như Cuộc đời của những chiến binh (1868), Cuốn truyện của người thầy (1890), Giữa trường và nhà (1892),… Những câu chuyện sinh động và ý nghĩa của ông đã thể hiện đa dạng về mối quan hệ gia đình, tình bạn, và giáo dục.

II. VỀ BÀI SOẠN:

1. Vì sao tên bài là 'Mẹ tôi' mặc dù văn bản là thư của người bố?

Trả lời:

- Bức thư trong văn bản là của người bố gửi cho con, nhưng nội dung chính lại xoay quanh người mẹ, nhấn mạnh vai trò quan trọng của mẹ trong câu chuyện.

- Người bố viết thư để lành mạnh thái độ vô lễ của con đối với mẹ, và đặt mục đích giáo dục con về lòng tôn trọng và yêu thương mẹ. Do đó, việc đặt tên bài là 'Mẹ tôi' là hoàn toàn phù hợp.

2. Thái độ của người bố đối với En-ri-cô qua bức thư như thế nào? Làm thế nào để ông biết được điều này? Tại sao ông có thái độ đó?

Trả lời:

Người bố thể hiện thái độ buồn bã và tức giận đối với En-ri-cô trong bức thư. Điều này được thể hiện qua những lời lẽ như:

- “… như một nhát dao dăm vào tim bố vậy”

- “bố không thể nén được cơn tức giận đối với con'

“Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình thương đó '

- '... cái dấu vết vong ân bội nghĩa trên trán con ”

- '... thà rằng bố không có con, còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ ”

- '... bố sẽ không thể vui lòng đáp lại cái hôn của con được”.

3. Trong câu chuyện có những hình ảnh và chi tiết nào mô tả về người mẹ En-ri-cô, làm thế nào để bạn hiểu về mẹ của En-ri-cô?

Trả lời:

Câu chuyện mô tả về người mẹ En-ri-cô qua những hình ảnh và chi tiết như:

- Mẹ thức suốt đêm chăm sóc và lo lắng khi con bị bệnh.

- Mẹ sẵn sàng hi sinh mọi thứ, thậm chí tính mạng để cứu con.

Qua đó, bạn có thể hiểu rằng mẹ của En-ri-cô là người yêu thương con hết mực.

4. Bạn nghĩ gì đã làm cho En-ri-cô cảm động khi đọc thư của bố?

Trả lời:

Những lý do khiến En-ri-cô cảm động khi đọc thư của bố:

- Bố gợi lại những kí ức giữa mẹ và En-ri-cô.

- Lời nói chân tình và sâu sắc của bố.

- Thái độ kiên quyết và nghiêm túc của bố.

5. Tại sao người bố không nói trực tiếp với En-ri-cô mà lại viết thư?

Trả lời:

Người bố có thể chọn viết thư thay vì nói trực tiếp với En-ri-cô vì:

- Những cảm xúc, những điều kín đáo và tế nhị không thể nói trực tiếp.

- Thư giúp tránh được sự tự ái và xấu hổ trước mặt cha mẹ.

- Thư giúp bố muốn con suy ngẫm sâu sắc và thấu hiểu những điều trong thư.

- Có thể do cha con ít có cơ hội và thời gian gặp nhau nhiều.

PHẦN LUYỆN TẬP:

1. Hãy chọn một đoạn trong thư của bố En-ri-cô thể hiện vai trò quan trọng của mẹ và học thuộc đoạn đó.

Trả lời:

Một đoạn thể hiện vai trò quan trọng của mẹ trong thư bố En-ri-cô:

“Khi đã trưởng thành, khi những thách thức đã tôi luyện con thành người dũng cảm, có lẽ con sẽ mong muốn nghe lời mẹ, đón lấy tay mẹ. Dù có trưởng thành và mạnh mẽ thế nào, con vẫn thấy như một đứa trẻ tội nghiệp, yếu đuối, không có ai bảo vệ. Con sẽ đau lòng khi nhớ lại những lời làm tổn thương mẹ… Con sẽ không thể sống thảnh thơi nếu làm mẹ buồn. Dù có hối hận, có cầu xin linh hồn mẹ tha thứ, nhưng tất cả sẽ là vô ích. Lương tâm con sẽ không bao giờ yên bình. Hình ảnh nhẹ nhàng và hiền hậu của mẹ sẽ làm tâm hồn con như bị quấy rối. En-ri-cô này! Hãy nhớ rằng, tình yêu và tôn trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn tất cả. Điều đó làm cho kẻ chạm đụng vào tình cảm ấy trở nên đáng xấu hổ và nhục nhã.”

