1. Bài luận tham khảo số 1
Chuẩn bị
Trong sử thi Ra-ma-yan-na, chúng ta được chứng kiến câu chuyện thú vị tại vương quốc Kô-sa-la, với hoàng tử Ra-ma đắc cử vì tài năng. Tuy nhiên, bản thân ông cha vua Da-xa-ra-tha đã đưa ra quyết định đầy rủi ro, đày Ra-ma vào rừng và trao ngôi cho Bha-ra-ta con của Ka-kê-i. Cuộc sống của Ra-ma, vợ Xi-ta và em trai Lắc-ma-na tiếp tục trong rừng ẩn mình, nhưng không tránh khỏi những thách thức khó khăn. Quỷ vương Ra-va-na thèm muốn cướp Xi-ta về làm vợ, nhưng nàng đã dũng cảm chống lại sự xâm lược này. Tướng khỉ Ha-nu-man đã giúp nàng thoát khỏi hiểm nguy, nhưng tình cảm giữa Ra-ma và Xi-ta vẫn bị đặt dấu hỏi.
Cấu trúc
- Phần 1 (từ đầu ... 'kiên nhẫn và dũng cảm'): Lời buộc tội của Ra-ma
- Phần 2 (phần còn lại): Phản ứng thông qua hành động và lời nói của Xi-ta
Hướng dẫn học bài:
Câu 1 (trang 59 sgk Ngữ văn 10 tập 1)
a, Ý chính đúng: D
b, Hoàn cảnh ảnh hưởng đến tâm trạng, ngôn ngữ đối thoại của Ra-ma:
+ Ra-ma, đồng thời là chồng và vua, phải đối mặt với bổn phận và trách nhiệm của mình đối với cộng đồng.
+ Gương mặt xinh đẹp của vợ khiến trái tim Ra-ma đau đớn.
+ Lo sợ ý kiến đánh đồng, Ra-ma nói những lời lạnh lùng trước mặt vợ.
+ Những lời Ra-ma nói không thể hiện đúng tâm trạng thực sự của anh.
- Xi-ta, với tư cách là vợ của Ra-ma và hoàng hậu:
+ Xi-ta cảm thấy muốn biến mất, vì cảm giác xấu hổ.
+ Nàng khiêm tốn trước chồng.
+ Nàng muốn tự tận hưởng đau khổ và sự nhục nhã để bảo vệ danh dự.
- Đau khổ của Xi-ta là sự đánh mất danh dự cá nhân trước mặt cộng đồng.
- Xi-ta thay đổi cách gọi chồng từ thân mật đến xa cách: chàng – thiếp, Đức vua, Người.
- Xi-ta bước vào lửa, cầu xin thần lửa bảo vệ và chứng minh lòng trong sạch của mình.
Câu 2 (trang 60 sgk Ngữ văn 10 tập 1)
a, Đáp án A
Ra-ma tuyên bố chiến đấu với quỷ Ra-va-na để cứu Xi-ta, vì danh dự của anh bị xúc phạm (Thực hiện điều đó để bảo vệ nhân phẩm, xoá đi sự xúc phạm, giữ uy tín và danh dự của gia tộc lừng lẫy).
b, Đáp án C
Để giữ danh dự của gia tộc quý phái, Ra-ma đồng ý hy sinh hạnh phúc cá nhân (Người đã sinh ra trong một gia đình quý phái, liệu có thể chấp nhận một người vợ từng sống với người khác, vì đơn giản bà ta chỉ là một đối tượng để yêu thương).
+ Ra-ma cũng không thể chấp nhận khi nghĩ về việc Xi-ta “bị quấy rối trong vật liệu của Ra-va-na”, từ sự ghen tuông thành nghi ngờ.
c, Các từ ngữ được lặp lại trong lời nói của Ra-ma thể hiện tâm trạng của anh:
+ Ra-ma nói thẳng và quả quyết trong lời nói của mình.
Câu 3 (trang 60 sgk Ngữ văn 10 tập 1)
Sự khác biệt giữa phẩm chất đạo đức của Xi-ta và những phụ nữ bình thường, tầm thường:
- Sự phụ thuộc vào số mệnh của mình, quyền lực của người khác:
+ Xi-ta có thể kiểm soát được điều gì đó, có thể nói là quyền lực nàng.
