Dấu hiệu lao phổi cần đi khám ngay

1. Khái niệm về lao phổi

Trước khi tìm hiểu về các triệu chứng lao phổi, trước hết bạn cần biết bệnh lao phổi là gì. Lao phổi là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis, còn gọi là trực khuẩn Koch, gây ra. Khi vi trùng lao xâm nhập và phát triển trong cơ thể mà không bị chống lại, sẽ hình thành bệnh lao.

Lao phổi là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra

Căn bệnh này có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể như lao màng phổi, lao hạch bạch huyết, lao màng não hay lao màng bụng,... Trong đó, lao phổi là phổ biến nhất và là nguồn lây nhiễm chính.

2. Nguyên nhân phổ biến gây bệnh là gì?

Vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis có thể lan truyền mạnh trong cộng đồng khi có điều kiện thuận lợi. Chúng lây trực tiếp từ người bệnh sang người lành khi người bệnh ho, hắt hơi, hoặc khạc nhổ, làm tăng lượng vi khuẩn phát tán ra ngoài. Người khỏe mạnh khi tiếp xúc với người bệnh có nguy cơ hít phải vi khuẩn và mắc bệnh lao phổi.

Từ phổi, vi khuẩn lao có thể qua đường máu hoặc hạch bạch huyết để lan đến các cơ quan khác và gây bệnh lao tại đó. Vi khuẩn lao có khả năng kháng cồn và acid dạ dày.

Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do lây nhiễm

Các tác nhân gây bệnh này có thể tồn tại trong đờm, rác ẩm và bóng tối trong vài tuần. Chúng có thể bị tiêu diệt dưới một số điều kiện như sau:

• 42 độ C: Vi khuẩn lao ngừng phát triển.

• 80 độ C trở lên: Vi khuẩn lao chết sau 10 phút.

• Tiếp xúc với tia cực tím: Vi khuẩn lao chỉ tồn tại được 2 - 3 phút.

• Trong cồn 90°: Vi khuẩn lao bị tiêu diệt sau 3 phút.

3. Triệu chứng phổ biến của lao phổi

Phổi là cơ quan dễ mắc lao nhất, chiếm khoảng 60% các trường hợp lao. Triệu chứng điển hình của lao phổi như sau:

• Ho kéo dài hơn 3 tuần (ho khan, ho đờm hoặc ho ra máu). Đây là triệu chứng quan trọng liên quan đến bệnh lao phổi.

• Đau ngực và thỉnh thoảng khó thở.

• Thường xuyên mệt mỏi.

• Đổ mồ hôi trộm, đặc biệt vào ban đêm.

• Sốt nhẹ hoặc ớn lạnh về chiều.

• Chán ăn, sụt cân nhanh chóng.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể gặp nhiều triệu chứng khác. Tùy theo cơ địa mà các triệu chứng sẽ khác nhau. Vì vậy, tốt nhất người bệnh nên đến bác sĩ để kiểm tra và tư vấn chi tiết.

Những triệu chứng điển hình của lao phổi

4. Những đối tượng nào có nguy cơ cao mắc lao phổi?

Lao phổi là bệnh phổ biến và có thể ảnh hưởng đến mọi người ở mọi độ tuổi. Một số yếu tố khiến bạn dễ mắc bệnh này bao gồm:

• Người suy giảm miễn dịch do các bệnh như: HIV, ung thư,...

• Người tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây nhiễm.

• Người mắc bệnh mạn tính như: loét dạ dày tá tràng, đái tháo đường, suy thận mạn,...

• Người nghiện ma túy, rượu bia, thuốc lá.

• Người thường xuyên sử dụng thuốc ức chế miễn dịch như corticosteroid hay hóa chất trong điều trị ung thư,...

5. Làm thế nào để ngăn ngừa lao phổi?

Để hạn chế sự lây lan của bệnh, bạn có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa sau:

Để phòng ngừa lao phổi, mọi người cần chú ý những điều sau

• Tiêm vắc xin BCG cho trẻ nhỏ để phòng chống lao, hiện được triển khai trong chương trình Tiêm chủng mở rộng cho trẻ sơ sinh trong tháng đầu tiên.

• Đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc khi tiếp xúc với người mắc lao phổi.

• Che miệng khi hắt hơi, rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

• Không dùng chung đồ dùng với người bệnh.

• Người bệnh không nên ngủ chung và hạn chế đến nơi đông người để tránh lây nhiễm.

• Người bệnh cần đeo khẩu trang, che miệng khi ho, hắt hơi, không khạc nhổ bừa bãi, và tiêu hủy vật dụng chứa nguồn lây theo quy định.

• Vệ sinh vật dụng và nơi ở bằng ánh nắng mặt trời.

• Duy trì lối sống lành mạnh và thời gian biểu hợp lý.

• Tránh sử dụng chất gây nghiện có hại cho sức khỏe.

• Vệ sinh nơi sống và làm việc thường xuyên, duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ.

6. Phương pháp chẩn đoán lao phổi

Để xác định chính xác, bác sĩ dựa vào các triệu chứng như sốt nhẹ về chiều, đổ mồ hôi ban đêm, chán ăn, sút cân nhanh,... Sau khi kiểm tra các triệu chứng, bác sĩ có thể thực hiện một số xét nghiệm cần thiết tùy theo tình trạng bệnh nhân. Ví dụ:

Cách tiếp cận chẩn đoán bệnh lao phổi

• Thực hiện nhuộm soi đờm của bệnh nhân trực tiếp để tìm AFB.

• Thực hiện xét nghiệm Xpert MTB/RIF (nếu cần).

• Tiến hành nuôi cấy để phát hiện vi khuẩn lao.

• Chụp X-quang phổi.

• Chẩn đoán và xác định bệnh: Cần ít nhất một mẫu AFB (+) kèm theo hình ảnh X-quang nghi ngờ về lao hoặc cần ít nhất hai mẫu đờm (+). Nếu có kết quả X-quang nghi ngờ về lao và xét nghiệm Xpert đờm dương tính, cũng chẩn đoán được bệnh lao phổi.