1. Bài soạn 'Luyện nói về văn miêu tả' số 1
Câu 2 (trang 71 sgk ngữ văn 6 tập 2):
Tả bằng miệng hình ảnh về thầy giáo Ha-men
Mở đầu: Giới thiệu tổng quan về thầy Ha-men
+ Tấm lòng yêu nước tha thiết của người thầy
+ Sâu sắc mối liên kết với tiếng Pháp và tình yêu với tiếng mẹ đẻ
+ Là người gương mẫu bảo vệ tiếng mẹ đẻ
Nội dung chính: Mô tả chi tiết về ngoại hình và hành động của thầy Ha-men
- Về hình thức:
+ Thầy ăn mặc lịch lãm, lễ phép hơn so với ngày thường (chiếc áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen gấp nếp mịn và chiếc mũ lụa đen được thêu).
- Cử chỉ và hành động:
+ Thầy không sử dụng cây thước như mọi ngày mà thay vào đó là sự tĩnh lặng và chăm chú.
+ Trong những khoảnh khắc đặc biệt, thầy đứng yên và nhìn chăm chú vào môi trường xung quanh.
+ Khi nghe chuông nhà thờ điểm 12h, thầy tái mặt, thể hiện sự xúc động và nghẹn ngào.
+ Thầy truyền đạt đam mê với tiếng Pháp và lòng yêu nước mãnh liệt.
- Thái độ và lời nói:
+ Thái độ ân cần, trìu mến với học sinh, thậm chí khi học trò đến muộn, thầy không bao giờ tỏ ra tức giận mà luôn bộc lộ sự quan tâm và yêu thương.
+ Thầy truyền đạt kiến thức trong sự xúc động và nghẹn ngào, nhưng vẫn kiên nhẫn dạy tới khi hết chương trình.
Kết thúc: Cảm xúc và suy nghĩ của tác giả về thầy Ha-men cũng như tình cảm đặc biệt đối với tiếng mẹ đẻ.
Câu 3 (trang 71 sgk ngữ văn 6 tập 2):
Mở đầu: Tổng quan về tình huống thăm thầy giáo của mẹ.
Nội dung chính: Mô tả chi tiết và xúc động về cuộc gặp lại giữa thầy và học trò sau nhiều năm xa cách.
+ Sự xúc động và kinh ngạc của thầy trong khoảnh khắc gặp lại học trò cũ.
+ Thay đổi về ngoại hình của thầy từ góc nhìn của mẹ.
+ Tình cảm, lời nói và cử chỉ ân cần của thầy khi đối diện với mẹ và con.
+ Mô tả cảm xúc đặc biệt của mẹ khi gặp lại thầy giáo cũ.
Kết thúc: Nhận định về tình cảm giữa thầy trò và nhìn nhận về nghề giáo và giáo viên.

2. Bài soạn 'Luyện nói về văn miêu tả' số 3
A. TRANG TRI THÔNG TIN
Trong bài hướng dẫn về kỹ thuật miêu tả, chúng ta sẽ tìm hiểu về cách tạo điểm nhấn và làm cho thông tin trở nên sinh động hơn thông qua việc sử dụng trang trí hình ảnh và biểu đồ. Hãy cùng khám phá cách thực hiện điều này:
B. Ý NGHĨA CỦA VIỆC TRANG TRÍ
1. Thu hút sự chú ý: Sử dụng hình ảnh màu sắc và biểu đồ để làm nổi bật thông tin quan trọng.
2. Truyền đạt thông điệp: Chọn những biểu đồ phù hợp để trình bày dữ liệu một cách rõ ràng và dễ hiểu.
3. Tạo sự đồng nhất: Sử dụng một bảng màu hoặc phong cách trang trí nhất định để giữ cho bài thuyết trình có sự đồng nhất.
C. CÁCH TRANG TRÍ HIỆU QUẢ
1. Hình ảnh và biểu đồ: Sử dụng hình ảnh chất lượng cao và biểu đồ minh họa để hỗ trợ nội dung.
2. Chọn lựa màu sắc: Chọn một bảng màu phù hợp với chủ đề và sử dụng màu sắc một cách cân nhắc.
3. Đối thoại với văn bản: Hãy đảm bảo rằng trang trí không làm mất chú ý khỏi văn bản chính.
D. LƯU Ý QUAN TRỌNG
Tránh sử dụng quá nhiều trang trí, vì điều này có thể làm mất đi sự chuyên nghiệp và gây rối cho khán giả.
