Buzz
1. Bài luận tham khảo số 1
Câu 1 (trang 53 sgk ngữ văn 12 tập 1)
Phần mở bài: Tác giả nhấn mạnh về tầm quan trọng của Nguyễn Đình Chiểu, nhà thơ nổi tiếng với thơ văn yêu nước
Các luận điểm:
- Luận điểm 1: Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ yêu nước
- Luận điểm 2: Thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu phản ánh phong trào kháng Pháp kiên cường của nhân dân Nam Bộ
- Luận điểm 3: Lục Vân Tiên, tác phẩm lớn nhất của ông, trở thành biểu tượng văn hóa ở miền Nam
Phần kết: Tổng hợp tầm ảnh hưởng và đóng góp lớn lao của Nguyễn Đình Chiểu
Câu 2 (trang 53 sgk ngữ văn 12 tập 1) Văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu như “vì sao có ánh sáng khác thường”
- Thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu chân chất, không trau chuốt, gần gũi với dân dụ, đòi hỏi sự tập trung để hiểu rõ
- Ánh sáng tác phong cách văn chương là vẻ đẹp giản dị, mộc mạc của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu:
+ Văn chương phục vụ và chân thành với nhân dân
- Văn chương của Nguyễn Đình Chiểu nổi bật với tư tưởng, tình cảm nồng hậu, cao quý của nhân dân
+ Vẻ đẹp đặc sắc trong bối cảnh khó khăn và bất hạnh
- Nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu được đánh giá có ý nghĩa phương pháp luận cao trong nghiên cứu văn học
+ Định hình cách nhìn mới mẻ về Nguyễn Đình Chiểu trong nghiên cứu văn học
Câu 3 (trang 53 sgk ngữ văn 12 tập 1) Tác giả làm sáng tỏ những “ánh sáng khác thường” của ngôi sao văn nghệ Nguyễn Đình Chiểu:
+ Cuộc đời đầy nghị lực, kiên trung của Nguyễn Đình Chiểu trước khó khăn và bất hạnh
+ “Kiến nghĩa bất vi vô dõng dã” thái độ bất khuất trước sự mua chuộc của thực dân Pháp
+ Sáng tác chân chính, tiến bộ: “Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”
+ Sử dụng bút để chiến đấu và tuyên truyền
- Thơ văn yêu nước của ông góp phần quan trọng trong cuộc chiến chống xâm lược
+ Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, điếu Ngư Tiều vấn y đáp…
+ Các tác phẩm ca ngợi: Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga, Tiểu Đồng, Hán Minh…
- Thơ văn chứa hào khí, đạo đức, ca ngợi người trọng nghĩa, khinh tài, trước sau một lòng
+ Các tác phẩm ngợi ca: Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga, Tiểu Đồng, Hán Minh…
+ Bằng cách nhìn mới mẻ, đúng đắn, tác giả có sự nhìn nhận, đánh giá lại “giá trị văn nghệ của bản trường ca hấp dẫn từ đầu đến cuối”
Câu 4 (trang 45 sgk ngữ văn 12 tập 1) Ngôi sao Nguyễn Đình Chiểu cần được sáng tỏ hơn:
- Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu ít được biết đến, thậm chí bị chê thô ráp, nôm na
- Chất lượng đạo đức và thành công nghệ thuật khẳng định Nguyễn Đình Chiểu là lá cờ đầu của thơ ca chống Pháp
- Cần sự sáng tỏ hơn trong thời đại hiện đại để khôi phục lại giá trị thực sự của thơ văn yêu nước
Câu 5 (trang 45 sgk ngữ văn 12 tập 1) Yếu tố tạo nên sự hấp dẫn của tác phẩm:
- Nghị luận chặt chẽ, nhưng đầy xúc động và thiết tha, với nhiều hình ảnh và ngôn ngữ đặc sắc, ghi điểm mạch lạc
- Kết hợp giữa hiện thực và thơ văn tạo nên bài viết mạch lạc, dễ hiểu và thuyết phục độc đáo
- Cách nhìn mới mẻ, với giá trị phát hiện, làm sáng tỏ mối quan hệ giữa tác phẩm và bối cảnh đất nước thời kỳ đó, nhấn mạnh vai trò của Nguyễn Đình Chiểu trong chiến đấu bằng bút
→ Bằng cách nhìn, nghĩ sâu rộng, mới mẻ làm sáng tỏ mối quan hệ của tác phẩm văn chương với hiện trạng của đất nước lúc bấy giờ, tác giả ca ngợi Nguyễn Đình Chiểu một con người trọn đời dùng cây bút làm vũ khí chiến đấu.
II. LUYỆN TẬP
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là bài văn khóc tế các nghĩa sĩ tử trận, xây dựng hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ kiên cường, bất khuất, ghi dấu mốc lịch sử bi thương mà hào hùng của dân tộc
+ Nghệ thuật bài văn tế: viết theo lối cổ nhưng giàu cảm xúc nhà thơ, đủ để lay động triệu trái tim
- Thanh niên ngày nay cần nuôi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc. Phải học tập để đáp ứng những yêu cầu cần thiết của xã hội trong thời kì mới
3. Bài viết tham khảo số 3
I. Phạm Văn Đồng và Bài Nguyễn Đình Chiểu
1. Về Tác giả
Phạm Văn Đồng (1906 – 2000), một nhà cách mạng lớn của Việt Nam thế kỉ XX, xuất thân từ xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.