2. Kể lại một sự việc khiến bố mẹ buồn phiền.

Trả lời:

Nhớ lại những lần vi phạm như: đi chơi không xin phép, đi học về trễ để làm mẹ lo lắng, đánh nhau với em, lười học, những kì thị khiến điểm kém… Chọn một sự việc đáng nhớ và mô tả hoàn cảnh, sự việc, hối lỗi, và hành động sửa chữa.

Điều này cũng là điều mà em có thể tâm sự với En-ri-cô, đúng không?

I. Đọc – hiểu văn bản:

Câu 1:

Văn bản là một bức thư của người bố gửi cho con, nhưng tác giả đặt nhan đề “Mẹ tôi” là vì qua bức thư của người bố, hình ảnh người mẹ hiện lên với những chi tiết thể hiện sự lớn lao, cao cả, sự thầm lặng của người mẹ dành cho đứa con của mình. Từ đó, người viết có điều kiện bộc lộ trọn vẹn thái độ, cảm xúc của mình mà không làm cho đứa con phải xấu hổ mà còn góp phần làm cho nó hiểu nhanh vấn đề hơn.

Câu 2:

*Thái độ của người bố đối với En-ri-cô qua bức thư là thái độ: giận, buồn bã và nghiêm khắc.

*Những câu văn thể hiện thái độ đó:

- Việc như thế không bao giờ được tái phạm nữa.

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy.

- Bố không thể nén được cơn tức giận đối với con.

- Từ nay, không bao giờ được thốt ra một lời nói nặng với mẹ.

- Thà rằng bố không có con , còn hơn thấy con bội bạc với mẹ.

- Trong một thời gian con đừng hôn bố.

*Lí do: En-ri-cô đã phạm lỗi lúc cô giáo đến thăm, khi nói với mẹ, En-ri-cô đã nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ.

Câu 3:

*Những hình ảnh, chi tiết nói về người mẹ của En-ri-cô:

- Người mẹ thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi trông chừng hơi thở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con.

- Người mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn, người mẹ có thể đi xin ăn để nuôi con, có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con.

=> Những chi tiết này cho thấy, mẹ En-ri-cô là một người dịu dàng, nhẹ nhàng, hiền từ, giàu tình thương và hi sinh vì con. Đó là tấm lòng cao cả và đẹp đẽ của người mẹ.

Câu 4:

En-ri-cô xúc động vô cùng khi đọc thư của bố là vì:

- Vì bố gợi lại những kí ức giữa mẹ và En-ri-cô.

-Vì thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố.

- Vì những lời nói rất chân tình và sâu sắc của bố.

- Vì En-ri-cô thấy xấu hổ vì việc mình đã làm với mẹ.

Câu 5: Người bố không nói trực tiếp với con mà lại viết thư là bởi vì:

Trước hết là vì người bố tế nhị, kín đáo và tôn trọng En-ri-cô, viết thư để mình En-ri-cô biết.

Tiếp theo, nhắc nhở trực tiếp thường rất khó kiềm được sự nóng giận, khó bày tỏ được cảm xúc còn có thể khiến người mắc lỗi bị xúc phạm. Từ đó dẫn đến những suy nghĩ tiêu cực ở đứa trẻ, khiến cho lời nhắc nhở không phát huy được.

II. LUYỆN TẬP:

1. Chọn 1 đoạn thể hiện vai trò to lớn của người mẹ đối với con và học thuộc.

2. Kể lại một sự việc em lỡ gây ra khiến bố, mẹ em phiền lòng.

Khi mẹ nhắc em thu dọn quần áo vào tủ, em đã cãi lại mẹ và mẹ rất giận.