+ Xi-ta đặt niềm tin vào thần lửa, chứng minh sự trung thành, dũng cảm và trinh bạch.
+ Thần lửa đại diện cho sự bất tử, sự xuất hiện, làm chủ con người trong văn hóa Ấn Độ.
+ Lời cầu nguyện của Xi-ta thể hiện lòng tin vào thần lửa, là minh chứng cho điều này.
- Thái độ của công chúng:
+ Làm cho dân chúng cảm động, đau lòng (tất cả mọi người, từ già trẻ, đau lòng khi nhìn thấy Gia-na-ki đứng trong ngọn lửa)
+ Phụ nữ khóc than thảm, tạo nên bức tranh đau lòng.
+ Cả Rắc-xa-na lẫn Ra-na-ra đều khóc, làm cho bầu trời rộn lên tiếng than khóc.

3. Bài tham khảo số 2
Thông tin cơ bản
1. Mô tả ngắn về sử thi:
Câu chuyện diễn ra tại vương quốc Kô-sa-la. Vua Đa-xa-ra-tha có bốn người con trai, trong đó Ra-ma, con cả, nổi bật với tài năng và đức độ. Tuy vua cha muốn nhường ngôi cho Ra-ma, nhưng bà vợ thứ Ka-kê-i đòi lại ân nghĩa và khiến Ra-ma bị đày vào rừng. Quỷ vương Ra-va-na âm mưu cướp Xi-ta, vợ của Ra-ma. Xi-ta dũng cảm chống lại, được tướng khỉ Ha-nu-man giúp đỡ. Tuy nhiên, khi Ra-ma cứu Xi-ta, chàng nghi ngờ tiết hạnh của nàng. Để chứng minh lòng chung thuỷ, Xi-ta tự thả mình vào lửa, được thần lửa cứu giúp. Kết thúc, Ra-ma và Xi-ta trở về kinh đô, đem lại hòa bình cho con dân.
2. Đoạn trích là thách thức cuối cùng của Ra-ma và Xi-ta trên hành trình tìm về hạnh phúc và danh vọng. Tác giả sử dụng kịch tính và nghệ thuật mô tả để làm nổi bật những đặc tính quan trọng của anh hùng, hình ảnh người phụ nữ lý tưởng trong xã hội cổ đại Ấn Độ.Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (trang 59 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1): Sau chiến thắng, Ra-ma và Xi-ta gặp nhau trước đám đông.
a, Công chúng bao gồm: anh em, bạn hữu của Ra-ma, đội quân khỉ Va-na-ra, quan quân, dân chúng Rắc-sa-xa => Đáp án D: Tất cả đối tượng trên
b, Hoàn cảnh ảnh hưởng đến tâm trạng, ngôn ngữ của nhân vật:
- Ra-ma: Đứng trước đông người, chàng không chỉ là người chồng mà còn là anh hùng và vua. Chàng phải giữ bản phận của một đức vua trong khi vẫn giữ tình cảm với vợ. Ra-ma không thể chỉ trách nhiệm của mình là cứu vợ mà còn phải bảo vệ danh dự của dòng họ. Thái độ này tạo ra sự lạnh lùng, lời nói khó nghe nhưng phải giữ bí mật.
- Xi-ta: Lời nàng không chỉ hướng vào Ra-ma mà còn đối diện với mọi người. Xi-ta phải nói một cách cẩn thận để mọi người hiểu rõ tâm tư của mình đối với chồng và duy trì vẻ quý phái của một hoàng hậu.
Câu 2 (trang 59 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
a, Ra-ma tuyên bố chiến đấu với quỷ Ra-va-na để giải cứu Xi-ta và bảo vệ danh dự anh hùng bị xâm phạm. => Đáp án A
b, Ra-ma bỏ rơi Xi-ta vì danh dự không cho phép anh hùng chấp nhận vợ đã chung sống với kẻ khác ('Người đã sinh trưởng... là vật để yêu thương'). Trong lời nói của mình, Ra-ma ánh sáng sự ghen tuông của người chồng. => Đáp án C
c, Trong lời nói, Ra-ma lặp lại nhiều từ ngữ liên quan đến danh dự, uy tín của anh hùng. Chàng hiểu rõ vai trò của mình và các mô hình xã hội. Ra-ma dù đau khổ vẫn giữ bản phận và lừng lẫy giữa đám đông.
d, Khi Xi-ta bước vào lửa, Ra-ma trải qua thử thách lớn, căng thẳng và bất lực ('Chẳng có ai trong... mắt dán xuống đất').