- Cuộc đời:
+ Tham gia cách mạng từ rất sớm.
+ Đóng vai trò quan trọng trong chính phủ lâm thời năm 1945.
+ Giữ nhiều chức vụ quan trọng tại Trung ương Đảng.
- Nhân cách: Là nhà cách mạng xuất sắc, tận tụy với mặt trận văn hóa dân tộc.
2. Về Tác phẩm
Bài 'Nguyễn Đình Chiểu, Ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc' là sáng tác kỷ niệm 75 năm ngày mất của Nguyễn Đình Chiểu (3 – 7 – 1888).
II. Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (trang 53 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
* Điểm chính của bài:
Mở đầu: Nêu tầm quan trọng của Nguyễn Đình Chiểu cần được hiểu rõ và tôn vinh hơn.
Thân bài: Giới thiệu về cuộc đời và tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu.
- Điểm 1: Nguyễn Đình Chiểu - Nhà thơ yêu nước.
- Điểm 2: Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu.
- Điểm 3: Giá trị nghệ thuật của Lục Vân Tiên.
Kết bài: Khẳng định tầm vóc lớn lao của Nguyễn Đình Chiểu trong lịch sử dân tộc.
* Sắp xếp luận điểm phù hợp với nội dung: Trình bày theo hướng từ con người đến tác phẩm, khác biệt so với trình tự thông thường để làm nổi bật những đặc sắc về con người của Nguyễn Đình Chiểu trước khi đề cập đến thơ văn.
Câu 2 (trang 53 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
Thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu như “những vì sao có ánh sáng khác thường”, cần nhìn nhận mới mẻ:
- “Ánh sáng khác thường” chính là vẻ đẹp giản dị của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.
- “Con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy” - cần kiên trì, tập trung để khám phá vẻ đẹp này.
→ Đặt vấn đề và giải quyết vấn đề mang ý nghĩa định hướng cho nghiên cứu thơ văn Nguyễn Đình Chiểu: cần có cái nhìn sâu sắc, khoa học, hợp lí.
Câu 3 (trang 54 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
Tác giả làm cho chúng ta nhận ra những “ánh sáng khác thường” của Nguyễn Đình Chiểu trên bầu trời văn nghệ Việt Nam qua:
* Cuộc sống và quan niệm sáng tác:
- Cuộc sống:
+ Nhà nho, sinh trưởng ở Đồng Nai.
+ Mù, viết thơ và phục vụ kháng chiến.
+ Nhà thơ có tâm hồn trong sáng và cao quý trong thời kì đau thương nhưng vĩ đại của dân tộc.
→ Đời sống và hoạt động của Nguyễn Đình Chiểu là tấm gương anh dũng.
- Quan điểm sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu: thơ văn mang tính chiến đấu, giàu tính biểu cảm: “Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm / Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.
* Thơ văn phục vụ cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc:
Được thể hiện qua luận điểm: “Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu làm sống lại trong tâm trí chúng ta… suốt hai mươi năm”
+ Tái hiện lịch sử nước ta trong 20 năm từ 1860 - thời kì đau thương và anh dũng.
+ Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu tập trung vào ca ngợi anh hùng và than khóc liệt sĩ cứu nước.
* Truyện Lục Vân Tiên
- Nội dung: Bản trường ca chính nghĩa, khen ngợi đạo đức, trung nghĩa.
- Nghệ thuật: một chuyện “kể”, lối văn “nôm na”, dễ nhớ, dễ thuộc, có thể truyền bá trong dân gian.
- Hạn chế tác phẩm: lời văn không tốt, do nhà thơ mù, không thể sửa lại văn bản.
Câu 4 (trang 54 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
Ngôi sao Nguyễn Đình Chiểu cần phải sáng tỏ hơn không chỉ trong quá khứ mà còn trong hiện tại vì nhiều người vẫn chưa thấu hiểu giá trị thơ văn của ông. Giá trị này không chỉ ảnh hưởng đến người nghe thời kì trước mà còn nguyên giữ giá trị ngày nay.
Câu 5 (trang 54 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):
Bài văn nghị luận không chỉ sôi nổi mà còn hấp dẫn vì:
- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác đáng.
- Ngôn từ trong sáng, giản dị, giàu hình ảnh, sử dụng biện pháp tu từ, so sánh, tăng tiến, giọng điệu hùng hồn, tha thiết.
Luyện tập
* Văn thơ Nguyễn Đình Chiểu không còn xa lạ với giới trẻ hiện nay, vì nó ghi chép đời sống xã hội và con người một cách chân thực, đồng thời truyền tải tình cảm chân thành, cảm xúc mãnh liệt của những người đấu tranh vì lẽ phải và tự do của dân tộc.
- Cuộc đời và quan niệm sáng tác.
- Văn thơ yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu.
- Truyện Lục Vân Tiên.
* Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc ngày nay và giá trị của nó
- Bài viết có độ dài, sử dụng nhiều điển tích, điển cố, cách diễn đạt mộc mạc của người dân Nam Bộ.
- Tuy nhiên, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc vẫn là một kiệt tác:
+ Kể về truyền thống anh hùng dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
+ Ca ngợi những nông dân anh hùng, sống mãi trong tâm trí dân Việt.
+ Ghi chép cuộc chiến đấu chống Pháp, là nguồn tự hào về truyền thống anh hùng dân tộc.
