Dấu hiệu Nhận biết Rối loạn căng thẳng hậu chấn tâm lý

Hội chứng rối loạn căng thẳng hậu chấn tâm lý (PTSD) là một trạng thái phát sinh sau khi trải qua một sự cố nguy hiểm hoặc kinh hoàng. Khi sự cố đó xảy ra, cơ thể sẽ có phản ứng 'chiến đấu hoặc bỏ chạy' để vượt qua. Tuy nhiên, khi mắc PTSD, phản ứng 'chống chọi hoặc bỏ chạy' không giảm sau khi sự cố kết thúc. Người bệnh sẽ tiếp tục cảm thấy dư âm của sự nguy hiểm trong thời gian dài sau đó. Dưới đây là những dấu hiệu đặc trưng để tự đánh giá xem mình hoặc người thân có mắc PTSD hay không.

Tìm hiểu về PTSD. Rối loạn căng thẳng hậu chấn tâm lý, hay PTSD, là một rối loạn tâm lý xảy ra sau khi trải qua một biến cố đáng sợ hoặc kinh hoàng. Sau biến cố đó, thường bạn sẽ cảm thấy một chuỗi cảm xúc tiêu cực như bối rối, buồn bã, trầm trọng hoá vấn đề, vô vọng, trầm uất và những cảm xúc này sẽ qua đi theo thời gian. Tuy nhiên, với PTSD, những cảm xúc này lại trở nên trầm trọng hơn thay vì biến mất.

Không bao giờ phủ nhận dấu hiệu của PTSD chỉ vì bạn không từng phục vụ trong quân đội. PTSD không chỉ liên quan đến những người lính cũ, mà còn có thể ảnh hưởng đến những người chưa từng tham gia vào chiến tranh. Nếu bạn vừa trải qua một sự kiện đau buồn hoặc kinh hoàng gần đây, có thể bạn đang mắc phải PTSD. Điều này cũng có thể xảy ra nếu bạn chỉ là người chứng kiến một biến cố khủng khiếp hoặc phải đối mặt với hậu quả của nó.

Định rõ thời gian bạn đã trải qua sự kiện khủng khiếp đó. Sau một sự cố tồi tệ, cảm xúc tiêu cực là điều bình thường. Trong vài tuần đầu tiên, điều này thường được coi là chứng rối loạn căng thẳng cấp tính. Tuy nhiên, nếu những cảm xúc này vẫn không giảm đi sau vài tháng, đây có thể là dấu hiệu của PTSD.

Chú ý đến các yếu tố tăng nguy cơ mắc PTSD. Mặc dù hai người có thể trải qua cùng một sự kiện, chỉ một người mới phát triển PTSD. Có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc PTSD sau một sự kiện đau buồn, bao gồm tiền sử bệnh tâm thần trong gia đình và cách cơ thể phản ứng với căng thẳng.

Nhận biết cảm giác tránh xa. Khi trải qua một sự kiện đau thương, bạn có thể cảm thấy muốn tránh xa mọi thứ liên quan đến nó. Tuy nhiên, đối mặt với nỗi đau mới là cách duy nhất để hồi phục. Nếu bạn đang trải qua PTSD, bạn có thể cố gắng tránh mọi thứ liên quan đến sự kiện đó. Các dấu hiệu của việc tránh xa bao gồm từ chối nghĩ về sự kiện đó và tránh xa mọi người hoặc địa điểm gợi nhớ về nó.

Chú ý đến những kí ức đau đớn xâm lấn. Kí ức xâm lấn là những kí ức mà bạn không kiểm soát được, chúng xuất hiện đột ngột trong tâm trí mà không cần bạn kích hoạt. Bạn có thể cảm thấy vô lực và không thể ngăn chúng lại. Các loại kí ức xâm lấn bao gồm những hồi tưởng thực sự về sự kiện, cơn ác mộng về chuyện đã xảy ra, và hình ảnh về sự kiện mà bạn không thể làm cho chúng biến mất.

