Trong thời gian gần đây, số ca nhiễm bệnh và tử vong do sốt xuất huyết tăng cao, khiến nhiều người lo ngại và quan tâm. Hiểu rõ hơn về các triệu chứng của sốt xuất huyết ở người lớn và trẻ em sẽ giúp bạn chuẩn bị phòng tránh và điều trị bệnh đúng cách.
Dấu hiệu của bệnh sốt xuất huyết là gì? Có lây nhiễm không?
I. Khám phá về bệnh sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm gây ra bởi virus Dengue. Khi muỗi vằn đốt, virus này có thể xâm nhập vào cơ thể con người và phát triển trong khoảng 4 - 10 ngày. Thường thì, trẻ em có nguy cơ cao hơn so với người lớn.
II. Sự lan truyền của bệnh sốt xuất huyết
Bệnh này được truyền qua các con muỗi vằn (muỗi Aedes) khi chúng hút máu từ người bệnh hoặc từ những người nhiễm virus Dengue mà không có triệu chứng, sau đó đốt người khỏe. Điều này làm cho virus Dengue dễ dàng lan sang người khác, tăng nguy cơ lây lan của bệnh sốt xuất huyết.
III. Các dấu hiệu của sốt xuất huyết ở người lớn và trẻ em
Tùy thuộc vào giai đoạn và đối tượng mắc phải, bệnh có các biểu hiện khác nhau:
1. Ở người lớn
Đối với người lớn, có hai tình huống thường gặp khi mắc bệnh sốt xuất huyết: sốt xuất huyết nội tạng hoặc xuất huyết ra ngoài da.
* Dấu hiệu của sốt xuất huyết ở người lớn với hình thức cổ điển
- Sốt cao, có thể đạt tới 40,5 độ C
- Đau khớp và cơ bắp
- Buồn nôn, nôn mửa
- Đau đầu nghiêm trọng
- Đau ở phía sau mắt
- Phát ban
- Xuất huyết nội tạng (Người xuất huyết nội tạng ở đường tiêu hóa thường trải qua các biểu hiện đau đầu, sốt nhẹ. Sau 2 ngày, họ có thể bắn máu từ đường ruột, phân có màu đen, họ cảm thấy mệt mỏi và da xuất hiện các vết đỏ. Người xuất huyết não khó nhận biết, có thể chỉ bị đau đầu, sốt, liệt nửa người, liệt tay, chân. Sau đó có thể rơi vào tình trạng hôn mê và tử vong).
* Dấu hiệu của sốt xuất huyết hội chứng sốc Dengue
Đây là trạng thái nặng của bệnh, có nhiều triệu chứng như:
- Rò rỉ máu
- Hạ huyết áp
- Huyết tương tràn ra khỏi mạch máu
Tình trạng này xảy ra khi cơ thể đã từng mắc bệnh và đã tiếp xúc với vi rút, dẫn đến miễn dịch. Sau 2-5 ngày, người bệnh trở nên mệt mỏi và nặng nề hơn, có thể dẫn đến tử vong.
2. Ở trẻ nhỏ
Đối với trẻ nhỏ, bệnh được chia thành ba giai đoạn, và các triệu chứng của sốt xuất huyết ở trẻ em trong từng giai đoạn là khác nhau:
* Giai đoạn bắt đầu
Biểu hiện tiêu biểu của giai đoạn này là sốt, khiến nhiều phụ huynh lo lắng khi trẻ em mắc cúm hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp. Ngoài sốt, trong giai đoạn này còn xuất hiện các triệu chứng sau:
- Từ chối bú, không muốn ăn
- Cảm giác mệt mỏi
- Buồn nôn, có thể nôn mửa
- Chảy máu lợi, chân răng
- Da có dấu hiệu sưng huyết
- Thường xuyên quấy khóc
Một số trẻ lớn hơn có thể phản ứng bằng cách khó chịu, đau đầu, đau cơ và khớp, cảm thấy mệt mỏi. Nếu phát hiện dấu hiệu xuất huyết ở lỗ chân lông, cha mẹ cần đưa trẻ đến bác sĩ kiểm tra ngay.