Chọn trang trí phù hợp với đối tượng và mục đích của bài thuyết trình.
E. KẾT LUẬN
Qua bài hướng dẫn này, chúng ta hi vọng bạn đã có cái nhìn tổng quan về cách trang trí thông tin hiệu quả trong bài thuyết trình. Hãy sáng tạo và áp dụng những nguyên tắc này để tạo ra những bài thuyết trình thú vị và đầy ấn tượng.
Chúc bạn thành công!

3. Bài tập 'Luyện nói về văn miêu tả' số 2
Trả lời câu 1 (trang 71 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):
Đọc đoạn văn sau đây:
Khi kết thúc bài giảng, chúng ta chuyển sang phần viết tập. Thầy Ha-men đã sáng tạo với những tờ mẫu mới, với chữ rồng Pháp và An-dát được viết thật đẹp: Pháp, An-dát, Pháp, An-dát. Những tờ mẫu treo trước bàn học trông như những lá cờ nhỏ bay phấp phới khắp xung quanh lớp. Mọi người đều tập trung và im lặng, chỉ nghe tiếng ngòi bút sột soạt trên giấy. Thậm chí, những con bọ dừa bay vào cũng không làm xao lạc, ngay cả những trò nhỏ nhất cũng đang hết lòng cặm cụi vào vạch những nét sổ, như thể đó là tiếng Pháp... Trên mái nhà trường, tiếng chim bồ câu gù thật khẽ [...]
(A. Đô-đê)
Từ đoạn văn trên, hãy mô tả lại quang cảnh lớp học trong buổi học cuối cùng.
Lời giải chi tiết:
Các em có thể lựa chọn:
- Lớp học chuyển sang phần viết tập, với sự chú ý của mọi người.
- Những tờ mẫu đẹp của thầy Ha-men treo trước bàn học, tạo nên không khí như lá cờ nhỏ phấp phới.
- Học sinh chăm chú viết, tiếng ngòi bút sột soạt trên giấy.
- Những trò nhỏ cực kỳ chăm chỉ vạch những nét sổ, tạo ra âm thanh như một bản nhạc.
Đoạn văn tham khảo:
Lớp học chuyển sang giờ tập viết, thầy Ha-men đã chuẩn bị sẵn cho mọi người những mẫu chữ thật đẹp treo trước bàn học như những lá cờ nhỏ “Pháp, An Dát”. Cả lớp ai cũng đều chăm chú hết sức, không gian xung quanh im lặng như tờ. Những học trò nhỏ cặm cụi vạch những nét sổ với tấm lòng yêu mến tiếng Pháp. Trên những mái nhà lớp học, tiếng chim bồ câu gật gù khe khẽ…
Trả lời câu 2 (trang 71 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):
Từ truyện buổi học cuối cùng, em hãy tả lại bằng miệng về hình ảnh thầy giáo Ha-men (chú ý làm nổi bật sự khác biệt của thầy).
Lời giải chi tiết:
Tham khảo dàn bài sau:
1. Mở bài: Giới thiệu thầy giáo Ha-men: Yêu nước, yêu tha thiết tiếng nói của dân tộc.
2. Thân bài:
- Trang phục trang trọng khác ngày thường: áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen gấp nếp mịn màng, chiếc mũ lụa đen thêu.
- Cử chỉ, hành động:
+ Thầy không đi lại trong lớp với cây thước cắp nách như ngày thường
+ Chốc chốc đang giảng thầy đứng lặng im, đăm đăm nhìn đồ vật quanh mình.
+ Nghe tiếng chuông nhà thờ điểm 12h, tiếng kèn của lính Phổ xâm lược, thầy tái nhợt, nghẹn ngào.
+ Thầy nói nhiều về tiếng Pháp, thầy dạy bằng trái tim yêu nước cháy bỏng và tình yêu tha thiết.
- Thái độ, lời nói:
+ Thái độ ân cần, âu yếm với học sinh, trò đến muộn, thầy không bộc lộ giận dữ mà chỉ bộc lộ yêu thương, trìu mến
+ Thầy giảng bài trong sự xúc động nghẹn ngào, tuy nhiên thầy vẫn đủ kiên nhẫn dạy tới khi hết chương trình.
- Hình ảnh đầy xúc động của thầy vào cuối buổi học.
3. Kết bài: Hình ảnh đáng khâm phục và đáng kính trọng cùa thầy khiến chúng ta cảm động,...
Trả lời câu 3 (trang 71 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):
Lập dàn ý cho đề văn: Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, em theo mẹ đến chúc mừng thầy giáo cũ của mẹ, nay đã nghỉ hưu. Em hãy tả lại hình ảnh thầy giáo trong phút giây xúc động gặp lại người học trò của mình sau nhiều năm xa cách.
