Chuyến thăm Đơn Dương, Lâm Đồng để gặp bạn bè đã mở ra hành trình ngược dòng sông của thời gian. Băng qua đèo D’ran, chúng tôi đặt chân vào thị trấn nhỏ nằm yên bên cạnh đập Đa Nhim. D’ran, tâm điểm của hồng nhưng bên trong chúng tôi nổi bật là vẻ quýt.
Trở về thị trấn D’ran, nơi trái hồng nở rộ nhưng vẻ đẹp của quýt cũng không kém

Nhận được hướng dẫn qua điện thoại, chúng tôi rời trung tâm thị trấn vào buổi sáng náo nhiệt, chạy dọc theo con đường xanh mát của thôn Hòa Bình, một góc nhỏ nằm bên chân núi với những con đường đất bụi và bêtông.
1. Ngôi nhà, giống như hàng nghìn căn khác ở thị trấn ngoại ô D’ran, tựa như một viên ngọc trong vườn hồng khoe sắc cuối mùa lá phai.
Buổi trưa, dạo chơi trong làng. Một ngôi nhà quê vẻ ngoài giản dị, chỉ khác là trên sân nhỏ, những cây quýt trái chín đỏ, thấp nhưng đầy ắp trái ngọt mịn.
Chủ nhân, một bà lão hiền lành, mở cửa đón chúng tôi vào, giới thiệu: “Nhà mình có vườn chơi, quýt đã chín, ăn ngon lắm. Thèm thì bẻ ăn thoải mái”.
Nhìn thấy chúng tôi ngần ngại, bà tự tay bẻ một cành đầy quýt rồi trao cho khách xa xôi: “Những cây này mới trồng ba năm, vườn ở kia, sát chân núi đấy. Đang mùa quýt chín, nhiều lắm”.
Những trái quýt hồng chín ngọt và mọng nước đã khơi gợi sự tò mò của chúng tôi. D’ran nổi tiếng với hồng, nhưng giờ đây còn nổi tiếng với vẻ đẹp của quýt. Bà cụ vui vẻ gọi cháu, sau đó chúng tôi theo hướng dẫn của bạn và một chị chủ vườn, lên xe máy để bắt đầu cuộc hành trình sâu vào núi khám phá vườn quýt hồng D’ran.
Con đường ngày càng hẹp, bêtông mòn và biến mất. Chỉ còn lại đường mòn xe máy đan xen, leo dốc, vượt qua những triền dốc, đi lên và nhấp nhô. Đôi khi bên theo dòng suối rì rào, vườn hồng, vườn bơ, ruộng rau, đôi khi lạc giữa rừng cây xanh mát.
Rồi đoàn kết thảo xe tại một vườn hồng còn đỏ muộn. Chúng tôi bắt đầu cuộc đi bộ đến vườn quýt hồng trên một triền vách cao hơn, trong khi tai và phổi vẫn còn uể oải vì hành trình xe qua.


2. Vườn quýt hồng nằm bên chân của một vách núi, những cây quýt hồng xanh tươi, cao vút, rủ xuống vách núi với những chùm trái chín mọng ngả vào vách đá. Hương thơm của quýt chín tỏa khắp không gian.
Chị chủ vườn giải thích: Quýt hồng, một tên gọi chung, nhưng thực sự lại có nhiều chủng loại độc đáo. Quýt tiều, vỏ mỏng, múi ngọt thanh đậm vị, là loại ngon nhất. Thường chỉ chín gần tết âm lịch. Được mọi người săn đón mua chưng tết.
Quýt chín sẽ đỏ ửng và to, ruột không khô như quýt Trung Quốc. Quýt tiều, khi chín, thường to bằng chén ăn cơm, ngọt và thơm. Nhưng nếu chưa chín, sẽ có hương chua nhất định, vì vậy chín lứa nào bán lứa đó.
Quýt đường thua quýt tiều ở chỗ nhỏ hơn, nhưng hương vị thì ngọt như đường, thích hợp cho những người muốn vị ngọt thanh. Vỏ quýt đường màu vàng sậm, không đỏ cam như quýt tiều. Quýt đường không kén người ưa vị như quýt tiều, mỗi trái đã chín ửng sẽ ngọt, dễ ăn và dễ bán.
Còn một loại quýt khác là quýt giấy, trái cỡ quýt đường, có vị chua pha ngọt. Vỏ ửng xanh, đây cũng là lựa chọn ngon mắt với phụ nữ Việt, vì thường thích trái cây có vị chua chua ngọt ngọt.
Về việc trồng quýt, chị nói một cách đơn giản: “Ngày xưa trồng bơ và hồng. Nhưng giờ đây, hồng được trồng khắp vùng, bơ cũng xuất hiện ở khắp Tây Nguyên nên chúng tôi chuyển sang trồng quýt để bán trong mùa tết. Đã trồng nhiều năm rồi, hàng quýt được gửi ra Nha Trang, Đà Nẵng…”.


