Trong thời gian gần đây, dầu dừa đã trở thành một lựa chọn phổ biến trên toàn cầu. Nhiều nhà sản xuất đã tích hợp dầu dừa vào các sản phẩm đóng gói và nhiều người cũng đã sử dụng dầu dừa trong nấu ăn hàng ngày. Sản phẩm như thực phẩm chiên, đồ ngọt, dầu gội, cà phê, và sinh tố thường chứa dầu dừa. Liệu dầu dừa có ăn được không?

Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, một thìa cà phê dầu dừa chứa:

• Lượng calo: 40
• Chất béo: 4,5g
• Natri: 0mg
• Carbohydrate: 0g
• Chất xơ: 0g
• Đường: 0g
• Chất đạm: 0g

Dầu dừa được sản xuất bằng cách ép chất béo từ phần “thịt” màu trắng bên trong quả dừa. Khoảng 84% calo trong dầu dừa đến từ chất béo bão hòa. Các chuyên gia dinh dưỡng giải thích rằng, tương tự như bơ và mỡ lợn, dầu dừa ở dạng rắn ở nhiệt độ phòng, có thể lưu trữ lâu và chịu nhiệt độ cao khi nấu ăn.

Chất béo bão hòa trong dầu dừa chủ yếu là chất béo trung tính chuỗi trung bình hoặc MCT (medium-chain triglycerides). Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, mỗi người nên hạn chế chất béo bão hòa dưới 13g mỗi ngày, tương đương với khoảng một thìa cà phê dầu dừa.

Nghiên cứu cho thấy, chất béo bão hòa MCT trong dầu dừa có thể tăng mức HDL (HDL - giúp loại bỏ LDL) hoặc cholesterol “tốt” trong cơ thể, điều này không gây hại cho tim mạch bằng cách so sánh với chất béo bão hòa trong thực phẩm từ động vật như phô mai, bò bít tết, và các sản phẩm khác chứa chất béo chuyển hóa. Tuy nhiên, dầu dừa cũng có thể làm tăng cholesterol “xấu” LDL (LDL - gây ra mảng bám nghẽn động mạch). Tóm lại, dầu dừa có thể tăng cholesterol HDL nhưng không nhất thiết là tốt cho tim mạch.

Dựa trên chỉ số dinh dưỡng, dầu dừa không chứa cholesterol và chất xơ, chỉ chứa một số vitamin, khoáng chất, và sterol thực vật. Sterol thực vật có cấu trúc hóa học giống cholesterol trong máu và có thể ngăn chặn sự hấp thụ cholesterol trong cơ thể. Tuy nhiên, lượng dầu dừa trong một vài thìa cà phê quá nhỏ để tạo ra tác dụng có lợi cho cơ thể.

Để hiểu rõ hơn về công dụng của dầu dừa, nhiều tuyên bố về sức khỏe của dầu dừa dựa trên nghiên cứu sử dụng dầu dừa được làm từ 100% chất béo trung tính chuỗi trung bình (MCTs). Tuy nhiên, đây không phải là loại dầu dừa thông thường mà bạn thường thấy trên thị trường. MCT có cấu trúc hóa học ngắn hơn so với các loại chất béo khác, giúp cơ thể hấp thụ và sử dụng chúng nhanh chóng. Sau khi tiêu hóa, MCTs di chuyển đến gan, nơi chúng được chuyển hóa ngay lập tức để tạo năng lượng. Theo lý thuyết, quá trình hấp thụ nhanh này có thể kích thích cảm giác no và ngăn chặn sự tích trữ chất béo. Dầu dừa thường chứa chủ yếu axit lauric, không phải là MCT. Axit lauric hấp thụ chậm hơn và chuyển hóa giống như các axit béo chuỗi dài khác. Do đó, những lợi ích sức khỏe được nêu ra từ dầu dừa MCT có cấu trúc đặc biệt khác với axit lauric, và không thể áp dụng trực tiếp cho dầu dừa thông thường.

