Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Bác sĩ chuyên khoa I, Bác sĩ nội trú Nguyễn Hùng Tiến - Bác sĩ Nhi - Sơ sinh - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Hải Phòng.

Mọi đứa trẻ đều có thể mắc phải vấn đề về thị lực và nếu không chữa trị kịp thời, có thể dẫn đến những vấn đề mù lòa kéo dài. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp đảm bảo tầm nhìn của trẻ trở nên hoàn toàn bình thường, từ đó tối ưu hóa quá trình học tập và phát triển. Hãy cùng tìm hiểu cách nhận diện sớm những dấu hiệu về thị lực của trẻ.

Mắt của bé cần thời gian để thích nghi với thế giới xung quanh, nên không phải lúc nào bé cũng nhìn hoặc tương tác theo cách bạn mong đợi. Ví dụ, trong ba tháng đầu đời của bé, bé có thể bị lác mắt hoặc không nhìn lâu vào khuôn mặt của bạn, điều này là hoàn toàn bình thường.

Tuy nhiên, có thể xuất hiện vấn đề thị lực trong những giai đoạn đầu đời. Nếu bạn thấy bất kỳ điều sau đây, hãy thảo luận với bác sĩ:

• Mắt của bé không di chuyển bình thường, một bên di chuyển còn bên kia không, hoặc một bên di chuyển không đồng đều (di chuyển khác hướng).
• Nếu bé của bạn đã trên 1 tháng tuổi mà ánh sáng, điện thoại di động và đối tượng khác không gây sự chú ý.
• Một bên mắt bé không bao giờ mở ra.
• Có vật chất màu trắng, trắng xám hoặc vàng trong đồng tử mắt bé (mắt trông như mờ đục).
• Một (hoặc cả hai) mắt của bé bị lồi.
• Mí mắt bé xuống, tạo cảm giác sụp mi.
• Bé thường xuyên nheo mắt.
• Bé dụi mắt khi không buồn ngủ.
• Mắt bé nhạy cảm với ánh sáng.
• Một bên mắt bé lớn hơn mắt còn lại hoặc có kích thước khác nhau.
• Bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi nào khác trong cách bé nhìn so với bình thường.

Nếu bé đã trên 3 tháng tuổi, hãy thảo luận với bác sĩ nếu bạn thấy các dấu hiệu sau:

• Mắt bé quay vào trong hoặc ra ngoài và giữ nguyên hướng đó.
• Mắt bé không theo dõi đối tượng di chuyển từ bên này sang bên kia trước mặt bé.
• Mắt bé nhảy lên xuống hoặc đưa đến nhau.
• Bé luôn nghiêng đầu khi nhìn.
• Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào về ống lệ bị tắc hoặc nhiễm trùng, chẳng hạn như đau mắt đỏ, chảy nước mắt, mủ mắt hoặc đóng vảy, hãy đưa bé đến kiểm tra với bác sĩ mắt.

Rối loạn về mắt có thể tác động đến thị lực của con bạn, chia thành hai loại:

• Bệnh lý liên quan đến tật khúc xạ: ánh sáng không tập trung vào mắt đúng cách, dẫn đến mờ mắt.
• Bệnh lý không liên quan đến tật khúc xạ: rối loạn mắt do các bệnh về mắt.

2.1. Tìm hiểu về tật khúc xạ

Hiện tượng này thường gặp ở khoảng 20% trẻ em, tác động đến thị lực như:

• Cận thị: nhìn gần tốt, nhưng gặp khó khăn khi nhìn xa.
• Viễn thị: không nhìn rõ gần, nhưng thấy tốt khi nhìn xa. Thường ít phổ biến ở trẻ em và có thể giảm đi khi đến 7 tuổi.
• Loạn thị: giác mạc cong bất thường, gây mất thị lực. Có thể được điều trị nếu phát hiện sớm.
• Nhược thị: giảm thị lực ở một mắt, cần điều trị trước 6 tuổi.
• Mắt lác hay mắt lé là tình trạng mắt bị lệch, thường thấy ở trẻ em.

Trẻ dưới 6 tháng tuổi có thể mắc lác thông thường, nhưng thường tự khỏi sau đó.

Các dấu hiệu của bệnh lác có thể bao gồm:

• Trẻ nheo mắt thường xuyên;
• Không đánh giá đúng khoảng cách khi nhặt đồ vật;
• Nhắm một mắt để nhìn rõ hơn;
• Thường xuyên chóng mặt;
• Mắt di chuyển vào trong hoặc ra ngoài.

Chẩn đoán sớm là quan trọng để ngăn chặn mất thị lực. Điều trị có thể bao gồm vá mắt, đeo kính, phẫu thuật hoặc tập luyện cho mắt.

2.2. Tìm hiểu về các tật không khúc xạ

2.2.1. Bệnh tăng nhãn áp

Bệnh tăng nhãn áp là tình trạng áp suất trong mắt tăng lên, gây tổn thương dây thần kinh thị giác và mất thị lực.

Bệnh bắt đầu trước 3 tuổi gọi là bệnh tăng nhãn áp ở trẻ em hoặc bẩm sinh.

2.2.2. Đục thuỷ tinh thể

Đục thủy tinh thể là vùng đục trên thấu kính mắt, gây mờ tầm nhìn. Có thể do nhiều nguyên nhân như chấn thương, tiểu đường, nhiễm độc, sử dụng steroid, hoặc bẩm sinh.

Đục thủy tinh thể có thể ảnh hưởng một hoặc cả hai mắt, thường đi kèm với các vấn đề khác về mắt hoặc sức khỏe. Điều trị thường đòi hỏi phẫu thuật.

2.2.3. Ung thư võng mạc

Ung thư võng mạc là một loại ung thư hiếm ở võng mạc - phần quan trọng của mắt giúp nhận diện ánh sáng và hình ảnh.

Mỗi năm, có khoảng 250 trẻ em ở Hoa Kỳ được chẩn đoán mắc bệnh này, chủ yếu là trẻ dưới 5 tuổi, với tỷ lệ cao nhất ở độ tuổi sơ sinh đến 2 tuổi. Cả nam và nữ đều có thể mắc bệnh này. Ung thư võng mạc có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai mắt, chiếm khoảng 25-30% trường hợp.

Các dấu hiệu của bệnh có thể bao gồm:

• Phản xạ đồng tử mắt trắng (Leukocoria): ánh sáng phản xạ trắng từ đồng tử;
• Mắt lác: mắt lệch không nhìn cùng một hướng;
• Đau hoặc đỏ quanh mắt;
• Thị lực giảm hoặc thay đổi.

Điều trị có thể bao gồm phẫu thuật cắt bỏ mắt hoặc khối u, hóa trị liệu, xạ trị, quang trị liệu, áp lạnh, và nhiều phương pháp khác.

Nguồn tham khảo: babycenter.com