Câu 3 (trang 59 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
- Trong câu trả lời, Xi-ta trải qua sự đau khổ và mất tự chủ, sau đó trở nên bình tĩnh và khẳng định vị thế của mình ('Lấy tà áo lau nước mắt... nức nở, nàng nói'). Nàng phân biệt giữa sự kiểm soát của số mệnh và quyền lực của kẻ khác so với điều mà nàng có thể kiểm soát. A-nhi, thần Lửa, đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra đức hạnh của người phụ nữ.
- Hình ảnh Xi-ta là biểu tượng của người phụ nữ lý tưởng trong xã hội Ấn Độ cổ đại.
Câu 4 (trang 59 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
Cảnh Xi-ta bước vào lửa gây nhiều cảm xúc cho người xem, mọi người đều xúc động và thương xót ('Ai nấy, già cũng như trẻ đau lòng đứt ruột... Phụ nữ kêu khóc thảm thiết). Hình ảnh của Xi-ta trở thành hình mẫu của người phụ nữ lý tưởng trong xã hội cổ đại.
3. Bài soạn tham khảo số 2
Câu 1 (trang 59 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
a. Đúng: D
b.
- Hoàn cảnh ảnh hưởng đến tâm trạng, ngôn ngữ đối thoại của Ra-ma:
+ Ra-ma, mặc yêu thương vợ, vẫn giữ bản phận anh hùng vương tộc.
+ Lời nói của chàng phản ánh sự áp đặt của xã hội lên cá nhân.
+ Lo sợ tai tiếng, Ra-ma thể hiện sự lạnh lùng trong lời nói.
- Xi-ta, là vợ và hoàng hậu:
+ Bảo vệ danh dự cá nhân khỏi sự hủy hoại.
+ Xi-ta thay đổi cách gọi Ra-ma để thể hiện sự tôn trọng và xa cách: chàng – thiếp, Hỡi đứa vua, Người.
Câu 2 (trang 59 – 60 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
a. Đúng: A
b. Đúng: C
c. Những từ ngữ lặp lại trong lời nói của Ra-ma là biểu hiện của tâm trạng: trực tiếp, quyết liệt, nghiêm túc.
d. Thái độ của Ra-ma khi Xi-ta bước lên giàn lửa: căng thẳng cực kỳ.
Câu 3 (trang 60 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
- Xi-ta khẳng định tư cách và đức hạnh không thể so sánh với phụ nữ thường.
+ Nàng là con của thần Đất Mẹ.
+ Từ bỏ cung điện sang rừng vì tình yêu.
+ Tự cự tuyệt mọi thách thức từ Ra-va-na.
- Xi-ta phân biệt sự tùy thuộc vào số mệnh, quyền lực người khác và sự kiểm soát của chính mình:
+ Bị bắt cóc và ngất đi là những sự kiện ngoài ý muốn.
+ Trái tim và tình yêu của nàng thuộc hoàn toàn về Ra-ma.
- Vai trò của thần A-nhi trong văn hóa Ấn Độ:
+ Thần lửa A-nhi có ý nghĩa linh thiêng trong đời sống hàng ngày.
+ Lời cầu khấn của Xi-ta thể hiện niềm tin vào sự che chở của thần Lửa.
Câu 4 (trang 60 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
Thái độ của đám đông khi Xi-ta bước vào lửa:
+ Dân chúng xúc động, đau lòng.
+ Phụ nữ khóc thảm thiết.
+ Cả Rắc-xa-na và Ra-na-ra đều rơi vào trạng thái khóc đầy xúc động.
- Hành động tự nguyện nhảy vào lửa của Xi-ta là biểu tượng cao quý, làm nổi bật tính bi hùng của sử thi.
→ Cảnh Xi-ta bước lên giàn lửa là biểu tượng tối cao của hình mẫu phụ nữ lý tưởng trong xã hội Ấn Độ cổ đại.