3. Tháng 11, khi những vườn hồng ở D’ran hiếm trái muộn, thì ở xa phía núi, những vườn quýt hồng đã bắt đầu chuyển sang màu vàng, sau đó chuyển sang đỏ. Mùa thu hoạch bắt đầu vào rằm tháng 12, vì mỗi gia đình ở khu vực này muốn có dĩa quýt đỏ hồng để cúng trong dịp cuối năm.
Mùa thu về, những cánh quýt từ triền núi được hái, bọc và chở xuống, lan tỏa đến khắp miền đất. Đến rằm tháng 12 mới là lúc nghỉ ngơi.
Chị chủ vườn nói, kiểm tra chùm quýt đang chín, giờ chỉ vài chục ký mỗi lần khách gọi. Một tuần sau là phải gọi công nhân đóng hàng, đóng cả tạ, sát tết là hàng tấn quýt.
“Không biết quýt Lai Vung miền Tây ngon ra sao, nhưng đều là quýt quê nhà Việt Nam, phục vụ đúng khẩu vị người Việt là thấy vui rồi. Mình cũng gốc miền Tây, theo chồng xa xứ rồi bám chặt lấy D’ran này”, chị chia sẻ.
Bà chủ vườn bảo mỗi loại quýt có vẻ xấu vỏ, da rám rám, có trái hơi méo, nhưng chỉ như vậy mới là quýt tự nhiên. Quýt tiều D’ran chưng lâu cũng không nên quá ba tuần, ăn sẽ giảm đi vị ngọt ngon,” thêm chị.


4. Khi chia tay chị chủ vườn, bạn nói: “Còn vài vườn lớn ở sâu. Không xa, thêm 2 – 3km nữa. Nếu xe không vượt dốc được, thì bỏ đó, đi bộ”
Nắng chiều rải khắp lưng núi, mùa đông sương xuống nhanh chóng. Mặc tiếc, nhóm vẫn phải phi ngựa sắt ra về, hẹn sẽ quay lại vào mùa hồng D’ran chín, cũng là mùa hoa quýt nở trắng ven lưng chân núi.
Thông tin hữu ích cho bạn
D’ran, một thị trấn nhỏ, cách Đà Lạt 40km, thuộc huyện Đơn Dương, Lâm Đồng.
Có hai con đường để đến: Một là theo quốc lộ 20, rẽ qua ngã ba Phi Nôm, chạy khoảng 30km, qua cây cầu sắt và bước vào thị trấn Đơn Dương, sau đó hỏi thêm về đường đến D’ran.
Đường này không chỉ có hoa dã quỳ (nếu đúng mùa) mà còn là nơi của những cánh đồng hoa lay ơn.
Con đường ngắn hơn là theo hướng Trại Mát, Xuân Trường, Cầu Đất. Ngoài việc thăm quan đồi trà Cầu Đất, bạn còn có cơ hội trải qua gió của đèo D’ran, ngắm nhìn hồ chứa Đa Nhim từ độ cao, rồi bước vào trung tâm thị trấn D’ran.
Theo Hằng Châu/Tuổi Trẻ
***
Tham khảo: Chỉ dẫn du lịch từ Mytour.com
Mytour.comNgày 13 tháng 1, 2017