Đọc hiểu văn bản:

Câu 1: Văn bản là một thư của người bố gửi cho con, nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề “Hành trình tâm hồn”.

Hình thức của văn bản là bức thư của người bố gửi cho con nhưng nội dung mà bức thư đề cập đến lại là hành trình tâm hồn của con. Người bố muốn giúp con hiểu rõ về bản thân, khám phá tâm hồn và thấu hiểu giá trị của sự lễ độ và kính yêu mẹ. Vì vậy, nhan đề “Hành trình tâm hồn” là lựa chọn chính xác.

Có ý kiến cho rằng có thể thay thế nhan đề khác như: “Khám phá bản thân”, “Nhìn nhận lỗi lầm”. Hai nhan đề này cũng phản ánh được nội dung sự việc, nhưng nó là nghiêng về thể hiện con người hơn là hành trình tâm hồn. Thứ nữa nó làm mất đi giá trị biểu cảm.

Câu 2: Qua bức thư, có thể nhận thấy người bố rất bất an và tức giận trước thái độ và cách ứng xử của En-ri-cô (khi cô giáo đến thăm nhà, En-ri-cô đã thốt ra một lời thiếu lễ độ với mẹ).

Những câu văn thể hiện thái độ của người bố:

“… việc như thế không bao giờ con được tái phạm nữa”.

“Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy”.

“bố không thể nén được cơn tức giận đối với con”.

“Từ nay, không bao giờ con được thốt ra một lời nói nặng với mẹ”.

“…thà rằng bố không có con, còn hơn thấy con bội bạc với mẹ”.

Câu 3: Những chi tiết, hình ảnh nói về người mẹ của En-ri-cô:

“Mẹ đã thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi trông chừng hơi thở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở vì nghĩ rằng có thể mất con”.

“Người mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn”.

“Người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con”.

Qua đó giúp ta hiểu rằng mẹ của En-ri-cô là người có tình thương con vô cùng mãnh liệt, hết lòng vì con hi sinh tất cả vì con. Đó là hình ảnh về một người mẹ thiêng liêng, biểu tượng đẹp của tình mẫu tử.

Câu 4: En-ri-cô “xúc động vô cùng” khi đọc thư của bố vì:

Bố gợi lại những kí ức thiêng liêng giữa mẹ và En-ri-cô.

Thái độ nghiêm khắc, kiên quyết của bố

Những lời nói rất chân tình và sâu sắc của bố.

En-ri-cô thấy hối lỗi, xấu hổ trước sự sai phạm của mình.

Câu 5: Người bố không nhắc nhở En-ri-cô trực tiếp mà lựa chọn cách viết thư, vì:

Nhắc nhở trực tiếp thường rất khó kiềm giữ được sự nóng giận.

Nhắc nhở trực tiếp khó có thể bày tỏ được những tình cảm sâu sắc và tế nhị.

Nhắc nhở trực tiếp có thể khiến người mắc lỗi cảm thấy bị xúc phạm quá lớn vào lòng tự trọng. Từ đó có thể dẫn đến những suy nghĩ tiêu cực ở đứa trẻ, khiến cho những lời nhắc nhở không phát huy được mục đích giáo dục như mong muốn.

Câu 6: Sưu tầm một số bài thơ, đoạn thơ viết về người mẹ.

'Lau nước mắt vì con lam lũ,
Thấm mồ hôi bởi số nhọc nhằn.
Hàng nghìn, hàng vạn gian truân
Quê nghèo vất vả, phong trần gió sương.

Dù khốn khổ luôn nhường hạnh phúc,
Dẫu gian lao vẫn chúc yên bình.
Đời bạc bẽo, kiếp lênh đênh,
Thơ nào viết đủ nghĩa tình mẹ tôi.

Thiên thu sống không rời tay mẹ,
Tuế nguyệt cười chẳng rẽ đường duyên.
Ân sâu, nghĩa nặng chưa đền,
Vần thơ dang dở con xin tặng người.'