* Giai đoạn nguy cấp
Trẻ mắc bệnh ở giai đoạn này khi bệnh đang diễn biến từ ngày thứ 3 đến thứ 6, khiến cho số lượng bạch cầu và tiểu cầu giảm, hệ miễn dịch suy giảm... Đây là giai đoạn nguy hiểm có thể gây ra tử vong, nên cha mẹ cần chú ý và đề phòng. Dấu hiệu xuất huyết phổ biến ở giai đoạn này bao gồm:
- Huyết áp giảm
- Tiểu ra máu
- Xuất huyết nghiêm trọng
- Dịch tồn đọng trong phổi gây phù bụng cho trẻ
- Da tay chân lạnh
- Chảy máu mũi
* Giai đoạn phục hồi
Nếu trẻ được chăm sóc và điều trị đúng cách, các dấu hiệu của giai đoạn phục hồi bao gồm:
- Sốt giảm
- Cảm giác khát nước, muốn ăn uống
- Số lượng tiểu cầu và bạch cầu tăng lên (cần xét nghiệm để xác nhận)
Chỉ sau 2-3 ngày điều trị, trẻ sẽ vượt qua giai đoạn nguy hiểm.
IV. Nguyên nhân gây ra sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết là kết quả của vi rút Dengue lây từ muỗi vằn, chu kỳ lây nhiễm như sau: Muỗi vằn hút máu từ người bị nhiễm vi rút Dengue, sau đó vi rút này ủ trong cơ thể muỗi từ 8 đến 11 ngày, sau đó muỗi truyền vi rút này cho người khác. Khi vi rút xâm nhập vào cơ thể người, chu trình lây nhiễm tiếp tục như vậy.
V. Điều trị sốt xuất huyết ở người lớn và trẻ em
Hiện chưa có phương pháp điều trị triệt để bệnh mà chủ yếu là kiểm soát triệu chứng. Trong trường hợp nhẹ, người lớn và trẻ em có thể tự chăm sóc tại nhà bằng cách nghỉ ngơi, uống nhiều nước, dùng thuốc giảm sốt và Paracetamol, ăn thức ăn dễ tiêu hóa như cháo, uống nước trái cây, tiêm dịch và nghỉ ngơi đầy đủ. Tuyệt đối không sử dụng thuốc giảm đau và hạ sốt mà không có chỉ định của bác sĩ, và cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, thực hiện các xét nghiệm cần thiết tại bệnh viện.
VI. Nhận dạng muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết
Muỗi chuyền bệnh sốt xuất huyết Dengue là muỗi Aedes, có màu đen với chân và thân có những đốm trắng, thường được gọi là muỗi vằn. Khi muỗi này đốt người đang nhiễm virus sốt xuất huyết, muỗi sẽ bị nhiễm virus và trở thành nguồn lây nhiễm. Sau đó, virus phát triển trong cơ thể muỗi khoảng 1 tuần rồi truyền vào tuyến nước bọt của muỗi. Khi muỗi đốt người khỏe mạnh, virus sẽ được truyền nhanh chóng.
Đặc biệt, con muỗi nhiễm virus này có thể truyền bệnh suốt đời, gây ra nguy cơ lây nhiễm cao. Với khả năng chịu được điều kiện khô hạn, trứng muỗi có thể nở ra thành loài muỗi quang trong mỗi năm, tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh cho con người.
VII. Thời điểm muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết
- Muỗi vằn thường đốt người vào ban ngày, không phải vào ban đêm như nhiều người nghĩ. Thời gian muỗi vằn hoạt động nhiều nhất là sáng sớm và chiều tà. Nếu muỗi chưa hút đủ máu, chúng có thể đốt nhiều lần trong một ngày.
