
- Một trong số những lí do khiến tôi bỏ việc viết thơ là Lưu Quang Vũ.
Ý Văn muốn nói về tài năng tự nhiên của Vũ, không cần phải nỗ lực quá nhiều, và những ai không có điều đó, thì nên từ bỏ việc viết thơ sớm hơn.
Về phần tôi, có những kỷ niệm đặc biệt về thơ của Vũ. Giống như nhiều người khác, trong tâm trí tôi, đôi khi những dòng thơ vẫn vang vọng, chúng đã thấm sâu vào tiềm thức, không cần nhớ tên tác giả, không thuộc về một bài thơ cụ thể, nhưng lại vẫn nhớ và khi gặp tình huống tương tự thì lại vang lên trong lòng.
Một kỷ niệm mãi mãi khắc sâu trong tâm trí:
- 'Có lẽ không ai có thể quên được / Cuộc sống vẫn tồn tại những điều kỳ diệu'.
Những khi lòng run rẩy xúc động:
- 'Bầu trời xanh thật là đẹp, tim tôi đập mạnh / Tiếng Việt ơi, tiếng Việt đong đầy tình thương'.
Tình yêu đôi ta đã chia sẻ:
- 'Anh không cần hoa hồng đỏ / Chỉ cần em, đã thấy đủ hạnh phúc'.
Một điều nhỏ bé nhưng ý nghĩa:
- 'Nụ cười của em làm anh hạnh phúc'.
Cảm giác về cuộc sống, không thể nào giãi bày hết, nhưng không thể nào từ bỏ:
- 'Ai đã biết trái tim ta khao khát / Về cuộc đời chông chênh đầy cay đắng'.
Tất cả những bài thơ này của Lưu Quang Vũ, nhưng đặc biệt là Lưu Quang Vũ trong Khói lửa và nhất là Lưu Quang Vũ trong thời kỳ khó khăn của những năm 1970. Làm sao để đánh giá những tác phẩm thơ này của Vũ?
Tôi nhớ một lời nói của Chế Lan Viên lúc trước: Nếu mọi văn học chúng ta viết giống như Nguyễn Tuân thì chắc chắn không ổn, thậm chí có thể trở nên nhàm chán. Nhưng nếu trong văn học của chúng ta không có một Nguyễn Tuân, thì cũng là một sự thiếu sót đáng tiếc.
Tương tự, trong những năm chiến tranh, báo chí không thể in những bài thơ mang tính cá nhân, điều đó đúng, bởi thơ chủ yếu trong những năm chiến tranh phải là thơ ca hùng tráng. Nhưng với thời gian trôi qua, chúng ta nên công bằng hơn khi để 'mặt trời chiếu xa' vào những bài thơ đã từng làm đau lòng, những bài thơ đã được viết trong sổ tay của nhiều người - như những bài thơ của Vũ.
Con người luôn khao khát sự hoàn thiện, niềm vui và ánh sáng, nhưng không thể tránh khỏi lầm lỗi, nỗi buồn và bóng tối, đặc biệt là trong những tình huống đặc biệt, ánh sáng càng rực rỡ, thì bóng tối càng nặng nề. Mặc dù có ánh sáng trước mắt, nhưng con người vẫn không thể đạt được.
Chắc vì hiểu rõ điều này, thi sĩ Đức B. Brecht, trong bài thơ nổi tiếng Gửi người sau này, đã nói một cách tinh tế về sự rộng lượng. Sau khi kể lại những đau thương mà thế hệ của mình phải chịu đựng, từ nạn đói đến sự cướp giật, nhiều người phải 'thay đổi nước như thay đổi giày', Brecht viết:
'Nhưng các bạn, khi đến thời kỳ đó
Khi con người là bạn của nhau
Hãy nhớ đến chúng tôi
Dành tâm trí cho sự rộng lượng.
Từ thời chiến tranh, sống giữa bóng tối và sáng tỏ của Hà Nội, nhóm bạn bắt đầu tạo văn chương trong hoàn cảnh đó. Khi nhớ đến thơ của Brecht, Vũ thường tìm sự động viên từ bài thơ đã được đề cập. Ngày nay, khi bạn bè 20-25 tuổi đã bước sang tuổi 50-60, ý niệm về sự rộng lượng trở nên càng sâu sắc hơn, như một tín hiệu vô hình: Chúng ta không giàu có gì, hãy đừng làm cho chúng ta trở nên nghèo đói thêm lần nào nữa, đặc biệt là về mặt tinh thần.
Gần đây, một số bài thơ được đề cập trong bài viết này đã được tái bản trong các tập thơ tuyển của Lưu Quang Vũ.
Theo thông tin từ Zing News.
