Triệu chứng bệnh tay chân miệng ở trẻ em gồm sốt, đau và loét miệng, phát ban dạng phỏng nước trên da, biến đổi theo từng giai đoạn ủ bệnh, khởi phát, toàn phát.

Giai đoạn ủ bệnh:

Thời kỳ ủ bệnh tay chân miệng kéo dài khoảng 3 - 7 ngày. Dấu hiệu trẻ bị tay chân miệng trong giai đoạn này thường không rõ ràng, nhẹ nhàng và thoáng qua, với các triệu chứng như sốt (thường chỉ là sốt nhẹ thoáng qua), đau họng, tiết nhiều nước bọt, chán ăn, tiêu chảy nhẹ và trẻ có vẻ kém linh hoạt hơn. Đôi khi phụ huynh có thể cảm nhận được sự toàn bộ của các nút cổ và dưới hàm của trẻ.

Giai đoạn khởi phát

Từ 1 - 2 ngày sau đó, trẻ sẽ phát triển các triệu chứng như sốt nhẹ, có thể là sốt cao lên đến 39 - 40oC, mệt mỏi, đau họng, chán ăn và tiêu chảy vài lần trong ngày.

Trẻ sẽ nhanh chóng trải qua các triệu chứng điển hình của bệnh tay chân miệng với việc xuất hiện ban đầu của các vết loét tại các vị trí đặc trưng trên da và loét miệng:

• Loét miệng: Biểu hiện là các bóng nước có đường kính từ 2 - 3mm (trên niêm mạc của miệng, lợi và lưỡi), có thể bung nhanh chóng, tạo ra các loét, gây ra cho trẻ nhiều nước bọt và cảm giác đau khi ăn, khiến trẻ trở nên biếng ăn, quấy khóc.
• Trên da: Xuất hiện nhiều bóng nước với kích thước từ 2 - 10mm, có màu xám, hình bầu dục trên lòng bàn tay và lòng bàn chân, có thể nổi lên trên da, khi sờ có cảm giác mềm mại hay ẩn dưới da, nhưng không tạo ra đau. Bóng nước ở vùng mông và đầu gối thường xuất hiện trên nền da đỏ hồng.

Giai đoạn toàn phát

Thời kỳ toàn phát có thể kéo dài từ 3 - 10 ngày với các triệu chứng điển hình nặng hơn như loét miệng, phát ban dạng phỏng nước, xuất hiện và duy trì trong thời gian ngắn (dưới 7 ngày) nhưng sau đó có thể để lại những vết thâm, hiếm khi dẫn đến loét hay nhiễm trùng.

Nếu trẻ có sốt cao và nôn mạnh, có thể tăng nguy cơ biến chứng. Các biến chứng chủ yếu liên quan đến hệ thống thần kinh, tim mạch, hô hấp, thường xuất hiện sớm (từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 5 của bệnh).

Giai đoạn suy giảm

Suy giảm thường diễn ra từ 3 - 5 ngày sau đó, và trẻ thường sẽ phục hồi hoàn toàn nếu không có biến chứng.

Bệnh tay chân miệng ở trẻ có thể gây ra các biến chứng nếu không được phát hiện, chăm sóc và điều trị đúng cách. Những biến chứng có thể bao gồm:

• Biến chứng về thần kinh: Viêm não, viêm màng não, viêm thân não, viêm não tủy;
• Trẻ có thể bị run, co giật cơ, giật mình với các cơn ngắn kéo dài 1 - 2 giây, thường xuyên xảy ra khi trẻ bắt đầu giấc ngủ hay khi nằm ngửa;
• Trẻ có thể trải qua tình trạng ngủ gà, bứt rứt, mất cân bằng, điều này có thể dẫn đến trạng thái loạn trí não, mắt hướng lên trên, cơ thể rụt nhẹ;
• Co giật và mất ý thức là biểu hiện nặng của bệnh tay chân miệng ở trẻ, thường kèm theo các triệu chứng suy hô hấp, suy tuần hoàn;
• Biến chứng về tim mạch, hô hấp, bao gồm viêm cơ tim, viêm phổi cấp, tăng huyết áp, suy tim, trụy mạch,...

Bệnh tay chân miệng đang có sự gia tăng trong số trẻ nhập viện do mùa dịch. Đối với trẻ bị tay chân miệng độ 1, có thể tự điều trị tại nhà. Tuy nhiên, có báo cáo về trẻ mắc bệnh nặng, cần nhập viện thở máy.

Dấu hiệu trẻ mắc bệnh tay chân miệng thường xuất hiện ở trẻ dưới 3 tuổi, đặc biệt nặng nề ở trẻ nhỏ tuổi. Hơn 90% trẻ sẽ hồi phục trong vòng 7 - 10 ngày. Khi phát hiện dấu hiệu bệnh tay chân miệng, hãy đưa trẻ đến bác sĩ nhi khoa. Trường hợp trẻ sốt hơn 2 ngày, sốt trên 39oC, uống thuốc không hạ, hoặc có dấu hiệu nôn mửa nên đưa vào viện ngay.

Sau khi xác định triệu chứng bệnh tay chân miệng ở trẻ, hãy giữ trẻ nghỉ tại nhà và thông báo cho giáo viên để phòng tránh lây nhiễm cho trẻ khác.