- Muỗi thường sống trong những nơi tối tăm trong nhà, ưa đẻ trứng ở nơi có nước và có điều kiện sinh sôi, phát triển vào mùa mưa với nhiệt độ khoảng 20 độ C. Do đó, bệnh sốt xuất huyết thường xuất hiện mạnh mẽ và lây lan dễ dàng vào tháng 7, 8, 9 và 10.
- Muỗi truyền bệnh thường đặt trứng trong các nơi chứa nước sạch như thùng rác không, lu, vỏ chai, bể nước, hoa ... Vì vậy, các khu vực thường xuyên chứa nước sạch là nơi lây lan của bệnh sốt xuất huyết phát triển mạnh mẽ và tiện lợi.
VIII. Số lần bị lây nhiễm sốt xuất huyết trong đời
Không giống như các bệnh truyền nhiễm khác như thủy đậu, sởi ..., bệnh sốt xuất huyết có thể lây nhiễm đến 4 lần trong đời. Người mắc bệnh có thể bị tái nhiễm nhiều lần, thậm chí các lần sau có thể nặng hơn. Vì vậy, nếu đã mắc bệnh lần đầu tiên, nguy cơ mắc bệnh lần tiếp theo là rất cao.
Nguyên nhân gây ra bệnh sốt xuất huyết khi tái phát là do tuýp vi trùng khác. Khi có sự xuất hiện của 2 loại virus này trong cơ thể, người bệnh sẽ trở nên nặng hơn với nhiều phản ứng khác nhau như choáng, cơ thể tăng cô đặc máu, suy mạch máu ...
IX. Thời gian bệnh sốt xuất huyết kéo dài bao lâu?
Tương tự như bệnh thủy đậu, sởi ..., bệnh sốt xuất huyết thường ủ bệnh trong cơ thể từ 3 đến 14 ngày trước khi có biểu hiện bên ngoài. Quá trình ủ bệnh thường bắt đầu sau khoảng 4 - 7 ngày kể từ khi bị muỗi vằn mang virus Dengue đốt.
Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, cơ địa và hệ miễn dịch của mỗi người. Trong giai đoạn này, thường không có dấu hiệu hay triệu chứng của bệnh. Sau quá trình ủ bệnh, bệnh sẽ phát triển và kéo dài từ 7 đến 10 ngày, chia thành các giai đoạn khác nhau.
- Giai đoạn sốt: kéo dài từ 3 đến 7 ngày, tùy thuộc vào từng người.
- Giai đoạn nguy hiểm: Diễn ra từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 sau khi bắt đầu cảm thấy sốt.
- Giai đoạn hồi phục: Thường kéo dài từ 1 đến 3 ngày.
Tính từ khi bắt đầu phát bệnh và có biểu hiện sốt, thời gian khỏi dần thường dao động từ 7 đến 10 ngày.
X. Biện pháp phòng tránh sốt xuất huyết
Để ngăn chặn sự lây lan của bệnh ở cả trẻ nhỏ và người lớn, hãy tuân thủ các biện pháp sau:
- Sử dụng màn che khi ngủ
- Mặc quần áo dài để bảo vệ cơ thể
- Sử dụng thuốc phun muỗi hoặc các loại đèn muỗi để tránh muỗi
- Tránh tiếp xúc với nơi ẩm ướt và tối tăm
- Hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh
- Dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ thường xuyên
- Xử lý đúng bụi rậm
Dưới đây là một số thông tin và triệu chứng về bệnh sốt xuất huyết ở người lớn và trẻ em. Hãy tham khảo để hiểu rõ hơn về căn bệnh này cũng như biết cách phòng tránh và điều trị kịp thời.
Nếu bạn phát hiện có triệu chứng của bệnh, hãy đi khám và điền thông tin vào biểu mẫu khám bệnh, đây là quy trình quan trọng để bệnh viện ghi chép chi tiết tình trạng sức khỏe của bạn. Điều này giúp bác sĩ có cái nhìn rõ ràng và đầy đủ về tình trạng sức khỏe của bạn khi thăm khám.