4. Bài tham khảo số 5
Câu 1 (trang 59 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
a. Chọn D. Tất cả những đối tượng trên.
b.
- Tâm trạng, ngôn ngữ đối thoại của Ra-ma:
+ Ra-ma vừa với tư cách cá nhân, vừa với tư cách xã hội, chàng yêu thương lại xót xa cho người vợ nhưng vẫn phải giữ bổn phận gương mẫu của một đức vua anh hùng. “ Thấy người đẹp khuôn mặt bông sen với những cuộn tóc lượn sóng đứng trước mặt mình, lòng Ra-ma đau như dao cắt. Nhưng vì sợ tai tiếng, chàng bèn nói với nàng, trước mặt những người khác...”. Những lời chàng nói không hoàn toàn chân thực,, không phải những lời sâu kín trong lòng.
- Tâm trạng, ngôn ngữ đối thoại của Xi-ta:
+ Xi-ta “như muốn giấu mình đi vì xấu hổ”, rồi “ khiêm nhường đứng trước Ra – ma”, “nàng muốn tự chôn vùi cả hình hài thân xác của mình”. Nàng xót xa, tủi hẹn. Hơn thế, đó là nỗi khổ đau mất đi danh dự của một con người trước cộng đồng.
+ Lúc đầu, Xi-ta xưng hô là “chàng” – “thiếp” rất thân mật, riêng tư nhưng sau đó là quan hệ xã hội “Hỡi Đức vua!... Người..”.
+ Sau đó, nàng quyết định chứng minh tấm lòng trong sạch của mình: “Chị không muốn sống sau những lời tố cáo lầm lạc như vậy. Chồng chị không hài lòng về chị, chàng đã ruồng rẫy chị trước mặt mọi người. Giờ thì chị sẽ từ bỏ tấm thân này cho ngọn lửa.” Và Xi-ta đã bước vào ngọn lửa và cầu xin thần lửa bảo vệ để minh chứng cho lòng trong sạch của mình.
Câu 2 (trang 59 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
a.
A. Danh dự người anh hùng bị xúc phạm khi Ra - va - na dám cướp vợ của chàng.
=> Theo lời tuyên bố của Ra-ma thì việc chàng giao tranh với quỷ Ra-va-na, tiêu diệt hắn để cứu Xi-ta là vì danh dự của chàng bị xúc phạm khi Ra-va-na dám cướp vợ chàng. “Ta làm điều đó vì nhân phẩm của ta, để xóa bỏ vết ô nhục, để bảo vệ uy tín và danh dự của dòng họ lừng lẫy tiếng tăm của ta’’. Ra-ma cũng thẳng thừng bảo với Xi-ta rằng : “Chẳng phải vì nàng mà ta đánh thắng kẻ thù’’.
b.
C. Cả hai lí do trên
Ra-ma tuyên bố từ bỏ Xi-ta bởi vì, chàng nói : “Người đã sinh trưởng trong một gia đình cao quý có thể nào lại thấy về một người vợ từng sống trong nhà kẻ khác, đơn giản chỉ vì mụ ta là một vật để yêu đương ?’’. Đây là vấn đề danh dự. Danh dự không thể cho phép người anh hùng chấp nhận một người vợ đã chung chạ với người khác. Tuy nhiên, ngoài vấn đề danh dự, trong lòng Ra-ma còn trỗi lên tình cảm ghen tuông nữa. Sự ghen tuông dày vò Ra-ma. Chàng không thể chịu nổi khi nghĩ đến việc “nàng (Xi-ta) đã bị quấy nhiễu ở trong vạt áo của Ra-va-na, đôi mắt tội lỗi của hắn đã hau háu nhìn khắp người nàng’’. Từ sự ghen tuông, Ra-ma đã ngờ vực sự trong trắng của Xi-ta: “Thấy nàng yêu kiều xinh đẹp, lại có được nàng trong nhà hắn, Ra-va-na đâu có chịu đựng được lâu.
c.