Lời giải chi tiết:
Tham khảo dàn ý:
1. Mở bài: Nhân ngày 20-11 em theo mẹ đến chúc mừng thầy giáo cũ của mẹ.
2. Thân bài:
+ Thầy thực sự vui mừng, khuôn mặt rạng rỡ.
+ Sự thay đổi về ngoại hình của thầy: khuôn mặt, làn da, mái tóc,...
+ Nỗi vui mừng lắng lại trong tình thầy trò sâu nặng khi thầy cùng mẹ ôn những kí niệm xưa.
+ Niềm tin ánh lên trong đôi mắt của thầy khi thầy tiễn hai mẹ con ra về ...
3. Kết bài: Em nhớ mãi hình ảnh thầy giáo đáng kính của mẹ và mơ ước sau mình cũng trở thành cô (thầy) giáo.

4. Bài tập 'Luyện nói về văn miêu tả' số 5
I. CƠ BẢN VỀ KIẾN THỨC
Để hiểu rõ nội dung này, các bạn cần ghi nhớ những điểm quan trọng sau:
1. Văn miêu tả nhằm mô tả một sự vật, sự việc, con người, phong cảnh... để tạo ra hình ảnh sống động trong tâm trí độc giả hoặc người nghe.
2. Quan sát và nhận xét là bước quan trọng để miêu tả được chi tiết và sinh động.
3. Phương pháp tả cảnh cần xác định đối tượng miêu tả, chọn hình ảnh tiêu biểu và trình bày theo một thứ tự có hệ thống.
4. Tả người cần xác định đối tượng, chọn chi tiết tiêu biểu và trình bày có cấu trúc.
5. Lập dàn ý là bước quan trọng giúp tổ chức ý và giữ cho bài văn mạch lạc.
II. HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP
Câu 1. Tự lập dàn bài để chuyển đổi nội dung từ văn bản viết sang lời nói về cảnh lớp học trong giờ tập viết.
Mở bài: Giới thiệu cảnh lớp học và giờ tập viết.
Thân bài: Miêu tả chi tiết cảnh lớp học, từ việc thầy chuẩn bị đến hành động của học sinh.
Kết bài: Tóm tắt và nhấn mạnh cảm xúc của người nói về buổi học.
Câu 2. Tả lại hình ảnh thầy giáo Ha-men trong truyện ngắn Buổi học cuối cùng.
Mở bài: Giới thiệu thầy Ha-men và bối cảnh trong buổi học cuối cùng.
Thân bài: Miêu tả ngoại hình, cử chỉ, hành động, và lời nói đặc biệt của thầy trong buổi học.
Kết bài: Nhận xét và tóm tắt về ấn tượng của người miêu tả về thầy Ha-men.
Câu 3. Tả lại hình ảnh thầy giáo cũ trong khoảnh khắc gặp lại học trò sau nhiều năm xa cách.
Mở bài: Giới thiệu về thầy giáo cũ và thời điểm gặp lại học trò.
Thân bài: Miêu tả chi tiết về sự xúc động, thay đổi ngoại hình, lời nói, và cử chỉ của thầy trong khoảnh khắc đặc biệt này.
Kết bài: Nhận xét về tình cảm giữa thầy giáo và học trò, cùng cảm nhận của người tả về sự kiện.

5. Bài soạn 'Thực hành diễn đọc văn bản' số 4
1 - Trang 71 SGK
Đọc đoạn văn và miêu tả lại bằng miệng bức tranh về cảnh lớp học trong Buổi học cuối cùng.
Sau giờ giảng, chúng ta chuyển sang phần viết tập. Thầy Ha-men đã sắm vai mình như một nghệ sĩ, trên bàn có những tờ mẫu mới toanh, viết bằng “chữ rông” cực kỳ tinh tế: Pháp, An-dát, Pháp, An-dát. Những tờ mẫu đó treo lơ lửng trước bàn học, tạo nên bức tranh như những lá cờ nhỏ tung bay khắp lớp. Mọi học sinh đều hồn nhiên tập trung, và âm thanh chỉ là tiếng ngòi bút viết lướt nhẹ giấy. Ngay cả khi những chú bọ dừa rơi vào, chúng cũng không làm phiền, như những nghệ sĩ nhỏ đang tạo nên nét đẹp của tiếng Pháp... Trên mái nhà trường, tiếng chim bồ câu gọi nhau như một giai điệu nhẹ nhàng […]
Phác thảo
Bức tranh về lớp học trong buổi cuối cùng:
– Thầy Ha-men chuẩn bị mẫu chữ “chữ rông” tinh tế như nghệ sĩ.
