Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa II Lê Thanh Cẩm - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng. Bác đã có kinh nghiệm 15 năm trong chẩn đoán & điều trị các bệnh lý Nhi khoa; từng có thời gian công tác tại khoa Nhi - Bệnh viện Đà Nẵng và Trung tâm Phụ Sản Nhi Đà Nẵng. Thế mạnh của bác là chẩn đoán và điều trị bệnh lý nhi; hồi sức, cấp cứu nhi.

Thường, khi bé đạt khoảng 12 tháng tuổi, việc đứng vững trên đôi chân và thực hiện những bước đầu tiên là điều khá tự nhiên. Tuy nhiên, không ít trẻ phát triển vận động chậm, và đến khi 18 tháng, vẫn chưa biết đi. Hiện tượng này thường được coi là dấu hiệu cảnh báo về sự trễ trọ trong quá trình phát triển của trẻ.

Một em bé khỏe mạnh sẽ có sự phát triển về vận động như sau:

• Trẻ 1 tháng tuổi biết xoay đầu;
• Bé 2 tháng tuổi có thể ngóc đầu lên và khi ngủ có thể duỗi 2 chân thoải mái;
• Khi được 3 tháng tuổi, khi nằm sấp bé có thể chống được tay và lật người được, tay cầm nắm được đồ vật và thích đưa lên miệng để khám phá;
• Bé 4 – 5 tháng tuổi biết trườn người về phía trước;
• Khi được 6 tháng tuổi, trẻ có thể ngồi dựa, khi nằm sấp đã lật xoay người được;
• Trẻ 7 – 9 tháng tuổi có thể ngồi vững, trườn bò nhanh, khi vịn tay vào giường, cạnh bàn, ghế có thể tự đứng và lần đi từng bước;
• Trẻ 10 – 12 tháng có thể tập đi từng bước một, lần theo những vật mà bé vịn vào;
• Bé 12 – 18 tháng tuổi đã biết đi, vịn để leo cầu thang và trèo lên ghế;
• Bé 24 tháng tuổi có thể tự lên xuống cầu thang mà không cần dắt, có thể nhảy được trên một chân và biết đá bóng;
• Trẻ 3 tuổi biết chạy nhảy, vui đùa.

Để bé có khả năng đi, cần đảm bảo bộ xương và cơ bắp phát triển đúng bình thường, cùng với hệ thống thần kinh và bộ não. Theo biểu đồ tăng trưởng, trẻ cần vượt qua các bước quan trọng để đạt đến mục tiêu biết đi. Ví dụ, bé 3 tháng cần lẫy để luyện cơ cổ và cơ thân. Bé 6 – 8 tháng cần biết ngồi để phát triển cơ thân. Đến 9 tháng, bé cần bò để làm mạnh cơ đùi, 10 tháng bắt đầu tập đứng và đi. Ở tháng thứ 12, trẻ có khả năng tự đi và tự ngồi xuống. Những bước thời gian nhất định như vậy là theo dõi từ nhiều thế hệ. Tuy nhiên, thời gian tập đi có thể biến động từ tháng thứ 10 đến tháng thứ 18 tùy thuộc vào sức khỏe của từng bé.

Theo nghiên cứu, chỉ khi bé đến 18 tháng (1,5 tuổi) mà vẫn chưa biết đi mới được coi là trẻ chậm biết đi. Việc này có thể xuất phát từ vấn đề hệ thần kinh vận động chưa phát triển đúng mức cần thiết cho việc bước đi ổn định.

Chuyên gia y tế khuyến cáo phụ huynh không nên đợi đến 18 tháng tuổi mới đưa bé khám, hãy tìm kiếm dấu hiệu của trẻ chậm biết đi sớm hơn để can thiệp kịp thời. Nhận biết dấu hiệu này có thể giúp cha mẹ hành động trước và mang lại hiệu quả như mong đợi.

Những dấu hiệu cảnh báo trẻ chậm biết đi bao gồm:

• Bé phát triển vận động chậm hơn so với tiêu chuẩn;
• Sau 4 tháng, bé không nâng đầu lên tạo góc 45 độ so với mặt giường là dấu hiệu chậm phát triển. Phụ huynh cần tiếp tục theo dõi bé;
• Sau 6 tháng, bé không duỗi tay ra phía trước để lấy đồ vật. Dấu hiệu này cho thấy cơ thể bé không phát triển khỏe mạnh, là dấu hiệu cảnh báo tương lai;
• Sau 12 tháng, bé không thể tự đứng lên một mình là dấu hiệu trẻ sắp chậm biết đi.

Nếu bé có các dấu hiệu trên, hãy đưa bé đi khám sớm để can thiệp kịp thời và hỗ trợ quá trình phát triển của bé. Bố mẹ có thể đến bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour để được tư vấn và thăm khám. Đồng thời, áp dụng thay đổi thói quen và cải thiện chế độ dinh dưỡng để hỗ trợ phát triển hệ xương và cơ bắp của con. Bổ sung khoáng chất như kẽm, Lysine, crom, selen, vitamin B1... giúp bé phát triển tốt hơn. Bố mẹ cũng cần thực hiện bài tập theo dõi và kiên nhẫn trong quá trình phục hồi. Cùng với đó, đọc thêm thông tin hữu ích trên trang web Mytour.com để cập nhật những phương pháp chăm sóc và dinh dưỡng tốt nhất cho bé.