- Ra – ma nhấn đi, nhấn lại sự rõ ràng, dứt khoát trong những lời nói của mình (“phải biết chắc điều này...”, “Ta nói rõ cho nàng hay, chẳng chút quanh co, ngập ngừng...”. Chàng hiểu sâu sắc vai trò của chàng cũng như các khuôn mẫu của xã hội để dân chúng noi theo. Do đó, dù rất đau khổ và thương yêu vợ của mình, Ra-ma vẫn phải giữ trọn bổn phận: trước mặt mọi người, chàng nén lòng để nói “những lời gay gắt khó tả”, những lời “tàn nhẫn chưa từng có” dù cho những lời ấy có thể làm tổn thương đến Xi-ta, anh em, bạn hữu của chàng (“nàng có thế để tâm đến…Vi-phi-sa-na cũng được”). Bên cạnh đó, ta càng thấy có gì lúng túng, bối rối, không đành nơi chàng.
d.
- Khi Xi-ta bước lên giàn lửa: Ra-ma cũng chịu đựng thử thách ghê gớm, chàng cố nén đau thương vì danh dự của một đức vua anh hùng.
- Nỗi đau đớn và sự kìm nén khiến Ra-ma trông thật đáng sợ: chẳng có ai trong đám bạn hữu dám nói gì với Ra-ma, hoặc nhìn vào chàng; lúc đó nom chàng khủng khiếp như thần Chết và Ra-ma vẫn kiềm chế được bản thân, mặc cho Xi-ta bước vào ngọn lửa Ra-ma vẫn ngồi, mắt dán xuống đất.
Câu 3 (trang 60 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
- Sự khác biệt giữa tư cách, đứa hạnh của nàng và loại phụ nữ tầm thường, thấp kém
- Sự khác biệt giữa điều tùy thuộc vào số mệnh của nàng, vào quyền lực của kẻ khác và điều trong vòng kiểm soát của nàng:
+ Điều tùy thuộc vào quyền lực của kẻ khác
+ Điều trong vòng kiểm soát của nàng:
Nàng chọn để ngọn lửa chứng minh cho phẩm tiết thủy chung của mình, đó là sự dũng cảm của một tấm lòng trinh bạch.
- Vai trò của thần A – nhi trong văn hóa Ấn Độ:
+ Là vị thần tượng trưng cho sự bất tử, cai quản cõi người trong văn hóa Ấn Độ. Vị thần tượng tương cho sự hiện sinh, không bao giờ lụi tàn, được nhân dân tin tưởng và tôn thờ.
+ Lời cầu khấn của Xi-ta cho thấy nàng đã tin tưởng vị thần Lửa với niềm tin thần sẽ che chở và chứng minh có tấm lòng của nàng. Qua đây, chúng ta cũng biết vị thần A – nhi có vị trí quan trọng trong tâm thức người dân Ấn Độ - đó là vị thần tối cao, mang sức mạnh siêu nhiên.
Câu 4 (trang 60 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
- Thái độ của công chúng trước cảnh Xi –ta bước vào lửa:
+ “Các phụ nữ bật ra tiếng khóc thảm thương. Cả loài Rắc – sa –xa lẫn loài Va –na – ra cùng kêu khóc vang trời”: công chúng vô cùng đau xót, thương cảm cho Xi –ta. Có lẽ họ cũng muốn giúp nàng Xi –ta nhưng lại không thể hành động.
- Cảnh Xi –ta bước vào lửa khiến em thấy cảm phục bởi sự dũng cảm của nàng.

5. Bài soạn tham khảo số 4
Cấu trúc
- Phần 1 (từ đầu đến chịu đựng được lâu): Lời buộc tội của Ra-ma
- Phần 2 (phần còn lại): Phản ứng thông qua hành động và lời nói của Xi-ta
Nội dung: Ra-Ma buộc tội
- Chương Ra-ma buộc tội đặt nhân vật vào thách thức khó khăn, làm loại bỏ bản chất con người
- Ra-ma chiến đấu với yêu quái để cứu vợ, nhưng đồng thời hi sinh tình yêu vì danh dự và trách nhiệm của một anh hùng và vị vua
- Xi-ta sẵn lòng đánh đổi bản thân để chứng minh tình yêu và lòng trung thành
Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (trang 59 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Chọn đáp án D
- Tình hình ảnh hưởng đến tâm lý, cách diễn đạt của Ra-ma và Xi-ta
+ Tâm trạng, cách diễn đạt của Ra-ma:
• Ra-ma đối mặt với cảm xúc cá nhân và xã hội, yêu thương vợ nhưng vẫn giữ vai trò gương mẫu của một anh hùng vương
• Những lời nói của Ra-ma không hoàn toàn trung thực, không phản ánh đầy đủ tâm sự bên trong.