II. LUYỆN TẬP:

1. Chọn 1 đoạn thể hiện vai trò to lớn của người mẹ đối với con và học thuộc.
2. Kể lại một sự việc em lỡ gây ra khiến bố, mẹ em phiền lòng: Nói dối, cãi mẹ, mải chơi, nói tục...

Soạn bài: Hành trình tâm hồn - Dòng thơ Mộng Cầm

Câu 1 (trang 11 ngữ văn 7 tập 1):

Nhan đề tác phẩm là Hành trình tâm hồn mở ra một cách đặc biệt để hiểu sâu về tác phẩm

- Tác giả không trực tiếp tiết lộ suy nghĩ của con về mẹ mà thể hiện qua bức thư của bố, tạo ra tác động tâm lý và thẩm mĩ mạnh mẽ.

Câu 2 (trang 11 sgk ngữ văn 7 tập 1):

- Chuyện kể về việc En-ri-cô phạm lỗi khi cô giáo đến thăm và nói thiếu lễ độ với mẹ.

- Người bố phát hiện và tỏ ra buồn bã, tức giận, thể hiện qua:

+ Sự hỗn láo của con như nhát dao đâm vào tim bố

+ Bố không kìm được cơn tức giận với con

+ Thà bố không có con còn hơn thấy con bội bạc với mẹ

+ Bố không thể vui lòng đáp lại cái ôm của con

Câu 3 (trang 12 sgk ngữ văn 7 tập 1):

Người mẹ En-ri-cô được mô tả qua lời kể của người bố:

+ Thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi để giữ lấy hơi thở hổn hển của con, quằn quại.

+ Người mẹ sẵn sàng hy sinh hạnh phúc để giữ cho con không phải đau đớn

+ Người mẹ có thể ăn xin để nuôi con, có thể hy sinh tính mạng để cứu sống con

⇒ Người mẹ En-ri-cô nhân hậu, hy sinh tất cả vì con, thậm chí tính mạng.

Câu 4 (Trang 12 sgk ngữ văn 7 tập 1):

En-ri-cô cảm động khi đọc thư của bố vì:

a, Bố đưa ra những ký ức quý giữa mẹ và En-ri-cô

c, Thái độ quả quyết và nghiêm túc của bố

d, Vì những lời nói chân thành và sâu sắc của bố

Ngoài ra, En-ri-cô hối hận và xấu hổ vì lỗi của mình

Câu 5 (Trang 12 skg ngữ văn 7 tập 1):

Người bố không thẳng thắn truyền đạt với đứa con mà chọn cách viết thư:

- Người bố En-ri-cô muốn con đọc thấu, suy ngẫm và tự rút ra bài học cho chính bản thân mình

- Điều này cũng là cách bảo vệ nhân phẩm của người bị chỉ trích

- Cho thấy đây là người bố tinh tế, tâm lí và sâu sắc.

Luyện tập:

Bài 1 (trang 12 sgk ngữ văn 7 tập 1):

Chọn một đoạn tùy ý để học thuộc

Bài 2 (trang 12 sgk ngữ văn 7 tập 1):

Ngày đó trời nắng nhẹ, gió mát nhẹ nhàng trong lành qua những tán lá xanh. Nhưng nó sẽ trở nên tuyệt vời nếu tôi không gặp bài kiểm tra toán khó khăn đến vậy. Lỗi là của tôi khi không ôn tập. Bây giờ, tôi lo lắng và buồn bã nếu phải đối mặt với mẹ. Khi ba mẹ rời khỏi nhà, tôi ngay lập tức nhảy vào chiếc máy tính, không ngồi vào bàn học, vì tôi hoàn toàn chắc chắn rằng tôi đã đạt điểm tốt ngày hôm trước, và cô giáo sẽ không kiểm tra tôi. Nhưng... cô ấy đã đưa ra bài kiểm tra mà tôi phải làm trong mười phút.

