Buzz
1. Khái niệm và dấu hiệu của bệnh ho gà
Ho gà là một căn bệnh truyền nhiễm, có thể lây lan qua đường hô hấp, do vi khuẩn Bordetella pertussis và Bordetella parapertussis gây ra. Mặc dù chúng có sức đề kháng yếu, nhưng vẫn tồn tại được ở môi trường bên ngoài.
Vi khuẩn ho gà chỉ tồn tại trên cơ thể con người và chúng ta cũng là nguồn lây bệnh duy nhất từ người mắc sang người khỏe mạnh. Tuy nhiên, chúng có thể bị tiêu diệt dưới tác động của nhiệt độ, ánh sáng mặt trời và các dung dịch sát khuẩn.
Trực khuẩn ho gà chỉ sinh sống trên cơ thể con người
Biểu hiện điển hình của bệnh ho gà qua các giai đoạn phát triển:
Giai đoạn ủ bệnh:
Người bệnh có thể bị sổ mũi, sốt nhẹ, và ho nhẹ ít. Trong một số trường hợp, giai đoạn ủ bệnh có thể kéo dài đến 21 ngày.
Giai đoạn khởi phát (khoảng 1 - 2 tuần):
Còn gọi là giai đoạn viêm long, với các triệu chứng viêm đường hô hấp xuất hiện từ từ như chảy nước mũi và ho khan. Ho thường kéo dài liên tục vào ban đêm, kèm theo mặt đỏ và khạc đờm nhầy. Đây là dấu hiệu bệnh ho gà khá dễ nhận biết.
Giai đoạn toàn phát (khoảng 2 - 3 tuần):
Triệu chứng điển hình nhất là những cơn ho kịch liệt, xảy ra bất kể khi làm việc hay nghỉ ngơi, ban ngày hay ban đêm. Khi lên cơn ho, thường kèm theo mệt mỏi, vã mồ hôi, mạch và nhịp thở nhanh.
Trong giai đoạn này, các dấu hiệu của bệnh ho gà bao gồm:
+ Ho: bắt đầu bằng những cơn ho dài, liên tiếp, thường khoảng 5 - 10 lần, nhưng cũng có trường hợp ho đến 20 lần, lưỡi bị đẩy ra ngoài. Sau đó, người bệnh có thể yếu dần, ngừng thở, mặt tím, mắt đỏ, chảy nước mũi và nước mắt.
+ Thở rít cuối cơn ho: khi người bệnh cố gắng hít thở sẽ phát ra tiếng rít như tiếng gà gáy.
+ Khạc đờm dãi: cơn ho tiếp tục cho đến khi bệnh nhân khạc ra được đờm dãi. Đờm có màu trắng trong, hơi dính, giống lòng trắng trứng.
+ Sau mỗi cơn ho, bệnh nhân dần hồi phục nhưng có thể để lại các dấu hiệu như mặt hơi phù, mi mắt sưng mọng, loét dây thắng lưỡi.
Giai đoạn lui bệnh:
Khi cơn ho giảm tần suất và cường độ nhẹ hơn, mỗi lần khạc đờm hoặc nôn cũng ít dần. Tuy nhiên, khó xác định liệu bệnh đã hoàn toàn khỏi hay chưa, vì một số trường hợp có thể tái nhiễm sau vài tuần hoặc vài tháng.
Những cơn ho ảnh hưởng rất lớn đến sinh hoạt hàng ngày của người bệnh
2. Hậu quả và biến chứng liên quan đến bệnh ho gà
Phần lớn các biến chứng của bệnh ho gà xảy ra do bội nhiễm, đặc biệt khi bệnh nhân không được can thiệp kịp thời và điều trị sớm. Vì vậy, việc nhận biết các dấu hiệu của bệnh ho gà để xử lý kịp thời là rất quan trọng.
Ở một số trường hợp, bệnh nhân thường gặp phải những hệ lụy xấu ảnh hưởng đến sức khỏe như:
Viêm phổi - viêm phế quản:
Đây là biến chứng phổ biến nhất, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ suy dinh dưỡng với sức đề kháng kém. Các triệu chứng xuất hiện từ từ, thường bắt đầu từ tuần thứ 2 sau khi ho. Kèm theo sốt cao kéo dài, mệt mỏi, mặt tái xám. Bệnh tiến triển nặng hơn nếu trẻ có dấu hiệu khó thở.
Suy hô hấp:
Thường gặp ở trẻ sơ sinh mắc thể ho gà nặng. Bệnh nhân tăng cân bất thường, xuất hiện phù rõ ở mặt và chi dưới. Huyết áp tăng, mạch nhanh, tĩnh mạch cổ nổi, có thể có dấu hiệu suy tim, gan to và đau,...
Bệnh não do thiếu oxy trong quá trình suy hô hấp:
Đây là trường hợp tổn thương ở phổi kết hợp với tổn thương thần kinh. Có thể xuất hiện ngay trong tuần đầu tiên sau khi bắt đầu có cơn ho, đi kèm với sốt cao đột ngột, lên đến 40 độ C, da xám, môi tím, chân tay lạnh, co giật khu trú hoặc co giật toàn thân,... nguy cơ tử vong cao.
Một số biến chứng khác:
Bao gồm viêm não, xuất huyết màng não, xuất huyết kết mạc, tràn khí màng phổi, thắt thoát vị, sa trực tràng,...
Khi bệnh nhân mắc phải biến chứng thường có dấu hiện sốt.
3. Các biện pháp giúp phòng bệnh hiệu quả
Tiêm chủng
Hầu hết các bệnh nhân mắc bệnh thường ở độ tuổi rất nhỏ, thậm chí là trẻ sơ sinh do chưa được tiêm chủng hoặc không đúng lịch trình. Vì thế, người thân nên đưa trẻ đi tiêm chủng khi trẻ được 2 tháng tuổi theo khuyến nghị của WHO, giúp trẻ tránh được nguy cơ mắc bệnh.
Giữ vệ sinh sạch sẽ
Hãy chăm sóc và duy trì vệ sinh cơ thể và môi trường xung quanh nhà sạch sẽ. Đặc biệt quan trọng là với trẻ nhỏ, hãy chú ý vệ sinh các vật dụng tiếp xúc hàng ngày như bình sữa, đồ chơi, núm cao su, và khăn,... để ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập.
Thực hiện chế độ dinh dưỡng cân đối
Để có một hệ thống miễn dịch mạnh mẽ, hãy ăn đúng cách, bổ sung đủ rau củ và hoa quả tươi. Hạn chế đồ uống có cồn, nước ngọt và thức ăn nhiều dầu mỡ. Đối với trẻ nhỏ, việc ăn uống bú mẹ đúng lịch trình là rất quan trọng.
Thăm bác sĩ định kỳ
Kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện và điều trị kịp thời các vấn đề sức khỏe bất thường, đồng thời ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Vắc xin giúp cơ thể sản xuất kháng thể phòng bệnh một cách hiệu quả