Thực tế, các nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra rằng các nhóm người tiêu thụ dầu dừa trong chế độ ăn hằng ngày (ví dụ như Ấn Độ, Philippines, Polynesia) thường có tỷ lệ mắc bệnh tim mạch thấp. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng có nhiều yếu tố khác cũng có thể đóng góp vào lợi ích này, bao gồm đặc điểm dân tộc, chế độ ăn, và các yếu tố khác. Ngoài ra, loại dừa mà nhóm người này tiêu thụ khác biệt so với loại dừa thường thấy trong chế độ ăn phổ biến ở phương Tây. Những nhóm người này không ăn dầu dừa đã qua chế biến, mà họ tiêu thụ dừa toàn bộ như cơm dừa hoặc nước cốt dừa ép, kết hợp với chế độ ăn truyền thống giàu chất xơ, ít thực phẩm chế biến và đường.

Một tổng quan về 21 nghiên cứu quan sát và lâm sàng về việc sử dụng sản phẩm từ dừa (dầu, sữa, thịt hoặc kem) cho thấy:

• Các nghiên cứu dịch tễ học trên nhóm người từ Samoa, Philippines, New Zealand và New Guinea, người tiêu thụ dầu dừa theo chế độ ăn truyền thống của họ, thường có chế độ ăn tương tự nhau, bao gồm cơm dừa, sữa, trái cây tươi, rau, và cá. Những người ăn nhiều dầu dừa thường có mức cholesterol HDL tốt hơn, nhưng đồng thời cũng tăng tổng lượng cholesterol và chất béo trung tính.

• Một loạt các thử nghiệm lâm sàng kéo dài từ 5-8 tuần với 9-83 người đã tham gia thực hiện chế độ ăn chứa dầu dừa. So sánh với chế độ ăn kiêng có bơ hoặc chất béo không bão hòa như dầu ô liu hoặc dầu rum, chế độ ăn có dầu dừa đã làm tăng tổng mức cholesterol, HDL và LDL nhiều hơn so với dầu không bão hòa, nhưng không nhiều hơn bơ. Dầu dừa cũng làm tăng tổng số và LDL cholesterol ở mức độ cao hơn hoặc tương đương với các chất béo bão hòa như mỡ bò và dầu cọ.
• Tác giả kết luận rằng vì tác dụng của dầu dừa đối với việc tăng cholesterol trong máu bao gồm cả LDL có hại và đôi khi là chất béo trung tính, nên tác dụng tăng cholesterol của nó tương đương với các chất béo bão hòa khác. Do đó, dầu dừa không nên được sử dụng để có lợi ích cho tim mạch và nên được hạn chế trong chế độ ăn uống.

Trong phân tích tổng hợp của 16 thử nghiệm lâm sàng, dầu dừa được phát hiện làm tăng cả mức cholesterol LDL và HDL ở những người tham gia so với các loại dầu thực vật không nhiệt đới như hướng dương, dầu cải, và dầu ô liu. Dầu dừa làm tăng tổng lượng cholesterol khoảng 15 điểm, LDL tăng 10 điểm và HDL tăng 4 điểm. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa xác định được liệu dầu dừa có ảnh hưởng đáng kể đến trọng lượng cơ thể, vòng eo, hoặc tỷ lệ mỡ trong cơ thể hay không.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến cáo thay vì sử dụng chất béo không bão hòa, người dân nên chọn thay thế chất béo bão hòa như dầu dừa và các loại dầu nhiệt đới khác. Dựa trên đánh giá của bảy thử nghiệm đối chứng, dầu dừa được phát hiện làm tăng mức cholesterol LDL có hại. AHA khuyến nghị không nên sử dụng dầu dừa và nên hạn chế chất béo bão hòa dưới 6% tổng lượng calo hoặc khoảng 13 gam trong chế độ ăn 2000 calo. Một muỗng canh dầu dừa gần đạt đến 12 gam chất béo bão hòa.

Với hương vị đặc trưng, dầu dừa là lựa chọn tốt nhất khi được sử dụng với lượng nhỏ như một thay thế cho các loại dầu khác trong việc nướng và nấu ăn.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng dầu dừa mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và có nhiều ứng dụng trong cuộc sống, như sử dụng dầu dừa nấu ăn. Tuy nhiên, để bảo vệ sức khỏe, khi sử dụng dầu dừa, người tiêu dùng nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế hoặc đến các cơ sở y tế như Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour để được tư vấn về cách sử dụng và liều lượng đảm bảo sức khỏe. Bởi vì dầu dừa chỉ có tác dụng khi được sử dụng đúng mục đích.

Nguồn tham khảo: hsph.harvard

• Ăn hạt dẻ cười có tác dụng gì?
• Thành phần dinh dưỡng trong hạt điều
• Giá trị dinh dưỡng của hạt bí