Trước cửa, tôi bất ngờ kể một câu chuyện dối trá với mẹ. Khi gặp mẹ, tôi gật đầu chào và giả vờ rơi nước mắt, đưa bài kiểm tra đạt điểm kém cho mẹ. 'Con đau tay, nên viết không kịp', tôi nói. Sau ngày đó, có vẻ như mẹ trở nên buồn bã hơn, nấu ăn hay làm việc nhà đều thiếu tập trung. Tôi đành phải thú nhận lỗi của mình thông qua một lá thư để trong túi xách của mẹ. Cuối cùng, mẹ cũng tha thứ cho tôi, và tôi nhận ra rằng, khi biết chấp nhận lỗi và sửa sai, bạn nhận được nhiều hơn những gì bạn đã mất.

I. Khám phá tổng quan:

1.Tác giả:

Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi (1846 – 1908 ) là nhà văn Ý, tác giả của nhiều tác phẩm nổi tiếng: Cuộc đời của những chiến binh, Những tấm lòng cao cả, Cuộc phiêu lưu của người thầy….

2.Tác phẩm:

Trích từ cuốn sách “Những tấm lòng cao cả”.

II. Hướng dẫn soạn bài bí mật mẹ đọc hiểu chi tiết:

Câu 1 trang 11 SGK ngữ văn 7 tập 1:

Hình thức là bức thư, nhưng nội dung xoay quanh nhân vật chính là người mẹ. Bức thư là lời châm biếm về người mẹ.

Câu 2 trang 12 SGK ngữ văn 7 tập 1:

Bức thư thể hiện sự thất vọng, buồn bã và tức giận của người bố đối với En-ri-cô. Nguyên nhân chính của thái độ này là do En-ri-cô đã không lễ phép với mẹ khi cô giáo đến thăm nhà).

Các đoạn văn thể hiện thái độ:

…để con hiểu rằng không bao giờ được lặp lại lỗi lầm
Hành động không lễ phép của con như một nhát dao đâm vào tim tôi
Tôi không thể kiềm chế cơn tức giận trước hành vi của con
Thà rằng tôi không có con còn hơn là thấy con phản bội mẹ.

Câu 3 trang 12 SGK ngữ văn 7 tập 1:

Các chi tiết, hình ảnh về mẹ của En-ri-cô:

Mẹ đã thức cả đêm, chăm sóc con trông chừng hơi thở không ổn, đau đớn vì lo lắng, rơi lệ vì nghĩ rằng con có thể mất đi.
Người mẹ sẵn lòng dành một năm hạnh phúc để tránh cho con một giờ cảm giác đau đớn.
Người mẹ có thể làm công việc tốt nghiệp để nuôi con, có thể hy sinh để giữ cho con sống sót.
=> Người mẹ có trái tim lớn lao, yêu thương con không biên giới, sẵn sàng hy sinh tất cả vì con.

Câu 4 trang 12 SGK ngữ văn 7 tập 1:

Lý do khiến En-ri-cô cảm động không ít:

Vì bố làm lại những kỷ niệm đẹp giữa mẹ và En-ri-cô
Vì thái độ kiên quyết và nghiêm túc của bố
Vì những từ ngữ chân thành và sâu sắc của bố
Vì En-ri-cô tự nhìn thấy mình đầy xấu hổ

Câu 5 trang 12 SGK ngữ văn 7 tập 1:

Người bố không trực tiếp nói với En-ri-cô vì:

Khi nhắc nhở trực tiếp, đối tác có thể trở nên khó kiểm soát cơn giận dữ
Nhắc nhở trực tiếp giới hạn khả năng bày tỏ cảm xúc sâu sắc và chân thật
Nhắc nhở trực tiếp có thể làm tổn thương lòng tự trọng của đối phương. Sự tiêu cực thường nhiều hơn sự tích cực.

III. Bài tập:

Câu 1 trang 12 SGK ngữ văn 7 tập 1: Chọn đoạn mình thích để học thuộc

Câu 2 trang 12 SGK ngữ văn 7 tập 1:

Gợi ý: những hành động khiến bố mẹ buồn

Nói dối
Đạt điểm kém
Trốn học, đi chơi
Thái độ không lễ phép
……