+ Tâm trạng, cách diễn đạt của Xi-ta:
• Với vai trò vợ của Ra-ma, làm hoàng hậu của mọi người
• Xi-ta cảm thấy xấu hổ và đau đớn khi mất danh dự trước cộng đồng
• Nàng khiêm tốn trước Ra-ma
• Ban đầu, Xi-ta thân mật khi gọi là “chàng” – “thiếp” nhưng sau đó chuyển sang gọi “Đức vua!... Người..”.
• Cuối cùng, nàng quyết định chứng minh lòng trong sạch bằng cách bước vào lửa
Câu 2 (trang 59 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Theo tuyên bố của Ra-ma, chàng chiến đấu với quỷ Ra-va-na để giải cứu Xi-ta vì lí do: danh dự của anh hùng bị xâm phạm khi Ra-va-na cướp vợ
- Ra-ma từ bỏ Xi-ta vì danh dự không cho phép anh hùng chấp nhận vợ đã chung chạ với kẻ khác và vì lòng ghen tuông của chồng
- Những từ ngữ lặp lại nhiều trong lời nói của Ra-ma thể hiện ý chí và tâm trạng của chàng
+ Ra-ma nhấn mạnh sự rõ ràng, quả quyết trong lời nói của mình
+ Điều này làm ta cảm nhận sự lúng túng, bối rối trong tâm trạng của chàng.
Câu 3 (trang 59 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Sự khác biệt giữa tư cách, phẩm chất của nàng và loại phụ nữ thường thường
- Sự khác biệt giữa điều kiện của nàng, quyền lực của người khác và điều kiện được kiểm soát bởi nàng:
+ Điều tùy thuộc vào quyền lực của người khác: người tình của đây
+ Điều kiện được kiểm soát bởi nàng: để thần lửa chứng minh lòng trung thành, sự dũng cảm và tâm hồn thuần khiết của nàng
- Vai trò của thần A-nhi trong văn hóa Ấn Độ:
+ Biểu tượng của sự bất tử, sự sáng tạo, giữ vai trò quản lý cuộc sống trong văn hóa Ấn Độ
+ Lời cầu nguyện của Xi-ta thể hiện lòng tin vào sự bảo vệ và chứng minh của thần Lửa
+ Thần Lửa có vị thế quan trọng trong tâm trí và tín ngưỡng của cộng đồng Ấn Độ, là vị thần tối cao mang lại sức mạnh siêu nhiên
Câu 4 (trang 59 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Thái độ của công chúng trước cảnh Xi –ta bước vào lửa:
+ “Các phụ nữ bật ra tiếng khóc thảm thương.'
+ Cả loài Rắc – sa –xa và loài Va –na – ra cùng kêu gào bi thương”
⇒ công chúng đầy ắp sự thương cảm, đau xót với Xi –ta, muốn giúp đỡ nhưng lại không thể hành động.
- Hình ảnh Xi –ta bước vào lửa tạo ra ấn tượng mạnh mẽ, đầy cảm phục.

6. Bài soạn tham khảo số 6
Câu 1 (trang 59 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
Sau chiến thắng, Ra-ma và Xi-ta gặp nhau trước sự chứng kiến của mọi người.
a. Công chúng đó bao gồm những ai?
b. Hoàn cảnh ấy tác động như thế nào đến ngôn ngữ, tâm trạng của Ra-ma và Xi-ta?
Lời giải chi tiết:
a. Phương án: D
Gặp nhau giữa Ra-ma và Xi-ta, đám đông bao gồm mọi người đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến tâm lý và ngôn ngữ của cả hai.
b.
Với Ra-ma, không chỉ là người chồng mà còn là anh hùng, vị vua. Chàng đối mặt với tình huống khó khăn khi yêu thương vợ nhưng vẫn phải giữ bổn phận của một anh hùng và vua. 'Thấy người đẹp khuôn mặt bông sen với những cuộn tóc lượn sóng đứng trước mặt mình, lòng Ra-ma đau như dao cắt. Nhưng vì sợ tai tiếng, chàng bèn nói với nàng, trước mặt những người khác…'.