– Học sinh: tập trung, hồn nhiên, tiếng ngòi bút lướt nhẹ giấy, tạo nên bức tranh tinh tế.
– Không gian: yên bình, hòa mình vào bức tranh với tiếng chim bồ câu gọi nhau như là giai điệu nhẹ nhàng.
Ví dụ về đoạn văn:
Buổi học chuyển sang giờ viết tập, thầy Ha - men biến thành một nghệ sĩ, trình diễn những tờ mẫu mới viết bằng “chữ rông” tinh tế. Những tờ mẫu ấy treo trước bàn học như những lá cờ nhỏ, làm nền cho bức tranh hội họa. Tất cả học sinh hồn nhiên tập trung, âm thanh chỉ là những ngòi bút nhẹ nhàng viết lên giấy. Ngay cả khi những chú bọ dừa rơi xuống, chúng cũng không gây phiền toái, giống như những nghệ sĩ nhỏ tạo nên vẻ đẹp tinh tế của tiếng Pháp... Trên mái nhà trường, tiếng chim bồ câu hòa mình vào giai điệu nhẹ nhàng...
2 - Trang 71 SGK
Từ truyện Buổi học cuối cùng, hãy tả lại bằng miệng về hình ảnh thầy giáo Ha-men (làm nổi bật sự khác biệt của thầy so với ngày học bình thường).
Mô tả theo gợi ý sau:
a) Thầy Ha-men trong buổi học cuối cùng là người như thế nào?
b) Trang phục của thầy có gì khác biệt so với các ngày thường khi lên lớp?
c) Giọng điệu và thái độ của thầy khi đối mặt với sự muộn của Phrăng và học trò không thuộc bài như thế nào?
d) Nét mặt, lời nói và hành động của thầy vào cuối buổi học như thế nào?
Chú ý: Dựa trên văn bản Buổi học cuối cùng, tóm tắt và điểm qua nội dung để phát biểu theo các điểm đã chuẩn bị. Đừng trình bày dài, chỉ cần ghi ngắn gọn các ý và chi tiết (gạch đầu dòng), hạn chế viết thành văn để trình bày theo dõi.
Phác thảo
a) Thầy Ha-men trong buổi học cuối cùng là một người thầy hiền từ, nhẹ nhàng với học sinh từ thái độ, lời nói, cử chỉ đến hành động, hoàn toàn khác biệt so với những buổi học thường ngày.
b) Trang phục của thầy hôm đó là bộ y phục đẹp như thường lệ vào những dịp quan trọng: chiếc áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen gấp nếp mịn và chiếc mũ tròn làm bằng lụa đen được thêu.
c) Trước sự muộn của Phrăng và học trò không thuộc bài, giọng điệu của thầy vẫn duy trì sự dịu dàng, trang trọng, không hề có dấu hiệu giận dữ. Cử chỉ và thái độ của thầy luôn nhẹ nhàng, ân cần, âu yếm, rất thân thiện…
d) Nét mặt, lời nói, hành động của thầy:
- Từ nét mặt, lời nói luôn phản ánh tâm trạng ưu tư, thiết tha, thân thiện và trìu mến.
- Trong buổi học cuối cùng, thầy dành nhiều thời gian để chia sẻ về tiếng Pháp, toàn bộ trái tim yêu nước và tình cảm sâu nặng với ngôn ngữ mẹ. Vì vậy, buổi học đó để lại ấn tượng mạnh mẽ trong tâm hồn trẻ thơ.
- Hành động cuối cùng của thầy trong buổi học: 'nắm lấy một cây phấn và viết hết sức mạnh, thầy viết lớn: 'NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM!' là hành động tập trung nhất, là sự thể hiện lòng yêu nước, lòng yêu thương đặc biệt dành cho tiếng mẹ...
3 - Trang 71 SGK
Dựa vào đề văn sau đây: Nhân kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20 - 11, em đi cùng mẹ chúc mừng thầy giáo cũ của mẹ, người nay đã về nghỉ hưu. Em hãy diễn đạt về hình ảnh của thầy giáo trong khoảnh khắc đầy xúc động khi gặp lại học trò của mình sau nhiều năm xa cách.
a) Xây dựng kịch bản cho đề văn trên.
b) Trình bày ý kiến trong nhóm và chọn một đại diện diễn đạt trước lớp.