Chú ý nếu bạn phủ nhận sự thật. Một số người mắc PTSD có xu hướng phủ nhận sự kiện đau buồn. Họ có thể tiếp tục hành động như không có gì xảy ra, giả vờ rằng cuộc sống vẫn như cũ. Điều này là một cơ chế tự vệ của tâm trí để bảo vệ cơ thể khỏi sự đau đớn. Ví dụ, một người mẹ có thể phủ nhận sự ra đi của con trai bằng cách tiếp tục nói chuyện với cậu bé như thể cậu ấy đang ngủ.

Quan sát mọi thay đổi trong cách suy nghĩ của bạn. Khi mắc PTSD, bạn có thể thấy mình suy nghĩ về mọi thứ theo cách không từng có trước đây. Những thay đổi này có thể bao gồm suy nghĩ tiêu cực về mọi thứ, thờ ơ và bi quan về tương lai, và cảm giác tê liệt và không cảm thấy hạnh phúc.

Nhận ra mọi biến đổi về cảm xúc và thể chất sau sự kiện đau buồn. Thay đổi trong cảm xúc và thể chất là điều bạn chưa từng trải qua trước đây. Những biến đổi này bao gồm mất ngủ, mất khẩu vị, dễ cáu kỉnh, không còn thích những điều bạn vốn thích, và cảm thấy quá tải với cảm giác tội lỗi hoặc xấu hổ.

Chú ý đến mọi phản ứng cảnh giác cao độ. Sau một sự kiện kinh khủng, bạn có thể thấy mình luôn lo sợ và bất an. Một sự cố khủng khiếp có thể khiến bạn luôn ở trong trạng thái cảnh giác cao độ, nhưng đó lại là một cách tự vệ sau biến cố đã trải qua.

Tìm sự hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý có kinh nghiệm về PTSD. Gặp bác sĩ tâm lý hoặc chuyên gia điều trị có thể giúp bạn xác định liệu bạn đang trải qua phản ứng bình thường hay là PTSD. Họ sẽ tư vấn cho bạn các phương pháp điều trị phù hợp như liệu pháp trò chuyện, liệu pháp tiếp xúc, hoặc việc kê thuốc giảm triệu chứng.

Đồng ý với dấu hiệu của trầm cảm. Một trải nghiệm kinh khủng có thể gây ra trầm cảm. Nếu bạn nghi ngờ mình có PTSD, bạn cũng có thể đang trải qua trầm cảm. Hãy để ý đến các dấu hiệu như khó tập trung, cảm giác tội lỗi và mất năng lượng.

Chú ý đến mọi dấu hiệu của lo âu. Sau một sự kiện kinh hoàng, bạn có thể cảm thấy lo âu. Lo âu ở mức độ nghiêm trọng hơn cảm giác căng thẳng thường ngày. Dấu hiệu của rối loạn lo âu bao gồm lo lắng liên tục, khó ngủ và cảm giác bất an.

Theo dõi mọi biểu hiện của Rối loạn Lo âu Gia tăng (OCD). Thường thì, khi cuộc sống bị đảo lộn, bạn sẽ cố gắng kiểm soát mọi thứ. Tuy nhiên, OCD có thể đưa bạn vào trạng thái kiểm soát quá mức. Hãy để ý nếu bạn thường xuyên mong muốn rửa tay, kiểm tra và sắp xếp mọi thứ một cách cân nhắc.

Nói chuyện với một chuyên gia nếu bạn trải qua ảo giác. Ảo giác là khi bạn cảm nhận thông qua giác quan mà không có thực. Điều này có thể là âm thanh, hình ảnh, mùi vị không tồn tại. Nếu bạn gặp ảo giác, hãy tìm sự giúp đỡ ngay lập tức để phân biệt giữa thực và ảo.

Tìm sự giúp đỡ nếu bạn nghi ngờ mình mắc chứng mất trí nhớ. Khi trải qua sự kiện đau buồn, bạn có thể phủ nhận và lãng quên. Nếu bạn thấy mình mơ hồ về quá khứ hoặc mất cảm giác về thời gian, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ một chuyên gia.