Xi-ta cũng đau khổ khi bị oan, phải bảo vệ danh dự trong vai trò vợ và hoàng hậu. Nàng vừa van nài với chồng vừa chuyển sang gọi 'Đức vua!… Người…'. Thay đổi này thể hiện tình thế khó xử của Gia-na-ki 'trước mặt đông đủ mọi người'.
Câu 2 (trang 59 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
Theo lời tuyên bố của Ra-ma:
a. Chàng giao tranh với quỷ Ra-va-na, tiêu diệt hắn để giải cứu Xi-ta vì động cơ gì?
b. Chàng ruồng bỏ Xi-ta vì lí do gì?
c. Phân tích những từ ngữ lặp đi lặp lại nhiều lần trong lời nói của Ra-ma cho thấy ý chí, tâm trạng của chàng.
d. Phân tích thái độ của Ra-ma khi Xi-ta bước lên giàn lửa?
Lời giải chi tiết:
a. Phương án: A
Ra-ma chiến đấu với Ra-va-na để cứu Xi-ta, bảo vệ danh dự anh hùng bị xâm phạm khi vợ bị cướp.
b. Phương án: A
Chàng từ bỏ Xi-ta vì không thể chấp nhận vợ đã chung chạ với người khác ('Người đã sinh trưởng… một vật để yêu đương).
c. Từ ngữ như nhân phẩm, tiếng tăm, uy tín, gia đình cao quý, dòng họ lừng lẫy… trong lời nói của Ra-ma làm nổi bật ý chí và tâm trạng của anh hùng.
d. Ra-ma căng thẳng khi Xi-ta bước lên giàn lửa, tình huống 'tiến thoái lưỡng nan' làm chàng trở nên khủng khiếp: 'Vào lúc đó, chẳng ai trong đám bạn hữu dám nói gì với Ra-ma, hoặc nhìn vào chàng; lúc đó nom chàng khủng khiếp như thần chết.
Câu 3 (trang 60 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
Trong lời đáp của mình, Xi-ta đã nhấn mạnh như thế nào về:
- Sự khác biệt giữa tư cách, đức hạnh của nàng với loại phụ nữ tầm thường thấp kém?
- Sự khác biệt giữa điều tùy thuộc vào số mệnh của nàng, vào quyền lực kẻ khác và điều trong vòng kiểm soát của nàng
Lời giải chi tiết:
Xi-ta, dù đau đớn, khẳng định tư cách và đức hạnh của mình không thể so sánh với phụ nữ thấp kém. Nàng là con của thần Đất Mẹ, từ bỏ cung điện nguy nga để chia sẻ khó khăn với chồng là minh chứng cho phẩm hạnh của nàng.
Sự kiểm soát của nàng không chỉ tùy thuộc vào số mệnh và quyền lực mà còn là quyết định trong tình huống khó khăn: 'Nàng bị bắt cóc và quỷ vương Ra-va-na động đến khi nàng ngất đi là những điều nằm ngoài lí trí của nàng. Khi tỉnh lại, nàng đã nhất quyết cự tuyệt tất cả những hành động của quỷ vương. Lí do mà Xi-ta đưa ra quả thật là vô cùng sắc sảo, đặc biệt khi những sự việc ấy lại được chứng kiến bởi Ha-nu-man.'
Lựa chọn cuối cùng của Xi-ta, bước lên giàn lửa, là biểu tượng cho hình mẫu phụ nữ ấn tượng thời cổ đại.
Câu 4 (trang 60 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
Phân tích thái độ của công chúng và nêu cảm nghĩ của anh chị trước cảnh Xi-ta bước vào lửa?
Lời giải chi tiết:
Cảnh Xi-ta bước lên giàn lửa tạo ra một cảnh kịch đầy kịch tính, làm xúc động cả quan quân và dân chúng cả hai phe. 'Ai nấy, già cũng như trẻ đau lòng đứt ruột… Các phụ nữ bật ra tiếng kêu khóc thảm thương. Cả loài Rak-sa-xa lẫn loài Va-na-ra cũng kêu khóc vang trời trước cảnh tượng đó'. Hành động của Xi-ta là biểu tượng cho hình mẫu người phụ nữ lí tưởng trong văn hóa Ấn Độ thời cổ đại.