Phác thảo
* Khởi đầu: Tả lại trải nghiệm của em trong việc chúc mừng thầy giáo cũ nhân dịp 20 - 11.
* Nội dung chính
- Miêu tả về thầy giáo cũ của mẹ:
+ Diện mạo: khuôn mặt có dấu vết của thời gian, mái tóc bạc phơ,...
+ Dáng đi: cao, thấp, gầy, béo, có vẻ yếu đuối hay vẫn khỏe mạnh…
- Bức tranh về thầy trong khoảnh khắc gặp lại học trò:
+ Sự bất ngờ, niềm vui tràn ngập: hiện rõ trên ánh mắt và nụ cười.
+ Cách thầy giáo chào đón ân cần, ấm áp.
* Kết thúc:
- Cảm xúc của em và mẹ trước tình cảm chân thành của thầy giáo, đây là một kỷ niệm sâu sắc về lòng biết ơn và tôn trọng thầy cô giáo.
- Thấu hiểu sâu sắc giá trị của nghề giáo và những người thầy, cô giáo đã dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp truyền đạt kiến thức và trồng người.
- Rút ra những bài học quý báu về đạo đức, về tình thầy trò.

6. Bài soạn 'Luyện nói về văn miêu tả' số 6
Giải câu 1, 2, 3 trang 40 Sách bài tập (SBT) Ngữ văn 6 tập 2. Câu 2. Lập dàn ý để phát biểu trước lớp bài văn miêu tả một ông vua nhân từ theo trí tưởng tượng của em.
Bài tập
1. Bài tập 3*, trang 71, SGK.
2. Lập dàn ý để phát biểu trước lớp bài văn miêu tả một ông vua nhân từ theo trí tưởng tượng của em.
3. Nếu phải miêu tả một cảnh mưa lũ khủng khiếp mà em được chứng kiến hoặc xem trên phim ảnh, sách báo, truyền hình,... trước các bạn trong lớp thì em sẽ nêu ra các chi tiết tiêu biểu nào ?
Gợi ý làm bài
Câu 1. Khi làm bài tập này, cần chú ý :
- Đối tượng miêu tả ở đây là thầy giáo của mẹ - một người thầy đã cao tuổi.
- Thầy giáo trong phút giây xúc động gặp lại người học trò cũ của mình. Nghĩa là không chỉ tả chân dung mà còn phải tả cả hành động, chọn được các chi tiết thể hiện rõ sự xúc động của người thầy.
- Người mẹ không phải là đối tượng miêu tả chính ở đây nhưng không thể không nói tới. Tuy vậy, miêu tả người mẹ cũng nhằm làm nổi bật hình ảnh người thầy.
- Chú ý nhiệm vụ của mỗi phần (Mở bài, Thân bài và Kết bài) trong một bài văn miêu tả.
Sau đây là một số chi tiết nói lên sự xúc động của người thầy, HS có thể tham khảo :
- Thầy đứng sững lại, mắt nhìn người học trò như bất động,...
- Giọng thầy vui mừng, thảng thốt nhắc lại tên người học trò,...
- Tay thầy run run nắm lấy tay người học trò,...
- Nhiều lần thầy lặng đi, mắt rưng rưng khi học trò nhắc lại những kỉ niệm xưa,...
HS có thể tìm thêm các chi tiết khác, sau đó lựa chọn và xếp các chi tiết vào mỗi phần Mở bài, Thân bài và Kết bài cho phù hợp.
Câu 3. Cảnh mưa lũ khủng khiếp thường xuất hiện ở nước ta,... Các phương tiện thông tin đại chúng thường đưa tin, bài, hình ảnh về các hiện tượng lũ lụt, mưa bão này. Vì thế, việc tìm các chi tiết tiêu biểu cho bài văn miêu tả cảnh mưa lũ không khó. Vấn đề là phải quan sát, lựa chọn để nêu được các chi tiết tiêu biểu.
HS có thể tìm các chi tiết ở các phương diện như :
- Bầu trời và mặt đất lúc mưa bão thế nào ?
- Gió thổi, mưa trút nước ra sao ?
- Sấm, chớp, nước lũ dâng cao thế nào ?
- Cây cỏ, động vật, nhà cửa, đồng cỏ,... trong cơn bão, lũ ra sao ?
- Quang cảnh sau cơn bão, lũ ra sao ?

